Η αντιπαράθεση Ελλάδας και Λιβύης για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς η Τρίπολη συνεχίζει να αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι η Κρήτη δεν δικαιούται πλήρη επήρεια σε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και υφαλοκρηπίδα.
Οι τελευταίες δηλώσεις του πρώην προέδρου της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης (NOC), Μουσταφά Σανάλα, καταδεικνύουν ότι το ζήτημα των θαλάσσιων συνόρων θεωρείται στρατηγικής σημασίας για τη Λιβύη, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που οι ενεργειακές εξελίξεις στην περιοχή αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα.
Ο Σανάλα ζητά εθνική κινητοποίηση για τα θαλάσσια σύνορα
Ο πρώην επικεφαλής της NOC προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση ή αμέλεια στη διαχείριση των φακέλων που αφορούν τα θαλάσσια σύνορα της Λιβύης μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για το μέλλον της χώρας.
Για τον λόγο αυτό κάλεσε τις λιβυκές αρχές να προχωρήσουν σε πλήρη αναθεώρηση όλων των ιστορικών, νομικών και τεχνικών στοιχείων που σχετίζονται με τις θαλάσσιες διαφορές της χώρας με την Ελλάδα και τη Μάλτα.
Παράλληλα, πρότεινε τη δημιουργία ειδικής εθνικής ομάδας εμπειρογνωμόνων, η οποία θα αναλάβει τη διαχείριση και υπεράσπιση των λιβυκών θέσεων σε κάθε μελλοντική διαπραγμάτευση.
Σύμφωνα με τον Σανάλα, το βασικό σημείο τριβής με την Ελλάδα αφορά τον τρόπο υπολογισμού των θαλάσσιων ορίων και κυρίως τον βαθμό επήρειας που πρέπει να έχουν τα ελληνικά νησιά.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η αναγνώριση πλήρους θαλάσσιας επήρειας στην Κρήτη και στα νησιά νότια αυτής θα στερούσε από τη Λιβύη σημαντικές θαλάσσιες εκτάσεις με υψηλή οικονομική και γεωστρατηγική αξία.
Η θέση αυτή συμπίπτει με τη διαχρονική λιβυκή επιχειρηματολογία, η οποία απορρίπτει την ελληνική προσέγγιση περί μέσης γραμμής και ίσης απόστασης μεταξύ των ακτών των δύο χωρών.
Τα ενεργειακά κοιτάσματα ανεβάζουν το γεωπολιτικό θερμόμετρο
Ο Σανάλα συνέδεσε άμεσα το ζήτημα της οριοθέτησης με τις μεγάλες ενεργειακές προοπτικές της Ανατολικής Μεσογείου.
Όπως επισήμανε, οι αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές ενδέχεται να κρύβουν σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου και πετρελαίου, τα οποία θα μπορούσαν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη της Λιβύης τις επόμενες δεκαετίες.
Για τον λόγο αυτό ζήτησε την προετοιμασία ενός πλήρους νομικού και τεχνικού φακέλου, ο οποίος θα βασίζεται σε επίσημα έγγραφα, χάρτες, ιστορικά στοιχεία και αρχές του διεθνούς δικαίου πριν από οποιαδήποτε διαπραγμάτευση με την Ελλάδα ή τη Μάλτα.
Η Τρίπολη απορρίπτει τη μέση γραμμή
Η Λιβύη εξακολουθεί να αμφισβητεί τη μέθοδο της μέσης γραμμής που εφαρμόζει η Ελλάδα για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών από τις ακτές της Κρήτης.
Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια έχει αποστείλει επανειλημμένα ρηματικές διακοινώσεις προς τον ΟΗΕ, εκφράζοντας την αντίθεσή της στους ελληνικούς διαγωνισμούς για έρευνες υδρογονανθράκων σε περιοχές νότια της Κρήτης.
Οι λιβυκές αξιώσεις επεκτείνονται σε θαλάσσιες ζώνες που η Αθήνα θεωρεί αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Η ελληνική απάντηση: Η Κρήτη έχει πλήρη δικαιώματα
Από την πλευρά της, η Ελλάδα απορρίπτει κατηγορηματικά τις λιβυκές διεκδικήσεις, χαρακτηρίζοντάς τες νομικά αβάσιμες και αντίθετες προς το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Η Αθήνα υπογραμμίζει ότι η Κρήτη, ως μεγάλο κατοικημένο νησί με μόνιμο πληθυσμό και πλήρη οικονομική δραστηριότητα, διαθέτει πλήρη δικαιώματα σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, όπως προβλέπει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Επιπλέον, η ελληνική θέση ενισχύεται από τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο το 2020, η οποία βασίζεται στην αρχή της μέσης γραμμής και αναγνωρίζει την επήρεια των ελληνικών νησιών.
Μια κρίσιμη γεωπολιτική μάχη στην Ανατολική Μεσόγειο
Παρά τις διαφωνίες, Αθήνα και Τρίπολη βρίσκονται σε διαδικασία διαλόγου με στόχο την εξεύρεση μιας κοινά αποδεκτής λύσης.
Ωστόσο, η διαμάχη για τις θαλάσσιες ζώνες παραμένει ένα από τα πλέον σύνθετα γεωπολιτικά ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς συνδέεται άμεσα με κυριαρχικά δικαιώματα, ενεργειακά κοιτάσματα, γεωστρατηγικά συμφέροντα και τον έλεγχο σημαντικών θαλάσσιων περιοχών.
Με τις έρευνες υδρογονανθράκων να προχωρούν νότια της Κρήτης και το διεθνές ενδιαφέρον για την περιοχή να αυξάνεται, η υπόθεση της οριοθέτησης Ελλάδας – Λιβύης αναμένεται να παραμείνει στο επίκεντρο των εξελίξεων το επόμενο διάστημα.
directus.gr