Ιδιαίτερη πολιτική και γεωπολιτική σημασία αποκτά η συνέντευξη του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, στο Breitbart News, την οποία κοινοποίησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στην πλατφόρμα Truth Social.
Στη συνέντευξη, ο κ. Παπασταύρου ανέδειξε τον ρόλο της ενέργειας ως βασικού εργαλείου της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, επισημαίνοντας ότι ο Τραμπ αξιοποιεί τις ενεργειακές συμφωνίες τόσο ως μέσο ενίσχυσης συμμαχιών όσο και ως πίεση απέναντι σε αντιπάλους των ΗΠΑ.
Κεντρική θέση είχε το σχήμα 3+1, δηλαδή η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Έλληνας υπουργός υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία συνδέει την ενέργεια με την εθνική ασφάλεια και τη γεωπολιτική σταθερότητα, δημιουργώντας έναν άξονα συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο απέναντι σε μονομερείς απειλές και εξτρεμιστικές συμπεριφορές.
Ο κ. Παπασταύρου στάθηκε ιδιαίτερα στη νέα φάση της ελληνικής ενεργειακής πολιτικής, τονίζοντας ότι η Ελλάδα κινείται πλέον με επιταχυνόμενο ρυθμό για την αξιοποίηση του πιθανού δυναμικού υδρογονανθράκων της. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι έρευνες σε βαθιά νερά στο Ιόνιο, νότια της Κρήτης και στην Πελοπόννησο, με τη συμμετοχή μεγάλων αμερικανικών εταιρειών όπως η ExxonMobil και η Chevron.
Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, η ExxonMobil αναμένεται να πραγματοποιήσει την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα μετά από σχεδόν μισό αιώνα, στο Ιόνιο Πέλαγος, στο λεγόμενο «Οικόπεδο 2». Πρόκειται για γεώτρηση σε βαθιά νερά, με στόχο βάθος που φτάνει τα 4.600 μέτρα.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας περιέγραψε την ελληνική προσέγγιση ως ρεαλιστική και πολυδιάστατη: ήλιος, άνεμος, υδρογονάνθρακες, υδροηλεκτρική ενέργεια και γεωενέργεια. Όχι ιδεολογική μονομέρεια, αλλά αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων πηγών.
Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφορούσε και τον κάθετο ενεργειακό διάδρομο, μέσω του οποίου η Ελλάδα αποκτά ρόλο πύλης για το αμερικανικό LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι το 85% του LNG που εισάγει η Ελλάδα προέρχεται από τις ΗΠΑ, ενώ η χώρα είναι ο 16ος πελάτης των Ηνωμένων Πολιτειών σε μεμονωμένη βάση.
Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία αποτέλεσε επίσης βασικό σημείο της τοποθέτησης. Ο υπουργός τόνισε ότι η κρίση του 2022 έδειξε πως η φθηνή ρωσική ενέργεια ήταν τελικά ακριβή, καθώς χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο πίεσης. Γι’ αυτό, όπως είπε, η Ευρώπη πρέπει να διαφοροποιήσει πηγές και προμηθευτές, χωρίς να βασίζεται σε αναξιόπιστους εταίρους.
Η Ανατολική Μεσόγειος παρουσιάστηκε ως περιοχή με προοπτική να εξελιχθεί σε νέο ενεργειακό και εμπορικό κόμβο. Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε στις κινήσεις της Κύπρου, της Αιγύπτου και του Ισραήλ, εκτιμώντας ότι η ενέργεια μπορεί να λειτουργήσει ως συνδετικός κρίκος ευημερίας και ανάπτυξης.
Το μήνυμα της συνέντευξης είναι σαφές: η Ελλάδα επιχειρεί να αναβαθμίσει τον γεωπολιτικό της ρόλο μέσω της ενέργειας, της στρατιωτικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ και της συμμετοχής της στον άξονα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ-ΗΠΑ. Η κοινοποίηση της συνέντευξης από τον ίδιο τον Τραμπ δείχνει ότι η Ουάσιγκτον βλέπει την Αθήνα όχι απλώς ως περιφερειακό εταίρο, αλλά ως κομβικό κρίκο στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου.