Με ιδιαίτερα αιχμηρό λόγο παρενέβη στην εκπομπή «Έλληνες Παντού» της Φωνής της Ελλάδας ο ερευνητής Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου του Όσλο, Παναγιώτης Παύλος, σχολιάζοντας τις εξελίξεις γύρω από τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, την τουρκική στρατηγική και το Κυπριακό.
Ο Παύλος υποστήριξε ότι η συζήτηση για την επαναλειτουργία της Χάλκης εντάσσεται σε μια ευρύτερη τουρκική στρατηγική ελέγχου των εναπομεινάντων θεσμών του Ελληνισμού στην Κωνσταντινούπολη. Αναφέρθηκε μάλιστα στο προηγούμενο του Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου, σημειώνοντας ότι η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέπει ιστορικά και εκκλησιαστικά κέντρα του Ελληνισμού σε δομές πλήρως ελεγχόμενες από το τουρκικό κράτος.
Όπως τόνισε, η προσπάθεια μετατροπής της Θεολογικής Σχολής σε παράρτημα πανεπιστημίου αποκαλύπτει ότι η Τουρκία δεν προτίθεται να αποδεχθεί την πλήρη επαναλειτουργία της υπό το ιστορικό και εκκλησιαστικό της καθεστώς.
«Το Πατριαρχείο παραμένει όμηρος της Τουρκίας»
Ο Έλληνας ερευνητής υπογράμμισε ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο εξακολουθεί να βρίσκεται υπό ασφυκτική πίεση από την Άγκυρα, η οποία επιχειρεί να διατηρεί τον έλεγχο κάθε εξέλιξης που αφορά τον θεσμό.
Σχολιάζοντας μάλιστα την πρόσφατη αναφορά του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην οικουμενικότητα του Πατριαρχείου, σημείωσε ότι η Τουρκία αντιλαμβάνεται τη διεθνή αναγνώριση του θεσμού ως στοιχείο που πρέπει να περιοριστεί και να ελεγχθεί.
Κατά τον Παύλο, η τουρκική πολιτική παραμένει σταθερή και κάθε παραχώρηση συνοδεύεται από βαρύ πολιτικό τίμημα και ανταλλάγματα.
«Η Τουρκία δεν άλλαξε ποτέ»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε όταν κλήθηκε να σχολιάσει τη συνολική στρατηγική της Άγκυρας.
Όπως ανέφερε, η Τουρκία δεν έχει μεταβάλει τη βασική της στόχευση, ενώ οι πρόσφατες τοποθετήσεις του Αχμέτ Νταβούτογλου επιβεβαιώνουν τη συνέχεια της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής.
Ο Παύλος υποστήριξε ότι η Άγκυρα κατανοεί απόλυτα την αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς που κληρονόμησε από τον Ελληνισμό της Μικράς Ασίας και αξιοποιεί συστηματικά αυτή την πραγματικότητα για να ενισχύσει τη διεθνή της εικόνα.
«Οι Τούρκοι έχουν καταλάβει πάνω σε ποιες πλάτες πατάνε», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι δεν έχουν καμία πρόθεση να αποποιηθούν αυτή την κληρονομιά.
«Η Ελλάδα ακολουθεί πολιτική κατευνασμού»
Στο πιο ηχηρό ίσως σημείο της συνέντευξης, ο Παναγιώτης Παύλος άσκησε δριμεία κριτική στην ελληνική εξωτερική πολιτική.
Υποστήριξε ότι η Αθήνα ακολουθεί εδώ και χρόνια μια πολιτική κατευνασμού απέναντι στην Τουρκία, ενώ εξέφρασε απογοήτευση για τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα παρουσιάζει τις θέσεις της σε διεθνές επίπεδο.
«Το πρόβλημα είναι ότι η Ελλάδα έχει εκχωρήσει την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού στην Τουρκία», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η διαπίστωση αυτή μπορεί να ακούγεται σκληρή, αλλά αντανακλά μια πραγματικότητα που οι Τούρκοι γνωρίζουν και αξιοποιούν.
Η Κύπρος στο επίκεντρο
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε και στο Κυπριακό, σχολιάζοντας τόσο τις θέσεις της Άγκυρας όσο και τη συζήτηση για τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία.
Αναφερόμενος στη συνέντευξη του Αχμέτ Νταβούτογλου στην «Καθημερινή», σημείωσε ότι η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θεωρεί ως ιδανική λύση το πλαίσιο του Σχεδίου Ανάν, θεωρώντας ότι η ευθύνη για τη μη εφαρμογή του ανήκει αποκλειστικά στους Ελληνοκυπρίους.
Κατά τον Παύλο, η Τουρκία αντιμετωπίζει την Κύπρο ως κομβικό γεωστρατηγικό χώρο για την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο και κάθε πρόταση λύσης εξετάζεται υπό αυτό το πρίσμα.
Μάλιστα χαρακτήρισε εξαιρετικά προβληματική κάθε συζήτηση που νομιμοποιεί τα αποτελέσματα της τουρκικής εισβολής και του εποικισμού, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική και η κυπριακή πλευρά συχνά προσεγγίζουν το ζήτημα με λογικές που εξυπηρετούν περισσότερο τις τουρκικές επιδιώξεις παρά τα εθνικά συμφέροντα.
«Χρειάζεται αφύπνιση πριν από ένα νέο ιστορικό σοκ»
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Παναγιώτης Παύλος προειδοποίησε ότι ο Ελληνισμός κινδυνεύει να επαναλάβει λάθη του παρελθόντος.
Όπως είπε, η ιστορία δείχνει ότι οι μεγάλες εθνικές αφυπνίσεις έρχονται συνήθως μετά από σοβαρές ήττες και καταστροφές. Για τον λόγο αυτό, υποστήριξε ότι απαιτείται έγκαιρη συνειδητοποίηση των γεωπολιτικών δεδομένων και εγκατάλειψη της λογικής του κατευνασμού πριν η πραγματικότητα επιβάλει νέες επώδυνες εξελίξεις.