Τις εξελίξεις που, κατά την εκτίμησή του, διαμορφώνονται τόσο στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ όσο και στο Κυπριακό, ανέλυσε ο στρατιωτικός αναλυτής Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στη Naftemporiki TV, εκφράζοντας έντονους προβληματισμούς για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν στις ελληνοτουρκικές ισορροπίες.
Η συζήτηση ξεκίνησε από τα αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα και τις πληροφορίες περί πιθανής επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Ο κ. Καλεντερίδης εμφανίστηκε επιφυλακτικός, εκτιμώντας ότι το συγκεκριμένο ζήτημα παραμένει μακρινό.
«Τα F-35 είναι πιο μακρινό ζήτημα», σημείωσε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι αυτό που βρίσκεται σήμερα στο προσκήνιο αφορά κυρίως τους κινητήρες για το τουρκικό μαχητικό KAAN. Όπως τόνισε, ακόμη και αυτή η εξέλιξη δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη, καθώς υπάρχουν ακόμη αντιδράσεις και εκκρεμότητες στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πολύ μεγαλύτερη σημασία για την Ελλάδα έχει ο επικείμενος μετασχηματισμός του ΝΑΤΟ, τον οποίο χαρακτήρισε μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις των τελευταίων ετών.
«Έρχεται νέος χάρτης στο ΝΑΤΟ»
Ο Σάββας Καλεντερίδης υποστήριξε ότι ο μετασχηματισμός της Συμμαχίας έχει ήδη προαναγγελθεί από την αμερικανική πλευρά και ότι ουσιαστικά παρουσιάστηκε στους συμμάχους ως ειλημμένη απόφαση.
Κατά την εκτίμησή του, η νέα δομή προβλέπει σημαντικές αλλαγές στη στρατιωτική αρχιτεκτονική της νοτιοανατολικής πτέρυγας, με ενίσχυση του ρόλου της Τουρκίας.
Όπως είπε, οι εξελίξεις αυτές δεν αποτελούν απλές οργανωτικές μεταβολές, αλλά έχουν ευρύτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς συνδέονται με τις νέες ισορροπίες που επιχειρεί να διαμορφώσει η Συμμαχία στην περιοχή από την Κασπία μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι ορισμένες από τις κινήσεις αυτές λειτουργούν και ως πολιτικό μήνυμα προς το Ισραήλ, επισημαίνοντας πως το ΝΑΤΟ επιδιώκει να καταστήσει σαφή την παρουσία και τον ρόλο του στην περιοχή.
«Η Ελλάδα θα έπρεπε να εξετάσει ακόμη και βέτο»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε όταν κλήθηκε να σχολιάσει τη στάση της Αθήνας απέναντι στις σχεδιαζόμενες αλλαγές.
Ο Σάββας Καλεντερίδης ανέφερε ότι δεν διακρίνει πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα διπλωματικά μέσα, ακόμη και το δικαίωμα αρνησικυρίας (βέτο), εφόσον κριθεί ότι θίγονται ελληνικά συμφέροντα.
Όπως υποστήριξε, η σημερινή πολιτική ηγεσία δεν ακολουθεί συγκρουσιακή προσέγγιση στα μεγάλα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, ιδιαίτερα όταν αυτά αφορούν τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και προσωπικά με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Παράλληλα, χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντικές τις εξελίξεις και τόνισε ότι η Ελλάδα οφείλει να τις παρακολουθεί στενά, καθώς ενδέχεται να επηρεάσουν το συνολικό στρατηγικό περιβάλλον στην περιοχή.
Προβληματισμός για το νέο σχέδιο στο Κυπριακό
Μεγάλο μέρος της παρέμβασής του αφιερώθηκε και στις πληροφορίες περί νέας πρωτοβουλίας για το Κυπριακό.
Ο κ. Καλεντερίδης υποστήριξε ότι έχει μελετήσει το περίγραμμα του σχεδίου που, σύμφωνα με όσα ανέφερε, έχει παραδοθεί τόσο στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη όσο και στον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ερσίν Τατάρ.
Κατά την εκτίμησή του, το συγκεκριμένο κείμενο δεν αποτελεί προϊόν επεξεργασίας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Αντιθέτως, εξέφρασε την άποψη ότι προέρχεται από εξειδικευμένα διεθνή κέντρα επεξεργασίας πολιτικών σχεδίων, προσθέτοντας ότι δεν θα του προκαλούσε έκπληξη εάν προερχόταν από τους ίδιους κύκλους που είχαν συμβάλει στη σύνταξη του Σχεδίου Ανάν.
«Μιλάμε ουσιαστικά για ίδρυση νέου κράτους»
Σύμφωνα με τον αναλυτή, το σχέδιο περιλαμβάνει εξαιρετικά σύνθετες συνταγματικές και θεσμικές προβλέψεις.
Όπως είπε, προβλέπονται νέα μοντέλα λειτουργίας του κράτους, νέα κατανομή εξουσιών, διαφορετικός ρόλος πρωθυπουργού και προέδρου, καθώς και σημαντικές αλλαγές στις αρμοδιότητες των δύο συνιστώντων κρατών.
Κατά την άποψή του, πρόκειται ουσιαστικά για την ίδρυση ενός νέου κρατικού μορφώματος και όχι για απλή εξέλιξη της σημερινής Κυπριακής Δημοκρατίας.
«Δημιουργική ασάφεια»
Ο Σάββας Καλεντερίδης στάθηκε ιδιαίτερα στην έννοια της «δημιουργικής ασάφειας», η οποία, όπως υποστήριξε, περιλαμβάνεται στο σχέδιο.
Σύμφωνα με την ερμηνεία που παρουσίασε, η ίδια θεσμική διατύπωση θα επιτρέπει στην ελληνική πλευρά να μιλά για ομοσπονδία, ενώ η τουρκική πλευρά θα μπορεί να την ερμηνεύει ως συνομοσπονδία.
Κατά την άποψή του, μια τέτοια προσέγγιση δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τη μελλοντική λειτουργία του κράτους.
Εναλλασσόμενη προεδρία και μεταφορά αρμοδιοτήτων
Ο αναλυτής αναφέρθηκε επίσης στις προβλέψεις περί εναλλασσόμενης προεδρίας, αλλά και στη μεταφορά σημαντικών αρμοδιοτήτων από τα δύο συνιστώντα κρατίδια προς την κεντρική κυβέρνηση.
Υποστήριξε ότι οι αλλαγές αυτές μεταβάλλουν ριζικά το ισχύον θεσμικό μοντέλο και απαιτούν ιδιαίτερα προσεκτική αξιολόγηση πριν υπάρξει οποιαδήποτε πολιτική αποδοχή.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Σάββας Καλεντερίδης επανέλαβε ότι τόσο οι εξελίξεις στο ΝΑΤΟ όσο και οι διεργασίες γύρω από το Κυπριακό αποτελούν κρίσιμα ζητήματα εθνικής στρατηγικής, εκφράζοντας την άποψη ότι η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να κινηθούν με ιδιαίτερη προσοχή απέναντι στις αλλαγές που, όπως εκτίμησε, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.