Ένα ασυνήθιστο περιστατικό στον αέρα πάνω από το Ιράν εξετάζουν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, μετά τη μαρτυρία πιλότου μαχητικού F-15 που καταρρίφθηκε τον Απρίλιο και διασώθηκε από ειδικές δυνάμεις. Ο Αμερικανός πιλότος φέρεται να περιέγραψε στους ανακριτές ένα παράξενο θέαμα λίγο πριν εγκαταλείψει το αεροσκάφος: πολλαπλά ιρανικά drones που κινούνταν συντονισμένα, σχηματίζοντας στον αέρα εικόνα που έμοιαζε με «μέδουσα».
Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN, ο πιλότος ανέφερε ότι είδε μεγαλύτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη να κινούνται ενιαία, ενώ μικρότερα drones βρίσκονταν από κάτω τους, σαν «πλοκάμια». Πηγή που επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο περιέγραψε το φαινόμενο ως «πολλά drones διασυνδεδεμένα που κινούνταν σαν ένας οργανισμός».
Η μαρτυρία έχει προκαλέσει κινητικότητα στους κόλπους των αμερικανικών υπηρεσιών, καθώς, εάν επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να σημαίνει ότι το Ιράν έχει κάνει σημαντικό άλμα στις δυνατότητες των μη επανδρωμένων συστημάτων του. Το βασικό ερώτημα είναι εάν ο σχηματισμός αυτός είχε ρόλο στην κατάρριψη του F-15 ή εάν επρόκειτο για δοκιμαστική εφαρμογή, οπτικό φαινόμενο ή λανθασμένη αντίληψη του πιλότου υπό συνθήκες μεγάλης πίεσης.
Το διθέσιο αμερικανικό μαχητικό κατερρίφθη πάνω από το Ιράν, στην πρώτη επιβεβαιωμένη απώλεια αμερικανικού αεροσκάφους στον ιρανικό εναέριο χώρο κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Ο πιλότος διασώθηκε λίγες ώρες μετά την εκτίναξή του, ενώ ο αξιωματικός οπλικών συστημάτων παρέμεινε για περισσότερο από μία ημέρα κρυμμένος σε ορεινή περιοχή, μέχρι να εντοπιστεί και να διασωθεί.
Η επιχείρηση διάσωσης είχε και δεύτερη απώλεια, καθώς καταρρίφθηκε αμερικανικό A-10. Ο πιλότος του κατάφερε να εγκαταλείψει το αεροσκάφος εκτός του ιρανικού εναέριου χώρου.
Πάντως, Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στην κατάθεση του πιλότου. Όπως σημειώνουν, είχε υποστεί διάσειση κατά την κατάρριψη, ενώ σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες ήταν η δεύτερη φορά που το αεροσκάφος του καταρριπτόταν στη διάρκεια του πολέμου, καθώς είχε προηγηθεί περιστατικό φίλιων πυρών από κουβεϊτιανές δυνάμεις.
Η τεχνολογία που φέρεται να περιγράφεται στη μαρτυρία παραπέμπει σε αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν «one-to-many meshed networking»: ένα δίκτυο στο οποίο πολλαπλά drones επικοινωνούν μεταξύ τους, ανταλλάσσουν δεδομένα και λειτουργούν συντονισμένα ως ενιαίο σύστημα. Τέτοιες δυνατότητες θεωρείται ότι διαθέτουν ήδη η Ρωσία και η Κίνα, ενώ υπάρχουν αναφορές ότι το Ιράν έχει λάβει τεχνολογική υποστήριξη από τις δύο χώρες στην ανάπτυξη των μη επανδρωμένων συστημάτων του.
Ειδικοί στον πόλεμο με drones προειδοποιούν ότι μια τέτοια δυνατότητα θα μπορούσε να αποτελέσει σοβαρή απειλή για τις αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή. Εάν ένα σμήνος μη επανδρωμένων αεροσκαφών μπορεί να διατηρεί σχηματισμό, να μοιράζεται πληροφορίες και να εκτελεί συντονισμένες επιθέσεις, τότε η απειλή περνά σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο.
Το περιστατικό παραμένει υπό διερεύνηση. Ωστόσο, η μαρτυρία του πιλότου επαναφέρει στο προσκήνιο τη ραγδαία μεταμόρφωση του σύγχρονου πολέμου, όπου τα drones δεν λειτουργούν πλέον μόνο ως φθηνά μέσα επιτήρησης ή προσβολής, αλλά εξελίσσονται σε δικτυωμένα συστήματα μάχης ικανά να κορέσουν άμυνες, να παραπλανήσουν αισθητήρες και να απειλήσουν ακόμη και προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη.