Σε μία εφ’ όλης της ύλης παρέμβαση, ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης ανέλυσε τη νέα φάση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, εστιάζοντας στον πραγματικό στρατηγικό στόχο των επιχειρήσεων: τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Ο έμπειρος αξιωματικός εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος για την απουσία ξεκάθαρου αμερικανικού σχεδίου, εκτιμώντας ότι οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί δεν μπορούν από μόνοι τους να κρίνουν τον πόλεμο. Δεν απέκλεισε χερσαίες επιχειρήσεις μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, πιθανότατα κατά τους χειμερινούς μήνες, ενώ προειδοποίησε ακόμη και για τον κίνδυνο χρησιμοποίησης τακτικών πυρηνικών όπλων, εφόσον επιλεγεί μία ολοκληρωτική στρατηγική καταστροφής του Ιράν.
Παράλληλα, μίλησε για τη βαθιά κρίση στο εσωτερικό της Ουκρανίας, υποστηρίζοντας ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει χάσει τον έλεγχο της κυβέρνησής του. Η παρέμβαση ολοκληρώθηκε με μία προσωπική και συγκλονιστική αναφορά στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο, την οποία χαρακτήρισε αποτέλεσμα «καθαρής προδοσίας».
«Δημιουργικό χάος πολέμου»
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης χαρακτήρισε τη σημερινή κατάσταση στη Μέση Ανατολή ένα «δημιουργικό χάος πολέμου», από το οποίο κανείς δεν γνωρίζει με ποιον τρόπο θα μπορέσει να εξέλθει.
Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με την ανάλυσή του, είναι ότι δεν διακρίνεται ένας σαφής αντικειμενικός σκοπός. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιούν βομβαρδισμούς, χωρίς όμως να έχει αποσαφηνιστεί ποιο ακριβώς πολιτικό και στρατιωτικό αποτέλεσμα επιδιώκουν.
«Δεν βλέπω κανένα συγκεκριμένο σχέδιο. Δεν βλέπω τον αντικειμενικό σκοπό», ανέφερε, θέτοντας το κρίσιμο ερώτημα: τι μπορούν πραγματικά να επιτύχουν οι αεροπορικές επιδρομές χωρίς μία συνολική επιχειρησιακή στρατηγική;
Ο αντιστράτηγος ε.α. υποστήριξε ότι κανένας πόλεμος δεν κερδήθηκε αποκλειστικά με βομβαρδισμούς. Έφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το Βιετνάμ, όπου οι αμερικανικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν τεράστια ισχύ πυρός και βόμβες ναπάλμ, χωρίς τελικά να κατορθώσουν να επιβάλουν τη νίκη τους.
Ο πραγματικός στόχος στα Στενά του Ορμούζ
Κατά τον Ιωάννη Μπαλτζώη, ο ουσιαστικός αντικειμενικός σκοπός είναι ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ και, κυρίως, το καθεστώς που θα διέπει τη λειτουργία τους μετά το τέλος του πολέμου.
Τα Στενά αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους στον κόσμο και η δυνατότητα του Ιράν να επηρεάζει ή να διακόπτει τη ναυσιπλοΐα μετατρέπει τη γεωγραφία σε στρατηγικό όπλο.
Ο Μπαλτζώης τόνισε ότι η αμερικανική ισχύς στηρίχθηκε ιστορικά στην ελευθερία των θαλασσών και της ναυσιπλοΐας. Επομένως, οι Ηνωμένες Πολιτείες, ως παγκόσμια ναυτική δύναμη, δεν μπορούν να αποδεχθούν ότι ένα περιφερειακό κράτος θα επιβάλει τον έλεγχό του σε έναν τόσο κρίσιμο δίαυλο.
«Το πυρηνικό όπλο των Ιρανών δεν ήταν αυτό που σχεδίαζαν να κατασκευάσουν. Το πυρηνικό τους όπλο ήταν τα Στενά», ανέφερε χαρακτηριστικά, θέλοντας να καταδείξει την πραγματική αποτρεπτική δύναμη της Τεχεράνης.
Η δυνατότητα κλεισίματος των Στενών, επιβολής περιορισμών ή ακόμη και οικονομικού τιμήματος στη διέλευση πλοίων μπορεί να προκαλέσει παγκόσμιο ενεργειακό και οικονομικό σοκ. Αυτό, κατά τον ίδιο, είναι το μεγάλο διαπραγματευτικό χαρτί του Ιράν.
«Οι Ιρανοί έχουν αυτοκρατορική συνείδηση»
Ο αντιστράτηγος ε.α. προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν μελετήσει επαρκώς την ιστορική και πολιτισμική ταυτότητα του αντιπάλου τους.
Μίλησε για έναν λαό με ιστορία 4.000 ετών και ισχυρή αυτοκρατορική συνείδηση, ο οποίος δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα συνηθισμένο ή εύκολα διαχειρίσιμο κράτος της περιοχής. Όπως είπε, οι Ιρανοί είναι σκληροί και εξαιρετικά δύσκολοι διαπραγματευτές, με ισχυρό αίσθημα ιστορικής συνέχειας.
Αναφέρθηκε μάλιστα και σε προσωπική επίσκεψή του στο Ιράν, στο πλαίσιο αποστολής με τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωστή Στεφανόπουλο. Όπως σημείωσε, οι Ιρανοί έδειχναν ιδιαίτερο σεβασμό προς τους Έλληνες, επειδή τους αντιμετώπιζαν ως έναν επίσης ιστορικό λαό με μακραίωνη παρουσία.
Παρά τις μεγάλες καταστροφές σε υποδομές και τις απώλειες που έχει υποστεί το Ιράν, ο Μπαλτζώης εκτίμησε ότι η χώρα εξακολουθεί να αντέχει. Παράλληλα, εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι οι σκληροπυρηνικές δυνάμεις έχουν ενισχύσει τη θέση τους στο εσωτερικό του καθεστώτος.
Έκανε ειδική αναφορά στον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, επισημαίνοντας το παρελθόν του στους Φρουρούς της Επανάστασης και τη συμμετοχή του στον πόλεμο Ιράν–Ιράκ. Κατά την εκτίμησή του, πρόκειται για πρόσωπο που διαθέτει ισχυρούς δεσμούς με τον σκληρό πυρήνα του συστήματος εξουσίας.
Οι αμερικανικές απώλειες και το πολιτικό πρόβλημα του Τραμπ
Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα για τον Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με τον Ιωάννη Μπαλτζώη, είναι οι απώλειες Αμερικανών στρατιωτών. Η αμερικανική κοινή γνώμη δεν μπορεί εύκολα να αποδεχθεί καθημερινά δελτία νεκρών, ιδιαίτερα σε μία περίοδο κατά την οποία πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές.
Ο Μπαλτζώης εκτίμησε ότι χερσαίες επιχειρήσεις είχαν εξεταστεί ήδη από την πρώτη φάση του πολέμου, αλλά τελικά δεν υλοποιήθηκαν, επειδή η Ουάσινγκτον επιχείρησε να διεξαγάγει έναν πόλεμο χωρίς σοβαρές απώλειες.
«Πόλεμος χωρίς απώλειες δεν έχει ξαναγίνει στην ιστορία της ανθρωπότητας», τόνισε.
Κατά την ανάλυσή του, η αμερικανική ηγεσία πίστεψε ότι θα μπορούσε να επιτύχει τους στόχους της μόνο με βομβαρδισμούς. Η πραγματικότητα, όμως, δείχνει ότι η αεροπορική ισχύς μπορεί να καταστρέψει υποδομές, όχι απαραίτητα να επιβάλει το επιθυμητό πολιτικό αποτέλεσμα.
Ρήγμα ανάμεσα στις ΗΠΑ και τα κράτη του Κόλπου
Ο πόλεμος, σύμφωνα με τον αντιστράτηγο ε.α., έχει πλήξει και τις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με τα αραβικά κράτη του Κόλπου. Οι χώρες αυτές είχαν επενδύσει στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία και στις αμερικανικές βάσεις, πιστεύοντας ότι τους προσέφεραν μία ασπίδα ασφαλείας.
Στην πράξη, όμως, οι βάσεις τις μετέτρεψαν σε στόχους των ιρανικών επιχειρήσεων.
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης προέβλεψε ότι μετά το τέλος του πολέμου αρκετές χώρες ενδέχεται να επανεξετάσουν την παρουσία των αμερικανικών δυνάμεων στο έδαφός τους. Αναφέρθηκε ειδικά στην αεροπορική βάση Μουαφάκ Σάλτι στην Ιορδανία, η οποία, όπως είπε, χτυπήθηκε σκληρά, με νεκρούς, τραυματίες και σοβαρές καταστροφές.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ιορδανία μπήκε πλέον άμεσα στο κάδρο της σύγκρουσης.
Ο Τραμπ θα επιστρέψει στον Νετανιάχου
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη στάση της Τουρκίας, υποστηρίζοντας ότι παραμένει σιωπηλή, δεν συμμετέχει ενεργά και δεν εμφανίζεται ικανή να προσφέρει ουσιαστική στρατιωτική συνδρομή στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κατά συνέπεια, ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να αναγκαστεί να στραφεί ξανά στον Μπέντζαμιν Νετανιάχου και να ζητήσει τη στρατιωτική βοήθεια του Ισραήλ.
«Θα αναγκαστεί ο Τραμπ να βρει πάλι τον αγαπημένο του φίλο Νετανιάχου και όχι τον “φοβερό και τρομερό” Ερντογάν», σχολίασε με νόημα.
Ο Μπαλτζώης εμφανίστηκε απαισιόδοξος και για τις διαμεσολαβητικές προσπάθειες, αναφερόμενος σε σχέδιο δέκα ημερών που προωθείται μέσω Κατάρ. Εκτίμησε ότι οι δύο πλευρές δύσκολα θα καταλήξουν σε συμφωνία και ότι η σύγκρουση θα συνεχιστεί μέχρι την τελική αναμέτρηση.
Χερσαίες επιχειρήσεις τον χειμώνα
Η πλέον δραματική εκτίμηση του Ιωάννη Μπαλτζώη αφορά το ενδεχόμενο χερσαίου πολέμου. Όπως υποστήριξε, οι χερσαίες επιχειρήσεις είναι πιθανότερο να πραγματοποιηθούν τον χειμώνα και μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές.
Ο λόγος δεν είναι μόνο πολιτικός, αλλά και επιχειρησιακός. Οι θερμοκρασίες στην περιοχή κατά τη θερινή περίοδο φτάνουν ή και ξεπερνούν τους 50 βαθμούς Κελσίου, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τη διεξαγωγή μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τον αντιστράτηγο ε.α., μέχρι τότε ενδέχεται να συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση: αεροπορικά πλήγματα, απειλές, παράλληλες διπλωματικές επαφές και προσπάθειες προσωρινής ανακωχής.
Προειδοποίηση ακόμη και για τακτικά πυρηνικά
Ο Μπαλτζώης επανέλαβε ότι οι αεροπορικές επιχειρήσεις από μόνες τους δεν μπορούν να λύσουν το πρόβλημα. Η μοναδική διαφορετική εκδοχή, όπως είπε, θα ήταν η εφαρμογή μιας ολοκληρωτικής στρατηγικής καταστροφής, ανάλογης με τους βομβαρδισμούς της Δρέσδης κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Για να επιχειρηθεί κάτι αντίστοιχο σε μία χώρα με το μέγεθος και τις δυνατότητες του Ιράν, εκτίμησε ότι θα μπορούσε να εξεταστεί ακόμη και η χρήση τακτικών πυρηνικών όπλων.
Πρόκειται για το πιο εφιαλτικό σενάριο της ανάλυσής του, για το οποίο έσπευσε να εκφράσει την ελπίδα ότι θα διαψευστεί.
«Απειλούν με εισβολή στο Κουβέιτ»
Στη δεύτερη ενότητα της παρέμβασής του, ο Ιωάννης Μπαλτζώης επανήλθε στην επικίνδυνη κλιμάκωση, επισημαίνοντας ότι έχουν αρχίσει να πλήττονται δρόμοι, γέφυρες και βασικές υποδομές.
Όπως υποστήριξε, η ιρανική πλευρά έχει απειλήσει ότι, εφόσον χτυπηθούν ενεργειακές εγκαταστάσεις, δίκτυα ύδρευσης και άλλες ζωτικές υποδομές, θα μπορούσε να επεκτείνει τις επιχειρήσεις ακόμη και προς το Κουβέιτ ή άλλες χώρες της περιοχής.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μετέτρεπε τον σημερινό πόλεμο σε γενικευμένη περιφερειακή σύρραξη.
Παρά τη δυσοίωνη εικόνα, σημείωσε ότι συνεχίζονται οι επαφές μέσω Πακιστάν και Κατάρ, με τους μεσολαβητές να μεταφέρουν τις θέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και των άλλων εμπλεκομένων. Ωστόσο, όπως προειδοποίησε, όσο διευρύνεται ο κατάλογος των στόχων τόσο μειώνονται τα περιθώρια πολιτικής λύσης.
«Ο Ζελένσκι έχει χάσει τελείως τον έλεγχο»
Αναφερόμενος στην Ουκρανία, ο αντιστράτηγος ε.α. υποστήριξε ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει χάσει τον έλεγχο της κυβέρνησής του.
Σχολίασε την απομάκρυνση του υπουργού Άμυνας, τον οποίο παρουσίασε ως ένα πρόσωπο που είχε συμβάλει σημαντικά στην αξιοποίηση των drones. Παράλληλα, αναφέρθηκε σε αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας και στην τοποθέτηση νέου προσώπου, το οποίο χαρακτήρισε άνθρωπο της εμπιστοσύνης του Ουκρανού προέδρου.
Ο Μπαλτζώης αναφέρθηκε και σε πληροφορίες περί αντικατάστασης του αρχηγού των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι. Αντιπαρέβαλε την περίπτωσή του με εκείνη του Βαλέρι Ζαλούζνι, ο οποίος απομακρύνθηκε και τοποθετήθηκε πρέσβης στο Λονδίνο, παρότι εξακολουθεί να απολαμβάνει υψηλή δημοτικότητα στην ουκρανική κοινωνία.
Καταγγελίες για σκάνδαλα και αδιαφάνεια
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης συνέδεσε την πολιτική αναταραχή με τις καταγγελίες περί διαφθοράς και διαχείρισης των χρημάτων που καταλήγουν στην Ουκρανία.
Επικαλούμενος δημοσιεύματα και τις καταγγελίες Ουκρανής δημοσιογράφου, μίλησε για κυβερνητικά στελέχη με τεράστια εισοδήματα, καταθέσεις, πολυτελή ακίνητα, αυτοκίνητα, ρολόγια και κοσμήματα, την ώρα που η χώρα βρίσκεται σε πόλεμο. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί μεταφέρθηκαν από τον ίδιο ως καταγγελίες και όχι ως στοιχεία που τεκμηριώθηκαν ανεξάρτητα κατά τη διάρκεια της εκπομπής.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στα μεγάλα ποσά που κατευθύνει η Ευρωπαϊκή Ένωση προς την Ουκρανία, τονίζοντας ότι και η Ελλάδα συμμετέχει οικονομικά στον «συνασπισμό των προθύμων».
«Το λέω για να δείτε πού πηγαίνουν τα χρήματα του ελληνικού λαού», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η Βουλγαρία έχει αποχωρήσει, ενώ η ελληνική συμμετοχή παραμένει.
«Ένας λαός διαλύεται»
Ο Μπαλτζώης αναρωτήθηκε γιατί, έπειτα από τόσα χρόνια πολέμου, δεν έχει συγκροτηθεί στην Ουκρανία κυβέρνηση εθνικής ενότητας με τη συμμετοχή όλων των πολιτικών δυνάμεων.
Κατηγόρησε τον Ζελένσκι ότι έχει εξαφανίσει από το πολιτικό πεδίο τα κόμματα που εκπροσωπούνταν στο Κοινοβούλιο, ενώ μίλησε και για τις σκληρές πρακτικές επιστράτευσης νέων ανδρών και γυναικών στις ουκρανικές πόλεις.
Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, στη διαδικασία εμπλέκονται ιδιωτικές δομές που χρηματοδοτούνται με δυτικά και νατοϊκά κονδύλια. Έκανε λόγο για αποτυχία ενός προγράμματος ύψους περίπου δύο δισεκατομμυρίων, συνδέοντάς το με τις ανακατατάξεις στην ουκρανική ηγεσία.
«Βλέπουμε έναν λαό να διαλύεται», ήταν η δραματική αποτίμησή του, επισημαίνοντας ότι το βαρύτερο τίμημα πληρώνει ο ουκρανικός λαός.
Συγκλονιστική αναφορά στην Κύπρο: «Ήταν καθαρή προδοσία»
Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με μία βαθιά προσωπική αναφορά στην επέτειο της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο.
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης θυμήθηκε ότι το 1974 ήταν δευτεροετής ή τριτοετής Εύελπις. Όπως είπε, εκείνη την περίοδο οι νεαροί στρατιωτικοί πίστευαν ότι θα πολεμούσαν εναντίον της Τουρκίας και ότι η Ελλάδα θα υπερασπιζόταν την Κύπρο.
Μελετώντας, όμως, τα γεγονότα και τα βιβλία που γράφτηκαν τις επόμενες δεκαετίες, κατέληξε σε ένα σκληρό συμπέρασμα:
«Βάζω το χέρι μου στο Ευαγγέλιο. Ήταν καθαρή προδοσία».
Υποστήριξε ότι δεν εφαρμόστηκε το Σχέδιο Αμύνης Κύπρου και ότι η Ελλάδα δεν έστειλε τις δυνάμεις που προβλεπόταν να μεταβούν στο νησί. Κατήγγειλε, τέλος, ότι μέχρι σήμερα κανείς δεν τιμωρήθηκε για όσα συνέβησαν.
Μία παρέμβαση που ξεκίνησε από τα Στενά του Ορμούζ και την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και ολοκληρώθηκε στην ανοιχτή πληγή της Κύπρου. Με μία κοινή προειδοποίηση: όταν η πολιτική δεν διαθέτει καθαρό σκοπό και οι ηγεσίες αρνούνται να αναλάβουν την ευθύνη, το τίμημα πληρώνουν πάντοτε οι λαοί.https://www.facebook.com/reel/1713196883057209