Οι εκλογές θα κρίνουν αν η Ιερουσαλήμ θα γίνει Άγκυρα
Γράφει ο Σάι Γκαλ, Jerusalem Post
Οι επόμενες εκλογές του Ισραήλ θα διεξαχθούν στις 7 Οκτωβρίου, με επίκεντρο την ασφάλεια, τη στρατιωτική θητεία, την οικονομία, την ηγεσία και την εμπιστοσύνη. Το διαρκές ερώτημα είναι η πολιτική τελική κατάσταση του Ισραήλ μεταξύ του ποταμού Ιορδάνη και της Μεσογείου.
Το «όχι παλαιστινιακό κράτος» είναι βέτο, όχι δόγμα. Απορρίπτει ένα αποτέλεσμα χωρίς να καθορίζει την πολιτική τάξη που το αντικαθιστά.
Οι εναλλακτικές λύσεις είναι: η προσάρτηση με πλήρη υπηκοότητα αλλοιώνει τη δημογραφία του εβραϊκού κράτους· η προσάρτηση χωρίς πολιτική ισότητα, τη δημοκρατία του· η μόνιμη παλαιστινιακή αυτονομία υπό την κυριαρχική ισραηλινή εξουσία εγκλωβίζει τους Ισραηλινούς στρατιώτες και τους Παλαιστίνιους πολίτες σε χρόνια τριβή και θεσμοθετεί την επαναλαμβανόμενη βία.
Η αναποφασιστικότητα δεν είναι ουδετερότητα, επιλέγει το τρίτο.
Η ασφάλεια είναι η προϋπόθεση· ο στόχος είναι η άρνηση απειλής, όχι η εδαφική ιδιοκτησία: αφοπλισμένη η Χαμάς, αποστρατιωτικοποιημένη η Παλαιστίνη, ανθεκτική στην επιβολή του νόμου σε εχθρικές κυβερνήσεις, κατάρρευση των θεσμών και μη συμμόρφωση.
Με αυτούς τους όρους, η παλαιστινιακή κρατική υπόσταση είναι το μόνο συνεκτικό τελικό κράτος που διατηρεί το Ισραήλ ως εβραϊκό, δημοκρατικό, ασφαλές και κυρίαρχο χωρίς μόνιμη κυριαρχία επί ενός άλλου λαού.
Δεν είναι ούτε δώρο στους Παλαιστίνιους, ούτε παραχώρηση στην Ευρώπη, ούτε ανταμοιβή για την τρομοκρατία· νικά την πολιτική λογική της τρομοκρατίας αντικαθιστώντας τον αέναο πόλεμο με μια κυρίαρχη τάξη που η τρομοκρατία δεν μπορεί να επιβάλει.
Ο διαχωρισμός εξυπηρετεί το Ισραήλ επειδή ο Σιωνισμός είναι αυτοδιάθεση, όχι εδαφικός μαξιμαλισμός. Ο Σιωνισμός απέκτησε κρατική υπόσταση πριν επιλύσει το ζήτημα των παλαιστινιακών συνόρων, και η ίδια η έννομη τάξη του Ισραήλ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αυτά τα σύνορα ως ημιτελή.
Καμία ισραηλινή κυβέρνηση, όσο δεξιά κι αν είναι, δεν έχει προσαρτήσει τη Δυτική Όχθη ή δεν έχει αντικαταστήσει το προσωρινό διάταγμα του Όσλο. Η ισραηλινή νομοθεσία δεν εφαρμόζεται εδαφικά εκεί, ενώ συγκεκριμένοι νόμοι ισχύουν προσωπικά για τους Ισραηλινούς.
Διαβρωμένο αλλά λειτουργικό, το Όσλο εξακολουθεί να δομεί τα διοικητικά, ασφαλιστικά και οικονομικά συστήματα του Ισραήλ μέσω της παλαιστινιακής αυτοδιοίκησης και των Περιοχών Α, Β και Γ, ενώ αφήνει το τελικό καθεστώς άλυτο.
Ο μόνιμος έλεγχος επί ενός άλλου λαού και η υπεράσπιση ενός διασκορπισμένου δικτύου οικισμών εκτρέπουν τη στρατιωτική ικανότητα από πιο επακόλουθες απειλές.
Η 7η Οκτωβρίου αποκάλυψε το τίμημα: οι μάχιμες εφεδρείες που είχαν διατεθεί στη Γάζα αναδιατάχθηκαν στη Δυτική Όχθη δύο ημέρες πριν από την επίθεση, μειώνοντας τη διαθέσιμη δύναμη όταν η Χαμάς χτύπησε κατά μήκος του νότου. Η μαχητική ισχύς δεν μπορεί να κατανεμηθεί δύο φορές.
Το επαγγελματικό σύστημα της Ιερουσαλήμ έχει ήδη κάνει την αριθμητική: σε όλη την άμυνα, τη διπλωματία και την εθνική ασφάλεια, το κέντρο βάρους είναι ένα αποστρατιωτικοποιημένο παλαιστινιακό κράτος, με τους όρους και την εκτέλεση να εξακολουθούν να αμφισβητούνται.
Η πολιτική διατηρεί τον διαχωρισμό: Ο Yair Lapid διατηρεί τον ορίζοντα των δύο κρατών, ο Naftali Bennett προτείνει την παλαιστινιακή αυτονομία, ο Yair Golan υποστηρίζει την ενδεχόμενη αποστρατιωτικοποίηση του κράτους, ο Gadi Eisenkot διατηρεί περιθώριο για παλαιστινιακή εδαφική συνοχή, ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu υποστηρίζει την παλαιστινιακή αυτοδιοίκηση υπό την υπερισχύουσα ισραηλινή ευθύνη ασφαλείας και ο Avigdor Liberman υποστηρίζει τον εδαφικό διαχωρισμό.
Η Ιερουσαλήμ δεν είναι Άγκυρα. Όχι ακόμα.
Το Ισραήλ δεν έχει καταστήσει τη μόνιμη κυριαρχία επί των Παλαιστινίων ως το τελικό του κράτος. Η Δυτική Όχθη και η κατεχόμενη βόρεια Κύπρος διαφέρουν ως προς την κυρίαρχη ιστορία και τη θεσμική δομή: το Όσλο δεν έχει αντίστοιχο εκεί, και το Ισραήλ ούτε έχει δημιουργήσει ένα αυτονομιστικό κράτος-πληρεξούσιο στη Δυτική Όχθη ούτε έχει επιδιώξει την αναγνώρισή του.
Το δόγμα της Άγκυρας για την Κύπρο επιδιώκει το αντίθετο: την αναγνώριση της διχοτόμησης που έχει εδραιωθεί από το 1974 ως δύο κυρίαρχα κράτη. Ο στρατιωτικός έλεγχος, η αστική εγκατάσταση και ο χρόνος δεν μπορούν να παράσχουν κυριαρχικό τίτλο σε καμία περίπτωση.
Η αρχή δεν είναι ο αριθμός των κρατών αλλά η πηγή της κυριαρχίας.
Δύο κράτη, επομένως, λύνουν ένα πρόβλημα κυριαρχίας και δημιουργούν ένα άλλο . Στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη, μια διαπραγματευμένη κυριαρχία ως σύνορο θα δημιουργούσε ένα παλαιστινιακό κράτος δίπλα στο Ισραήλ και θα έβαζε τέλος στην αόριστη ισραηλινή στρατιωτική εξουσία.
Στην Κύπρο, η Δημοκρατία υπάρχει ήδη, με τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους ως τις δύο συνιστώσες κοινότητές της. Μια δεύτερη κυριαρχία θα επικύρωνε τη στρατιωτική διχοτόμηση αντί να την επιλύει.
Και οι δύο συγκρούσεις έχουν μια Πράσινη Γραμμή. Στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη, η Πράσινη Γραμμή χωρίζει το κυρίαρχο Ισραήλ από εδάφη του οποίου το τελικό καθεστώς παραμένει άλυτο. Στην Κύπρο, πρόκειται για μια γραμμή κατάπαυσης του πυρός εντός της υφιστάμενης Δημοκρατίας. Το ένα πρέπει να υποχωρήσει σε ένα διαπραγματευμένο σύνορο· το άλλο δεν πρέπει ποτέ να σκληρύνει σε ένα τέτοιο.
Το μόνο νόμιμο τελικό κράτος στην Κύπρο είναι μια επανενωμένη Κυπριακή Δημοκρατία με πολιτική ισότητα, μία κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα, μία ιθαγένεια και χωρίς τουρκικές κατοχικές δυνάμεις.
Η δημογραφία δεν καθορίζει τον κυρίαρχο τίτλο. Οι Άραβες πολίτες του Ισραήλ είναι γηγενείς, όχι έποικοι. Καμία ισραηλινο-παλαιστινιακή συμφωνία δεν μπορεί να μεταβιβάσει την Ουμ ελ-Φαμ ή τη Σαχνίν με τους κατοίκους τους ως δημογραφικό φορτίο. Οι Τουρκοκύπριοι είναι γηγενείς της Κύπρου. Η ισότητα, η ασφάλεια, η ταυτότητα και η αυτονομία τους πρέπει να είναι εγγυημένες εντός της Δημοκρατίας.
Η διάκριση είναι πολιτική, όχι εθνοτική.
Μετά το 1974, η Άγκυρα αναμόρφωσε τον κατεχόμενο βορρά εγκαθιστώντας και πολιτογραφώντας κυρίως Τούρκους της Ανατολίας, οι οποίοι ξεπέρασαν αριθμητικά την ιθαγενή κοινότητα. Μετά το 1967, το Ισραήλ έχτισε το έργο του για την κατασκευή πολιτικών οικισμών στη Δυτική Όχθη.
Η εβραϊκή προσκόλληση στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια είναι αρχαία, αλλά η ιστορία καθιερώνει την έννοια του ανήκειν, όχι τον τίτλο. Η παρουσία των πολιτών δεν μπορεί να γράψει σύνορα ή να μετατρέψει τη στρατιωτική προστασία που απαιτεί σε κυριαρχία.
Μεγάλο μέρος του δικτύου οικισμών της Δυτικής Όχθης λειτουργεί ως προάστιο του Ισραήλ πέρα από την Πράσινη Γραμμή: το 2024, περισσότεροι από τους μισούς εργαζόμενους Ισραηλινούς κατοίκους στην περιοχή της Ιουδαίας και της Σαμάρειας εργάζονταν εκτός αυτής. Το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου έχει αναπτύξει βαθύτερους θεσμούς, αλλά η διεθνής πρόσβασή του, η ασφάλειά του και μεγάλο μέρος της οικονομίας του εξακολουθούν να εξαρτώνται από την Τουρκία.
Ούτε η οικονομική ολοκλήρωση με το Ισραήλ ούτε η εξάρτηση από την Τουρκία αλλοιώνουν τον κυρίαρχο τίτλο.
Η κρατική πολιτική συνεπάγεται κρατική ευθύνη· η ενοχή παραμένει ατομική. Ούτε ένα παιδί που γεννιέται στο Αριέλ ούτε ένα που γεννιέται στην Κερύνεια από αποίκους της Ανατολίας κληρονομεί ενοχή για πολιτικές που δεν επέλεξε. Ο χρόνος δημιουργεί δικαιώματα στους ανθρώπους, όχι κυριαρχία στα κράτη.
Ένα διαπραγματευμένο σύνορο Ισραήλ-Παλαιστίνης μπορεί να ενσωματώσει ορισμένες ισραηλινές κοινότητες στο κυρίαρχο Ισραήλ μέσω ανταλλαγών εδαφών, να εκκενώσει άλλες στο Ισραήλ και να επιτρέψει στους Ισραηλινούς να παραμείνουν στην Παλαιστίνη μόνο με τη συναίνεση των Παλαιστινίων και σύμφωνα με το παλαιστινιακό δίκαιο, ποτέ ως κυρίαρχοι ισραηλινοί θύλακες.
Μια κυπριακή συμφωνία πρέπει επίσης να χαλαρώσει τη δημογραφική μηχανική μετά το 1974 μέσω ουσιαστικού επαναπατρισμού στην Τουρκία και επανεγκατάστασης, με ανθρωπιστικές και οικογενειακές εξαιρέσεις και χωρίς συλλογική τιμωρία. Τα ατομικά δικαιώματα διαρκούν επειδή οι άνθρωποι δεν αποτελούν τα σύνορα.
Η διατήρηση της διάκρισης μεταξύ κυρίαρχου Ισραήλ και εδαφών που δεν έχει προσαρτήσει είναι φιλοϊσραηλινή πολιτική. Η Ευρώπη θα πρέπει να εφαρμόσει την ίδια πειθαρχία στην Κύπρο, όπου απορρίπτει τη διχοτόμηση αλλά αφήνει την Άγκυρα να την εδραιώσει με χαμηλό κόστος. Και στα δύο θέατρα, η Άγκυρα επωφελείται από την ανεπίλυτη κυριαρχία.
Στον παλαιστινιακό χώρο, η Άγκυρα νομιμοποιεί τη Χαμάς και συντηρεί τον παλαιστινιακό διχασμό. Αυτός ο διχασμός δίνει στην Τουρκία επιρροή στα αρχεία της Γάζας και της Ιερουσαλήμ, κύρος στον μουσουλμανικό κόσμο και δύναμη έναντι του Ισραήλ. Υποστηρίζει τα δύο κράτη στην Παλαιστίνη, ενώ υποστηρίζει τη δύναμη που εμποδίζει το ένα, και εδραιώνει στην Κύπρο τον διχασμό που δημιούργησε ο στρατός της.
Το Ισραήλ πρέπει να κάνει το αντίθετο: να εξασφαλίσει την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση όπου απαιτούνται δύο κυρίαρχα κράτη. Στην Κύπρο, η «Οργή του Ποσειδώνα» ορίζει μια ισραηλινή επέμβαση με εταίρους για την εξουδετέρωση των τουρκικών στρατιωτικών υποδομών στον κατεχόμενο βορρά, τον τερματισμό της επιχειρησιακής κυριαρχίας της Άγκυρας και την αποκατάσταση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο εκτελεστός διαχωρισμός αφαιρεί το παλαιστινιακό ζήτημα από το στρατηγικό ρεπερτόριο της Χαμάς, του Ιράν και της Τουρκίας, εμβαθύνει την ενσωμάτωση του Ισραήλ με τα αραβικά κράτη, προωθεί τον εμπορικό και συνδετικό διάδρομο Ινδίας-Κόλπου-Ισραήλ-Ευρώπης και επικεντρώνει την ισραηλινή στρατηγική ικανότητα στις απειλές που την απαιτούν.