Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται γύρω από το πολυετές αίτημα επαναλειτουργίας της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, μετά τη συνάντηση που είχε σήμερα στην Άγκυρα ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στο ζήτημα της Θεολογικής Σχολής και στις προοπτικές επαναλειτουργίας της, στο πλαίσιο του διαλόγου που βρίσκεται σε εξέλιξη μεταξύ του τουρκικού Υπουργείου Εθνικής Παιδείας, του Ανώτατου Συμβουλίου Εκπαίδευσης της Τουρκίας (YÖK) και του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Η συνάντηση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το θέμα της Χάλκης αποτελεί ένα από τα πλέον διαχρονικά αιτήματα του Οικουμενικού Πατριαρχείου και συνδέεται άμεσα με την εκπαίδευση του ορθόδοξου κλήρου και τη λειτουργική συνέχεια του θεσμού.
«Πράσινο φως» από τον Ερντογάν
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε ο ΑΝΤ1, κατά τη διάρκεια της συνάντησης σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος, με τον Τούρκο πρόεδρο να εμφανίζεται θετικός απέναντι στα αιτήματα που έθεσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έδωσε το «πράσινο φως» για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, αποδεχόμενος το σύνολο των προτάσεων που παρουσίασε η πατριαρχική πλευρά.
Μάλιστα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, έγινε δεκτή και η πρόταση του Πατριάρχη Βαρθολομαίου για τη δημιουργία διετούς μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών, στοιχείο που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για το μελλοντικό ακαδημαϊκό πλαίσιο λειτουργίας της Σχολής.
President @RTErdogan received Orthodox Patriarch of Fener Bartholomew at the Presidential Complex. pic.twitter.com/IOvaxOHfqV
— Presidency of the Republic of Türkiye (@trpresidency) June 16, 2026
Ένα αίτημα δεκαετιών
Η Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης, που βρίσκεται στο νησί της Χάλκης στη Θάλασσα του Μαρμαρά, υπήρξε επί περισσότερο από έναν αιώνα το σημαντικότερο εκπαιδευτικό ίδρυμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η λειτουργία της ανεστάλη το 1971, έπειτα από αλλαγές στο τουρκικό εκπαιδευτικό σύστημα, και έκτοτε το ζήτημα της επαναλειτουργίας της βρίσκεται σταθερά στην ατζέντα των σχέσεων της Τουρκίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, την Ελλάδα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η σημερινή συνάντηση Βαρθολομαίου – Ερντογάν δημιουργεί νέα δεδομένα και ενισχύει τις προσδοκίες ότι ένα ζήτημα που παραμένει ανοικτό εδώ και περισσότερες από πέντε δεκαετίες ενδέχεται να εισέλθει πλέον στην τελική ευθεία για την επίλυσή του.
Προς το παρόν δεν έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα ή οι ακριβείς όροι λειτουργίας της Σχολής, ωστόσο η θετική στάση που φέρεται να επέδειξε η τουρκική πλευρά θεωρείται από πολλούς ως η σημαντικότερη εξέλιξη των τελευταίων ετών γύρω από το ζήτημα της Χάλκης.
Σχόλιο Geopolitico.gr: Ας μην βιαστεί κανείς να θεωρήσει ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μεταμορφώθηκε ξαφνικά από «στρίγγλα» σε… αρνάκι. Η θετική στάση που εμφανίζεται να τηρεί απέναντι στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης δεν μπορεί να αποκοπεί από το ευρύτερο γεωπολιτικό και διπλωματικό περιβάλλον.
Τον Ιούλιο η Τουρκία φιλοξενεί τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, όπου αναμένεται να δώσει το παρών και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Παράλληλα, η Άγκυρα βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη διεθνή κριτική για ζητήματα δημοκρατίας και ελευθεριών.
Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την έκθεση για την Τουρκία, η οποία περιγράφει με ιδιαίτερα αυστηρό τρόπο την κατάσταση στα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου, την ελευθερία του Τύπου, τις διώξεις πολιτικών αντιπάλων, δημοσιογράφων και ακτιβιστών, καθώς και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν θρησκευτικές και εθνικές μειονότητες.
Υπό αυτό το πρίσμα, η κινητικότητα γύρω από τη Χάλκη μπορεί να ερμηνευθεί και ως μια προσπάθεια της τουρκικής ηγεσίας να βελτιώσει το διεθνές της προφίλ και να στείλει μηνύματα καλής θέλησης προς τη Δύση σε μια κρίσιμη συγκυρία.
Με απλά λόγια, η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανιστεί πιο διαλλακτική και πιο φιλική προς τις θρησκευτικές ελευθερίες. Το εάν πρόκειται για μια ουσιαστική αλλαγή πολιτικής ή για μια συγκυριακή κίνηση δημοσίων σχέσεων θα φανεί από τις πράξεις και όχι από τις δηλώσεις των επόμενων μηνών. Με απλά λόγια και λαϊκά; Ο Ερντογάν φόρεσε την προβιά του και μεταμφιέστηκε από λύκος σε πρόβατο.