Νέα επικίνδυνη διάσταση αποκτά η αντιπαράθεση γύρω από το μέλλον της Συρίας, καθώς οκτώ αεροπορικά πλήγματα που αποδίδονται στο Ισραήλ έπληξαν νωρίς το πρωί της Τρίτης τη στρατιωτική αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ, στη βορειοδυτική επαρχία Ιντλίμπ.
Η χρονική συγκυρία προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον: σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τις προηγούμενες ημέρες είχε επισκεφθεί το αεροδρόμιο τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία, στο πλαίσιο προσπαθειών για την αποκατάσταση της λειτουργίας του.
Το γεγονός αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς η βάση βρίσκεται περίπου 70 χιλιόμετρα από τα σύνορα της Τουρκίας, ενώ το τελευταίο διάστημα η Άγκυρα και το Ισραήλ ανταλλάσσουν ολοένα σκληρότερες προειδοποιήσεις για τη στρατιωτική ανασυγκρότηση της μετα-Άσαντ Συρίας.
Οκτώ πλήγματα σε διάδρομο και αποθήκες
Ο συριακός κρατικός τηλεοπτικός σταθμός Ekhbariya, επικαλούμενος στρατιωτική πηγή, μετέδωσε ότι πραγματοποιήθηκαν συνολικά οκτώ πλήγματα.
Στόχοι ήταν ο διάδρομος προσαπογειώσεων του αεροδρομίου και αποθηκευτικοί χώροι.
Σύμφωνα με στρατιωτική πηγή και κάτοικο της περιοχής, δεν υπήρξαν θύματα.
Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις δεν σχολίασαν τις πληροφορίες για την επίθεση.
Η Δαμασκός, αντιθέτως, απέδωσε ευθέως τα πλήγματα στο Ισραήλ και προχώρησε σε επίσημη καταδίκη.
Το συριακό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε την επίθεση «αδικαιολόγητη επιθετική ενέργεια» και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να υιοθετήσουν αυστηρότερη στάση απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζει επανειλημμένες παραβιάσεις της συριακής κυριαρχίας.
Το στοιχείο που προκαλεί ερωτήματα: Η τουρκική επίσκεψη
Το σημαντικότερο ίσως στοιχείο στην υπόθεση προέρχεται από το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Σύμφωνα με την οργάνωση, τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία είχε επισκεφθεί την Αμπού αλ-Ντουχούρ μόλις τις προηγούμενες ημέρες.
Η επίσκεψη φέρεται να πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των προσπαθειών που βρίσκονται σε εξέλιξη για την αποκατάσταση και επαναλειτουργία του αεροδρομίου.
Δεν έχει παρουσιαστεί μέχρι στιγμής στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η επίθεση πραγματοποιήθηκε εξαιτίας της τουρκικής επίσκεψης. Η χρονική ακολουθία, ωστόσο, αποκτά αναπόφευκτα πολιτική και στρατηγική σημασία λόγω της ευρύτερης αντιπαράθεσης Ισραήλ–Τουρκίας για το ποιος θα διαμορφώσει το νέο στρατιωτικό περιβάλλον στη Συρία.
Μια βάση με μεγάλη ιστορία στον συριακό πόλεμο
Η Αμπού αλ-Ντουχούρ υπήρξε σημαντική στρατιωτική εγκατάσταση της Συρίας, αλλά βρίσκεται εκτός κανονικής λειτουργίας ως στρατιωτικό αεροδρόμιο από το 2013.
Στη διάρκεια του 14ετούς συριακού εμφυλίου άλλαξε αρκετές φορές χέρια, καθώς αποτέλεσε αντικείμενο συγκρούσεων μεταξύ των δυνάμεων του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Άσαντ και ένοπλων αντιπολιτευόμενων οργανώσεων.
Μετά την ανατροπή του Άσαντ στα τέλη του 2024, σύμφωνα με στρατιωτική πηγή, η εγκατάσταση χρησιμοποιήθηκε ως κέντρο εκπαίδευσης του νέου συριακού στρατού.
Η ενδεχόμενη αποκατάσταση του διαδρόμου και η επιστροφή της βάσης σε επιχειρησιακή χρήση θα μπορούσαν συνεπώς να αποτελέσουν μέρος της ευρύτερης προσπάθειας της νέας Δαμασκού να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές δυνατότητές της.
Και αυτό είναι ακριβώς ένα από τα ζητήματα που παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία το Ισραήλ.
Η Συρία ξαναβγάζει τα MiG-21 στον αέρα
Η επίθεση έρχεται λίγες ημέρες μετά από μια εξέλιξη με ιδιαίτερο συμβολισμό.
Στις αρχές Αυγούστου, η Συρία πραγματοποίησε αεροπορικές ασκήσεις στο βόρειο τμήμα της χώρας με μαχητικά MiG-21 ρωσικής κατασκευής.
Ήταν οι πρώτες ασκήσεις αυτού του είδους μετά την πτώση του Μπασάρ αλ-Άσαντ.
Το γεγονός δεν πέρασε απαρατήρητο από το Ισραήλ.
Το δημόσιο ισραηλινό δίκτυο Kan μετέδωσε στις 11 Αυγούστου ότι στελέχη των ισραηλινών υπηρεσιών ασφαλείας έχουν ενδείξεις πως η νέα Συρία επιταχύνει την προσπάθεια ανασύστασης της πολεμικής αεροπορίας της.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του ισραηλινού δικτύου, η προσπάθεια περιλαμβάνει στρατολόγηση νέων πιλότων, εκπαίδευση προσωπικού και επανενεργοποίηση μαχητικών αεροσκαφών.
Ισραηλινή πηγή ανέφερε μάλιστα στο Kan ότι το Ισραήλ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και έχει ήδη μεταφέρει τις ανησυχίες του στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η προειδοποίηση Κατς στον Ερντογάν
Το υπόβαθρο της σημερινής επίθεσης συμπληρώνει η ανοικτή πλέον αντιπαράθεση Ισραήλ και Τουρκίας για τη Συρία.
Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ίσραελ Κατς έχει προειδοποιήσει ρητά τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να επιτρέψει κινήσεις που θα ενισχύσουν τις στρατιωτικές δυνατότητες της Συρίας με τρόπο που θα μπορούσε να δημιουργήσει μελλοντική απειλή για την ισραηλινή ασφάλεια.
Από την άλλη πλευρά, η Άγκυρα κατηγορεί το Ισραήλ ότι υπονομεύει τη σταθερότητα και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν, σε ομιλία του στις 6 Αυγούστου, υποστήριξε ότι οι επανειλημμένες ισραηλινές επιθέσεις εξακολουθούν να απειλούν την ασφάλεια της Συρίας και ζήτησε να ασκηθεί πίεση στο Ισραήλ προκειμένου να σεβαστεί τη συριακή εδαφική ακεραιότητα.
Έτσι, η Αμπού αλ-Ντουχούρ βρίσκεται πλέον ακριβώς πάνω στη γραμμή όπου τέμνονται τρία διαφορετικά ζητήματα:
η στρατιωτική ανασυγκρότηση της νέας Συρίας, η αυξανόμενη τουρκική επιρροή και η ισραηλινή αποφασιστικότητα να αποτρέψει τη δημιουργία νέων στρατιωτικών απειλών βόρεια των συνόρων του.
Παρέμβαση Μπάρακ: «Αχρείαστη κλιμάκωση»
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο ειδικός προεδρικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία και το Ιράκ, πρέσβης Τομ Μπάρακ, χαρακτήρισε τα πλήγματα στην Αμπού αλ-Ντουχούρ «αχρείαστη κλιμάκωση», υποστηρίζοντας ότι δεν συμβάλλουν στην περιφερειακή σταθερότητα.
Σε δήλωσή του στο X εξέφρασε την ανησυχία της Ουάσινγκτον και κάλεσε όλες τις πλευρές να δώσουν προτεραιότητα στη λογική και στην αποκλιμάκωση αντί για νέα στρατιωτικά επεισόδια.
Η τοποθέτηση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς έρχεται από τον βασικό Αμερικανό αξιωματούχο για τον συριακό φάκελο και αποτελεί σαφή δημόσια διαφοροποίηση από την επιλογή της στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Το πραγματικό διακύβευμα βρίσκεται πέρα από έναν διάδρομο προσγείωσης
Το πλήγμα στην Αμπού αλ-Ντουχούρ δεν πρέπει να εξεταστεί απομονωμένα.
Ο άμεσος στρατιωτικός στόχος ήταν ένας διάδρομος και αποθηκευτικοί χώροι. Το ευρύτερο ζήτημα, όμως, είναι ποια στρατιωτική Συρία θα αναδυθεί μετά την πτώση του Άσαντ και ποιος θα έχει καθοριστική επιρροή πάνω της.
Η Τουρκία επιδιώκει στενή στρατιωτική και πολιτική σχέση με τη νέα Δαμασκό. Το Ισραήλ, από την άλλη, έχει καταστήσει σαφές ότι δεν σκοπεύει να παρακολουθεί παθητικά την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνατοτήτων στη Συρία που θεωρεί ότι μπορούν μελλοντικά να στραφούν εναντίον του.
Η αναφερόμενη επίσκεψη Τούρκων στρατιωτικών στην Αμπού αλ-Ντουχούρ λίγο πριν από τα πλήγματα προσθέτει συνεπώς μία ιδιαίτερα ευαίσθητη παράμετρο.
Δεν αποδεικνύει ότι οι Τούρκοι αποτέλεσαν τον στόχο της επίθεσης.
Δείχνει, όμως, πόσο κοντά έχουν πλέον έρθει οι τουρκικές στρατιωτικές φιλοδοξίες στη Συρία και οι ισραηλινές κόκκινες γραμμές.
Και όσο η νέα Συρία επιχειρεί να ξαναχτίσει τον στρατό και την πολεμική αεροπορία της, αυτή η απόσταση ενδέχεται να μικραίνει ακόμη περισσότερο.