breaking newsΕλλάδα

Ιρανικό δημοσίευμα: Το Ισραήλ επιχειρεί να συνδέσει Ελλάδα, Κύπρο και Αρμενία σε νέο άξονα ασφαλείας – Ανησυχία στην Τεχεράνη για τον Καύκασο

Το δημοσίευμα, το οποίο υπογράφει ο Εχσάν Μοβαχεντιάν για το διεθνές τμήμα του ιρανικού πρακτορείου Mehr, παρουσιάζει την κινητικότητα του Ισραήλ στην Αρμενία ως πιθανή προσπάθεια διαμόρφωσης μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας, η οποία θα μπορούσε να εκτείνεται από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τον Καύκασο και τη Μαύρη Θάλασσα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι στην προτεινόμενη διάταξη η Ελλάδα και η Κύπρος εμφανίζονται ως συνδετικοί κρίκοι μεταξύ του Ισραήλ και της Αρμενίας, αξιοποιώντας τις ήδη υφιστάμενες συνεργασίες τους με τις δύο χώρες.

Η παρουσία Ισραηλινού στρατηγιστή στη στρατιωτική ακαδημία της Αρμενίας

Σύμφωνα με το Mehr, ο Σάι Γκαλ ανακοίνωσε στις 21 Νοεμβρίου 2026, μέσω προσωπικής ανάρτησης στο Facebook, ότι πραγματοποίησε την πρώτη του επίσκεψη στην Αρμενία.

Στο πλαίσιο της επίσκεψης βρέθηκε στη Στρατιωτική Ακαδημία «Βαζγκέν Σαρκισιάν» στο Ερεβάν, όπου συμμετείχε σε συνέδριο με θέμα «Ο στρατός της Δημοκρατίας της Αρμενίας και η κοινωνία: Διάλογος για την ασφάλεια».

Παράλληλα, πραγματοποίησε εκπαιδευτικό εργαστήριο για Αρμένιους αξιωματικούς, με αντικείμενο την ευθύνη για τη στρατιωτική ετοιμότητα και τον πολιτικό έλεγχο μετά την προμήθεια εξοπλιστικών συστημάτων.

Η εκπαίδευση επικεντρώθηκε σε ζητήματα συντήρησης οπλικών συστημάτων, τεχνικής υποστήριξης, αναπλήρωσης αποθεμάτων και διατήρησης της επιχειρησιακής διαθεσιμότητας.

Ο Γκαλ έχει διατελέσει αναπληρωτής επικεφαλής εξωτερικών σχέσεων της Israel Aerospace Industries (IAI), ενώ τον Ιούλιο του 2026 ίδρυσε τη συμβουλευτική εταιρεία στρατηγικής Line of State.

Το ιρανικό πρακτορείο εκτιμά ότι η παρουσία του σε αρμενικό στρατιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα ενδέχεται να αποτελεί διερευνητική κίνηση για την ανάπτυξη στενότερων σχέσεων ασφαλείας μεταξύ Ισραήλ και Αρμενίας.

Ωστόσο, δεν παρουσιάζονται στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι ο Γκαλ ενεργεί με επίσημη εντολή της ισραηλινής κυβέρνησης ή των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η Ελλάδα και η Κύπρος στο επίκεντρο του σχεδιασμού

Το σημαντικότερο στοιχείο του δημοσιεύματος αφορά την πρόταση του Ισραηλινού αναλυτή για τη σύνδεση δύο υφιστάμενων σχημάτων περιφερειακής συνεργασίας.

Το πρώτο αφορά την τριμερή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, η οποία περιλαμβάνει την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια, τις στρατιωτικές τεχνολογίες και την προστασία κρίσιμων υποδομών.

Το δεύτερο αφορά την αντίστοιχη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Αρμενίας, με έμφαση στις στρατιωτικές ασκήσεις, την εκπαίδευση προσωπικού και τις αμυντικές διαβουλεύσεις.

Ο Γκαλ, σε άρθρο του στην ισραηλινή εφημερίδα Israel Hayom στις 23 Σεπτεμβρίου 2026, φέρεται να χαρακτήρισε την Αρμενία «ελλείποντα κρίκο» της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου.

Η λογική της πρότασής του είναι ότι η Αθήνα και η Λευκωσία, διατηρώντας στενές σχέσεις τόσο με το Τελ Αβίβ όσο και με το Ερεβάν, μπορούν να αποτελέσουν τη γέφυρα για τη δημιουργία ενός ευρύτερου πλέγματος αμυντικής συνεργασίας.

Το Mehr επισημαίνει ότι οι σχετικές συνεργασίες έχουν ήδη αποκτήσει θεσμικό περιεχόμενο.

Στις 22 Απριλίου 2026, σύμφωνα με το δημοσίευμα, πραγματοποιήθηκαν αμυντικές διαβουλεύσεις Αρμενίας και Κύπρου, καθώς και τριμερής συνάντηση με τη συμμετοχή της Ελλάδας, κατά την οποία υπογράφηκαν ετήσια προγράμματα συνεργασίας.

Αντίστοιχα, στις 5 Νοεμβρίου 2026 πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τριμερής συνάντηση εκπροσώπων των υπουργείων Άμυνας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, με αντικείμενο την αμυντική βιομηχανία, την τεχνολογική συνεργασία, τη θαλάσσια ασφάλεια και την προστασία στρατηγικών υποδομών.

Η προτεινόμενη σύνδεση των δύο σχημάτων δεν συνιστά υφιστάμενη στρατιωτική συμμαχία ούτε επιβεβαιωμένο σχέδιο δημιουργίας νέου αμυντικού οργανισμού. Αποτελεί στρατηγική πρόταση, την οποία το ιρανικό πρακτορείο αντιμετωπίζει ως ενδεχόμενη απειλή για τα συμφέροντα της Τεχεράνης.

Το μήνυμα προς Τουρκία και Αζερμπαϊτζάν

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στη στάση του Γκαλ απέναντι στην Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, δύο χώρες που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις του Νοτίου Καυκάσου.

Σύμφωνα με το Mehr, ο Ισραηλινός αναλυτής υποστηρίζει ότι η δημιουργία χερσαίας σύνδεσης μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και του Ναχιτσεβάν μέσω της νότιας Αρμενίας πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχες εγγυήσεις για την πρόσβαση της Αρμενίας προς τη Δύση, μέσω τουρκικού εδάφους.

Η προσέγγιση αυτή επιχειρεί να συνδέσει τα αιτήματα του Μπακού με την ανάγκη άρσης της γεωγραφικής απομόνωσης του Ερεβάν.

Παράλληλα, ο Γκαλ εμφανίζεται να αμφισβητεί την πολιτική εξάρτηση του Αζερμπαϊτζάν από την Τουρκία. Σε άρθρο του στην Israel Hayom, στις 5 Νοεμβρίου, υποστήριξε ότι το σύνθημα «ένα έθνος, δύο κράτη» δεν πρέπει να συνεπάγεται περιορισμό της ανεξαρτησίας των αποφάσεων του Μπακού.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ο Ισραηλινός αναλυτής δεν εισηγείται εγκατάλειψη της στρατηγικής συνεργασίας Ισραήλ και Αζερμπαϊτζάν. Αντιθέτως, προτείνει τη διατήρησή της παράλληλα με την ανάπτυξη νέων σχέσεων με την Αρμενία.

Στο ιρανικό δημοσίευμα διατυπώνεται η εκτίμηση ότι το Ισραήλ επιδιώκει να περιορίσει την τουρκική επιρροή στον Καύκασο, αφού προηγουμένως αξιοποίησε τη συνεργασία με την Άγκυρα και το Μπακού για την αποδυνάμωση της ρωσικής και ιρανικής παρουσίας.

Πρόκειται, ωστόσο, για ερμηνεία του Ιρανού συντάκτη και όχι για επιβεβαιωμένη πολιτική της ισραηλινής κυβέρνησης.

Ο διάδρομος TRIPP και ο στρατηγικός ρόλος της Σιουνίκ

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην αρμενική επαρχία Σιουνίκ και στην περιοχή Μεγρί, κοντά στα σύνορα με το Ιράν.

Η συγκεκριμένη γεωγραφική ζώνη αποτελεί κρίσιμο σημείο για τις επικοινωνίες μεταξύ Αζερμπαϊτζάν, Ναχιτσεβάν, Τουρκίας και Αρμενίας.

Το Mehr συνδέει την πρόταση Γκαλ με τον σχεδιαζόμενο διάδρομο TRIPP, γνωστό και ως «Διαδρομή Τραμπ», ο οποίος αφορά τη διασύνδεση του Αζερμπαϊτζάν με το Ναχιτσεβάν μέσω αρμενικού εδάφους.

Κατά την ιρανική προσέγγιση, η σύμπτωση των δύο σχεδιασμών δημιουργεί τον κίνδυνο η περιοχή να αποκτήσει διπλή λειτουργία: αφενός ως διαμετακομιστικός κόμβος και αφετέρου ως πεδίο ανάπτυξης στρατιωτικών, τεχνολογικών και πληροφοριακών συνεργασιών.

Ο συντάκτης φτάνει μάλιστα στο σημείο να προειδοποιήσει ότι η Διαδρομή Τραμπ θα μπορούσε να μετατραπεί σε γραμμή στρατιωτικών και πληροφοριακών επικοινωνιών του ΝΑΤΟ και του Ισραήλ.

Δεν παρουσιάζονται, πάντως, αποδεικτικά στοιχεία για τέτοια επιχειρησιακή χρήση του διαδρόμου. Η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί εκτίμηση κινδύνου από την ιρανική πλευρά.

Ο φόβος της Τεχεράνης για ισραηλινή παρουσία στα βόρεια σύνορά της

Η βασική ανησυχία που διατρέχει το δημοσίευμα είναι η πιθανότητα το Ισραήλ να αποκτήσει μόνιμη πρόσβαση στο αμυντικό και τεχνολογικό περιβάλλον της Αρμενίας.

Το Mehr διευκρινίζει ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν προϋποθέτει απαραίτητα εγκατάσταση ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων.

Η παρουσία συμβούλων, εκπαιδευτών, εταιρειών αμυντικής τεχνολογίας και ειδικών στην κυβερνοασφάλεια θα μπορούσε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, να δημιουργήσει μακροχρόνιες σχέσεις εξάρτησης και συνεργασίας.

Η ανησυχία γίνεται εντονότερη επειδή το Ισραήλ διατηρεί ήδη σημαντικές αμυντικές και ενεργειακές σχέσεις με το Αζερμπαϊτζάν.

Εάν αποκτήσει αντίστοιχους διαύλους επικοινωνίας και με την Αρμενία, η Τεχεράνη θεωρεί ότι θα αντιμετωπίσει μια νέα πραγματικότητα στα βόρεια σύνορά της.

Ένας δεύτερος κίνδυνος, κατά τον Ιρανό αρθρογράφο, αφορά την οικονομική και γεωπολιτική υποβάθμιση του Ιράν, εφόσον αναπτυχθούν εναλλακτικές οδοί εμπορίου, ενέργειας και μεταφορών που θα παρακάμπτουν την ιρανική επικράτεια.

Η προειδοποίηση προς την ιρανική ηγεσία

Το δημοσίευμα δεν περιορίζεται στην καταγραφή των ισραηλινών πρωτοβουλιών. Περιλαμβάνει και συγκεκριμένες προτάσεις για την πολιτική που πρέπει να ακολουθήσει η Τεχεράνη.

Ο Εχσάν Μοβαχεντιάν υποστηρίζει ότι το Ιράν οφείλει να ενισχύσει τις σχέσεις του με την Αρμενία, αντί να περιορίζεται σε προειδοποιήσεις για τη συνεργασία του Ερεβάν με τρίτες χώρες.

Εισηγείται στενότερο διάλογο για ζητήματα ασφαλείας, ανάπτυξη κοινών οικονομικών και ενεργειακών έργων, ενίσχυση των οδικών και σιδηροδρομικών συνδέσεων και μεγαλύτερη ιρανική συμμετοχή στα περιφερειακά δίκτυα μεταφορών.

Παράλληλα, ζητεί συστηματική παρακολούθηση των στρατιωτικών συνεργασιών Αρμενίας και Ισραήλ, ιδιαίτερα σε τομείς που αφορούν τις τηλεπικοινωνίες, την επιτήρηση και τις κρίσιμες υποδομές.

Η ανησυχία της Τεχεράνης για τον TRIPP δεν είναι καινούργια. Ο ίδιος Ιρανός αναλυτής είχε προειδοποιήσει, σε δηλώσεις του τον Οκτώβριο του 2026, για το ενδεχόμενο ο διάδρομος να λειτουργήσει ως «Δούρειος Ίππος» εις βάρος των ιρανικών συμφερόντων.

Η γεωπολιτική διάσταση για Ελλάδα και Κύπρο

Από ελληνικής πλευράς, το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του δημοσιεύματος εντοπίζεται στον ρόλο που αποδίδεται στην Αθήνα και τη Λευκωσία.

Η Ελλάδα και η Κύπρος δεν παρουσιάζονται απλώς ως συνεργάτες του Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά ως χώρες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη γεωγραφική επέκταση ενός δικτύου αμυντικής συνεργασίας μέχρι τον Νότιο Καύκασο.

Η δυνατότητα αυτή στηρίζεται στις σχέσεις που έχουν αναπτύξει με την Αρμενία, αλλά και στην υφιστάμενη στρατηγική συνεργασία τους με το Ισραήλ.

Το γεγονός ότι ένα ιρανικό πρακτορείο εξετάζει με τόση προσοχή τη σύνδεση αυτών των δύο τριμερών σχημάτων καταδεικνύει τη σημασία που αποδίδεται στην ελληνική και κυπριακή παρουσία στους περιφερειακούς συσχετισμούς ασφαλείας.

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει εάν οι προτάσεις που διατυπώνει ο Σάι Γκαλ θα αποκτήσουν θεσμική υπόσταση ή θα παραμείνουν στο επίπεδο του στρατηγικού προβληματισμού.

Προς το παρόν, η ύπαρξη αμυντικών συνεργασιών είναι δεδομένη, αλλά η συγκρότηση ενός ενιαίου σχήματος Ισραήλ, Ελλάδας, Κύπρου και Αρμενίας δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Back to top button