Η εξέταση DNA δεν είναι επιλογή, είναι ευθύνη απέναντι στην Ιστορία
Του Τάμερ Τσιλινγκίρ, Pontos Gercek
Για περισσότερο από έναν αιώνα, η συλλογική μνήμη του Ποντιακού Ελληνισμού διαμελίστηκε συστηματικά. Άνθρωποι δολοφονήθηκαν, εκτοπίστηκαν, εξαναγκάστηκαν να αλλάξουν θρησκεία, να αλλάξουν ονόματα, να αρνηθούν τις ρίζες τους. Αυτό που απέμεινε ήταν σπασμένες οικογενειακές ιστορίες, μισοειπωμένες αφηγήσεις και μια ιστορία που αναγκάστηκε να σωπάσει.
Σήμερα, η τεχνολογία μάς προσφέρει τη δυνατότητα να ανοίξουμε ξανά τις σκοτεινές σελίδες της ιστορίας. Οι εξετάσεις DNA δεν παράγουν μόνο βιολογικά δεδομένα. Φέρνουν στο φως αλήθειες που η πολιτική της άρνησης προσπάθησε να θάψει.
Τα τελευταία χρόνια, πολλοί άνθρωποι ποντιακής καταγωγής, ιδιαίτερα στην περιοχή του Πόντου και ειδικά στην Τραπεζούντα, προχωρούν σε εξετάσεις DNA για να ερευνήσουν την οικογενειακή τους προέλευση. Πρόκειται για μια εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη. Εκεί όπου τα κρατικά αρχεία σιωπούν, συχνά μιλά η γενετική μνήμη.
Ωστόσο, υπάρχει ένα σοβαρό πρόβλημα.
Παρότι χιλιάδες άνθρωποι στην Τουρκία κάνουν εξετάσεις DNA, δεν βλέπουμε αντίστοιχη συμμετοχή από την Ελλάδα και τη διασπορά. Ως αποτέλεσμα, πολλοί δεν βρίσκουν τις συγγενικές αντιστοιχίες που αναζητούν. Ο λόγος είναι απλός αλλά αποκαλυπτικός.
Πολλοί Πόντιοι στην Ελλάδα θεωρούν την εξέταση DNA περιττή, λέγοντας:
«Ξέρω ήδη ποιος είμαι και από πού προέρχομαι.»
Όχι.
Το ζήτημα δεν είναι αν εσείς γνωρίζετε την ταυτότητά σας.
Το ζήτημα είναι αν οι άνθρωποι στην Τουρκία, που αποκόπηκαν βίαια από την ταυτότητά τους, μπορούν να φτάσουν σε εσάς.
Το ζήτημα είναι αν οι απόγονοι οικογενειών που χωρίστηκαν πριν από έναν αιώνα μπορούν να ξαναβρεθούν.
Το ζήτημα είναι η αποκατάσταση των δεσμών που διαλύθηκαν από τη βία και τον εκτοπισμό.
Στην Τραπεζούντα, στην Κερασούντα, στην Ορντού, στη Σαμψούντα, χιλιάδες άνθρωποι ζουν με αναπάντητα ερωτήματα για την καταγωγή τους. Ψίθυροι γιαγιάδων, κρυμμένα βαπτιστικά ονόματα, μισές φράσεις όπως «παλιά ήμασταν κάτι άλλο»… Όλα αυτά δείχνουν μια αλήθεια που ακόμη περιμένει να αναδυθεί.
Αλλά για να αποκαλυφθεί αυτή η αλήθεια, απαιτούνται δεδομένα και από τις δύο πλευρές.
Γι’ αυτό απευθύνομαι ιδιαίτερα στους Ποντίους της διασποράς:
Κάντε εξέταση DNA.
Αυτή δεν είναι μια πρόσκληση από περιέργεια.
Είναι ένα κάλεσμα ιστορικής ευθύνης.
Η αρμενική διασπορά κινήθηκε δεκαετίες νωρίτερα. Για πάνω από τριάντα χρόνια, Αρμένιοι σε όλο τον κόσμο συγκεντρώνουν γενετικά δεδομένα, οικογενειακά αρχεία και πληροφορίες καταγωγής. Το αποτέλεσμα είναι ξεκάθαρο: διαθέτουν σήμερα ένα πολύ ισχυρότερο δίκτυο ιστορικής μνήμης και οικογενειακών συνδέσεων.
Και εμείς;
Γιατί συνεχίζουμε να μένουμε πίσω;
Τι περιμένουμε;
Η μνήμη ενός λαού δεν επιστρέφει μόνη της.
Απαιτεί προσπάθεια.
Απαιτεί βούληση.
Απαιτεί θάρρος.
Εγγραφείτε σε πλατφόρμες όπως το MyHeritage ή άλλες βάσεις γενεαλογικών δεδομένων. Κάντε τις εξετάσεις σας. Προσθέστε τα δεδομένα σας.
Αυτό που για εσάς μπορεί να είναι ένα απλό δείγμα σάλιου, για κάποιον άλλον στην Τουρκία μπορεί να σημαίνει τη λύση ενός οικογενειακού μυστηρίου εκατό ετών.
Πρέπει επιτέλους να καταλάβουμε κάτι:
Η γενοκτονία δεν στοχεύει μόνο τα σώματα.
Στοχεύει και τη μνήμη.
Η αποκοπή από την ταυτότητα δεν γίνεται μόνο με αλλαγή ονόματος.
Γίνεται όταν ένας λαός αποκόπτεται από τις ρίζες του.
Οι εξετάσεις DNA είναι σήμερα ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία που διαθέτουμε απέναντι σε αυτή την ιστορική αποκοπή.
Γι’ αυτό, η εξέταση DNA δεν είναι απλώς μια προσωπική επιλογή.
Είναι ευθύνη απέναντι στην ιστορία.
Είναι υπεράσπιση της μνήμης.
Είναι μια δήλωση:
«Ήμασταν εδώ. Και είμαστε ακόμη εδώ.»