Με σαφείς αιχμές κατά της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής και με προτάσεις που συνδέουν την παραγωγική ανασυγκρότηση με τις ευρύτερες εθνικές ανάγκες της Ελλάδας, εμφανίστηκε ο Αντώνης Σαμαράς στο 5ο Οικονομικό Συνέδριο της «Ναυτεμπορικής», με θέμα «Η νέα αρχιτεκτονική της ελληνικής οικονομίας».
Ο πρώην πρωθυπουργός ανέπτυξε ένα σχέδιο επτά αξόνων για την αξιοποίηση του ανενεργού πλούτου της χώρας, υποστηρίζοντας ότι το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι η έλλειψη πόρων και δυνατοτήτων, αλλά η αδυναμία αξιοποίησής τους.
Παρότι δεν προχώρησε σε ανακοινώσεις σχετικά με τη δημιουργία νέου κόμματος, η ομιλία του είχε σαφές πολιτικό και προγραμματικό περιεχόμενο, με ιδιαίτερη έμφαση στη μεσαία τάξη, στην ελληνική περιφέρεια, στην οικογένεια και στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός νέου παραγωγικού προτύπου.
Η οικονομική ισχύς ως προϋπόθεση εθνικής ισχύος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνδεση της οικονομικής πολιτικής με ζητήματα εθνικής στρατηγικής. Ο Αντώνης Σαμαράς έθεσε στο επίκεντρο την επισιτιστική ασφάλεια, την αξιοποίηση των εγχώριων ενεργειακών πόρων, την αναζωογόνηση της περιφέρειας, την αντιμετώπιση του δημογραφικού και την εξασφάλιση πρόσθετων πόρων για την εθνική άμυνα.
Πρόκειται για ζητήματα που υπερβαίνουν τα στενά όρια της δημοσιονομικής διαχείρισης και αφορούν την ανθεκτικότητα της χώρας σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξανόμενης αβεβαιότητας.
Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαθέτει τις προϋποθέσεις για να δημιουργήσει περισσότερο πλούτο, να περιορίσει τις οικονομικές της αδυναμίες και να προσφέρει στους πολίτες της τη δυνατότητα να παραμείνουν στον τόπο τους.
«Η περιφέρεια πεθαίνει»
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Αντώνης Σαμαράς για την κατάσταση της ελληνικής υπαίθρου, περιγράφοντας μια πρωτογενή παραγωγή που συρρικνώνεται, έναν αγροτικό πληθυσμό που γερνά και παραγωγούς που εγκαταλείπουν τις δραστηριότητές τους.
Με αφορμή και τη συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Mercosur, υπογράμμισε την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η γεωργία ως στρατηγικός παραγωγικός τομέας και όχι ως ένα διαρκές πρόβλημα που αντιμετωπίζεται με επιδοτήσεις.
Πρότεινε συνεργατικά σχήματα, κοινή αξιοποίηση κατακερματισμένων αγροτικών εκτάσεων χωρίς να θίγονται τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα, συμβολαιακή γεωργία, καθετοποιημένες παραγωγικές μονάδες και χρηματοδότηση ανταγωνιστικών αγροτικών επιχειρήσεων.
Επικαλέστηκε, μάλιστα, το παράδειγμα της Γαλλίας, όπου, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, προγραμματίζονται 916 επενδυτικά σχέδια στον αγροδιατροφικό τομέα, συνολικού ύψους 8,7 δισ. ευρώ.
Ενεργειακή πολιτική με αξιοποίηση των εγχώριων πόρων
Στο ενεργειακό πεδίο ο πρώην πρωθυπουργός αμφισβήτησε βασικές επιλογές της κυβερνητικής πολιτικής, ασκώντας κριτική στην απολιγνιτοποίηση και στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας χωρίς αντίστοιχες επενδύσεις σε συστήματα αποθήκευσης.
Ζήτησε ένα διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα, στο οποίο θα έχουν θέση ο λιγνίτης, τα υδροηλεκτρικά έργα, οι ανανεώσιμες πηγές, η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και η ενεργειακή αξιοποίηση των απορριμμάτων.
Έθεσε επίσης το ζήτημα της ενεργειακής και υδατικής επιβάρυνσης από την εγκατάσταση μεγάλων κέντρων δεδομένων, διερωτώμενος πώς θα καλυφθούν οι αυξημένες ανάγκες τους.
Στο σκεπτικό του, η φθηνή ενέργεια αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας, τη βιωσιμότητα της αγροτικής παραγωγής και την ανακούφιση των νοικοκυριών.
Δημογραφικό: Να μείνουν οι Έλληνες στον τόπο τους
Το δημογραφικό αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους άξονες της παρέμβασης Σαμαρά.
Ο πρώην πρωθυπουργός συνέδεσε ευθέως τη στεγαστική κρίση με την αδυναμία των νέων ζευγαριών να δημιουργήσουν οικογένεια, προτείνοντας φορολογικά κίνητρα και θεσμικές παρεμβάσεις για την επιστροφή εκατοντάδων χιλιάδων κλειστών κατοικιών στην αγορά.
Αντί της συνεχούς αύξησης της οικοδομικής δραστηριότητας, υποστήριξε ότι πρέπει να αξιοποιηθεί το υφιστάμενο οικιστικό απόθεμα, ώστε να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για προσιτά ενοίκια.
Όπως επισήμανε, χωρίς επίλυση του στεγαστικού προβλήματος, ο δημογραφικός μαρασμός της Ελλάδας θα συνεχιστεί.
Η παραμονή των νέων στην πατρίδα και η επιστροφή όσων αναζήτησαν επαγγελματικές ευκαιρίες στο εξωτερικό αποτέλεσαν κεντρικό μήνυμα και στο κλείσιμο της ομιλίας του.
Δημόσια περιουσία: Πρόσθετοι πόροι για άμυνα και οικογένεια
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο Αντώνης Σαμαράς στην ανάγκη δημιουργίας ενός εθνικού επενδυτικού ταμείου, κατά το πρότυπο των Sovereign Funds.
Η πρότασή του προβλέπει τη μετατροπή της αναξιοποίητης δημόσιας περιουσίας σε παραγωγικό κεφάλαιο, το οποίο θα δημιουργεί έσοδα και υπεραξίες που θα επανεπενδύονται στην ελληνική οικονομία.
Αντί της αποσπασματικής εκποίησης περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου, εισηγήθηκε τη συστηματική αξιοποίησή τους με μακροχρόνιο σχεδιασμό, διαφάνεια και συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, όπου κρίνεται απαραίτητο.
Στους τομείς που θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από τα πρόσθετα έσοδα συμπεριέλαβε την εθνική άμυνα, τις υποδομές, τη στήριξη της οικογένειας, την αντιμετώπιση του δημογραφικού και την ταχύτερη αποπληρωμή του δημόσιου χρέους.
Απεγκλωβισμός των πολιτών από τα χρέη
Στο αμιγώς οικονομικό σκέλος της ομιλίας του, ο πρώην πρωθυπουργός πρότεινε γενναία αναδιάρθρωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς και βαθύ κούρεμα των μη βιώσιμων τραπεζικών οφειλών.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παρουσίασε, από τα 114 δισ. ευρώ των ληξιπρόθεσμων φορολογικών οφειλών θα μπορούσαν να ανακτηθούν περίπου 35 δισ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας.
Στόχος, όπως εξήγησε, είναι να επανενταχθούν στην οικονομική δραστηριότητα εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις που παραμένουν εγκλωβισμένοι εξαιτίας χρεών, κατασχέσεων και αδυναμίας πρόσβασης σε χρηματοδότηση.
Παράλληλα, πρότεινε τη δημιουργία Ταμείου Παραγωγικής Χρηματοδότησης, με αξιοποίηση ποσών που συνδέονται με τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις των τραπεζών, για τη στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αγροτικών εκμεταλλεύσεων και παραγωγικών επενδύσεων.
Αιχμές για τα καρτέλ και τη συρρίκνωση της μεσαίας τάξης
Σαφές ιδεολογικό περιεχόμενο είχε η αναφορά του Αντώνη Σαμαρά στη λειτουργία της ελεύθερης οικονομίας.
Άσκησε κριτική στη δημιουργία οικονομικών ολιγοπωλίων, στη συγκέντρωση του πλούτου στα χέρια λίγων, στο υψηλό κόστος χρηματοδότησης και ενέργειας, αλλά και στη γραφειοκρατία.
«Δεν είναι φιλελευθερισμός – νέος ή παλαιός – να αφήνεις να δημιουργούνται καρτέλ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Υποστήριξε ότι μια πραγματικά φιλελεύθερη οικονομική πολιτική οφείλει να διασφαλίζει τον ανταγωνισμό, να δημιουργεί ευκαιρίες για περισσότερους πολίτες και να ενισχύει τη μεσαία τάξη, αντί να οδηγεί στην οικονομική της αποδυνάμωση.
Χωρίς ανακοίνωση κόμματος, αλλά με προγραμματικό λόγο
Παρά το ενδιαφέρον που συγκεντρώνει κάθε δημόσια παρέμβασή του σχετικά με τις επόμενες πολιτικές του κινήσεις, ο Αντώνης Σαμαράς δεν αναφέρθηκε στην ίδρυση νέου κόμματος.
Επέλεξε, ωστόσο, να παρουσιάσει ένα συνεκτικό πλαίσιο προτάσεων, το οποίο χαρακτήρισε προσωπικό του πολιτικό στοίχημα.
Η ομιλία του δεν περιείχε ειδικές αναφορές στα ελληνοτουρκικά, στο Κυπριακό ή στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Ανέδειξε, όμως, την εσωτερική διάσταση της εθνικής ισχύος: την παραγωγική αυτοδυναμία, την επισιτιστική ασφάλεια, την ενεργειακή επάρκεια, τη δημογραφική ανασυγκρότηση και τη δυνατότητα χρηματοδότησης των αμυντικών αναγκών.
Το μήνυμα με το οποίο έκλεισε την παρέμβασή του ήταν ενδεικτικό της ευρύτερης πολιτικής στόχευσης της ομιλίας:
«Να μείνουν στον τόπο τους, να επιστρέψουν στον τόπο τους, να πιστέψουν ξανά στον εαυτό τους. Και να ευημερούν».