Μια συνέντευξη με έντονο θεσμικό και πολιτικό βάρος παραχώρησε ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, στην Όλγα Τρέμη, στην εκπομπή «Meeting Point» του Newsbomb.gr, ανοίγοντας τη συζήτηση από την ποιότητα της δημοκρατίας και καταλήγοντας στα ελληνοτουρκικά, στη συνταγματική αναθεώρηση, στη Δικαιοσύνη και στην κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών προς το πολιτικό σύστημα.
Ο κ. Παυλόπουλος, μιλώντας από την Ακαδημία Αθηνών, περιέγραψε την παρούσα κατάσταση ως πολιτική και θεσμική κρίση, διευκρινίζοντας ότι δεν θέτει ζήτημα δημοκρατίας με την έννοια της κατάλυσης του πολιτεύματος. Όπως είπε, από το 1975 η Ελλάδα διαθέτει το μακροβιότερο και πιο ολοκληρωμένο Σύνταγμα της νεότερης ιστορίας της, ωστόσο το πρόβλημα εντοπίζεται στην ποιότητα λειτουργίας των θεσμών.
Κατά την ανάλυσή του, τα λεγόμενα θεσμικά αντίβαρα δεν λειτουργούν όπως θα έπρεπε. Αναφέρθηκε ειδικά στη διάκριση των εξουσιών και στο κράτος δικαίου, κάνοντας λόγο για παντοδύναμη εκτελεστική εξουσία και έντονο πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα. Επισήμανε ακόμη ότι η νομοθετική εξουσία εμφανίζεται συχνά να εκτελεί τις εντολές της εκτελεστικής, ενώ άσκησε κριτική και στη Δικαιοσύνη, λέγοντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων απέναντι στην υπεροπλία της εκτελεστικής εξουσίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο άρθρο 86 του Συντάγματος περί ευθύνης υπουργών. Ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι δεν εφαρμόζεται ούτε το γράμμα ούτε το πνεύμα του. Εξήγησε ότι η ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή προκαταρκτικής εξέτασης θα έπρεπε να λειτουργεί ουσιαστικά, να εξετάζει μάρτυρες και να διερευνά τις υποθέσεις με πραγματικό βάθος. Αντίθετα, όπως είπε, πολλές φορές οι υποθέσεις δεν φτάνουν καν σε αυτή τη διαδικασία ή, όταν φτάνουν, η διαδικασία αποδυναμώνεται.
Στο ίδιο πλαίσιο, στάθηκε και στον ρόλο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Με αφορμή υποθέσεις που συνδέονται με ευρωπαϊκούς πόρους, σημείωσε ότι η ελληνική Δικαιοσύνη θα μπορούσε να είχε κινηθεί ταχύτερα και αποφασιστικότερα, χωρίς να χρειάζεται τόσο έντονη παρέμβαση ενός ευρωπαϊκού θεσμού. Για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, ανέφερε ότι υπήρχαν καταγγελίες και στοιχεία που ήταν γνωστά και θα μπορούσαν να είχαν αξιοποιηθεί νωρίτερα από τις ελληνικές αρχές.
Ο κ. Παυλόπουλος άσκησε επίσης κριτική στη στάση του Αρείου Πάγου απέναντι στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, χωρίς να μπει στην ουσία της δικαστικής κρίσης. Όπως είπε, ως πολίτης διερωτάται γιατί δεν δόθηκε ουσιαστική απάντηση στην ευρωπαϊκή πλευρά και γιατί δεν επιλέχθηκε μεγαλύτερη διαφάνεια. Κατά την άποψή του, η αποφυγή ουσιαστικής εξήγησης δημιουργεί εντυπώσεις και δείχνει μια φοβία που δεν ταιριάζει στον ρόλο της Δικαιοσύνης.
Σκληρή ήταν η τοποθέτησή του και για την υπόθεση των υποκλοπών. Θύμισε ότι το άρθρο 19 του Συντάγματος ορίζει πως το απόρρητο των επικοινωνιών είναι «απολύτως απαραβίαστο», υπογραμμίζοντας ότι η λέξη «απολύτως» δεν υπάρχει τυχαία. Χαρακτήρισε την υπόθεση τραύμα για την αντιπροσωπευτική δημοκρατία και «χαίνουσα πληγή» για το κράτος δικαίου, τονίζοντας ότι παρακολουθήθηκαν πολιτικοί, δημοσιογράφοι, υπουργοί και στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων χωρίς να έχει δοθεί επαρκής εξήγηση.
Όπως είπε, εφόσον από τις παρακολουθήσεις δεν προέκυψε κάτι μεμπτό για τα πρόσωπα αυτά, δεν μπορεί να μένει πάνω τους μια διαρκής σκιά. Αναφέρθηκε επίσης στο Predator, σημειώνοντας ότι η αβεβαιότητα γύρω από το τι ακριβώς συνέβη εξακολουθεί να επιβαρύνει τη δημόσια ζωή.
Στο θέμα της συνταγματικής αναθεώρησης, ο Προκόπης Παυλόπουλος εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στην κυβερνητική πρωτοβουλία, την οποία χαρακτήρισε «αναθεώρηση συνταγματικών πλεονασμών». Όπως υποστήριξε, από τις προτάσεις που έχουν τεθεί, πολλές δεν προσθέτουν πραγματικό θεσμικό περιεχόμενο, αλλά απλώς επαναλαμβάνουν αυτονόητα πράγματα. Το πρόβλημα, όπως είπε, δεν είναι τόσο να γραφτούν νέες διατάξεις όσο να εφαρμοστεί το υπάρχον Σύνταγμα.
Στο πολιτικό πεδίο, ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας συνέδεσε την κρίση εμπιστοσύνης με την αναζήτηση νέων σχημάτων από τους πολίτες. Εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς τα συμπεράσματα των δημοσκοπήσεων, λέγοντας ότι στο παρελθόν εμφανίστηκαν κόμματα με υψηλά ποσοστά που τελικά δεν έφτασαν καν στις εκλογές. Παρ’ όλα αυτά, αναγνώρισε ότι η δυσπιστία απέναντι στα υπάρχοντα κόμματα είναι πραγματική και αποτελεί σύμπτωμα της κρίσης του πολιτικού συστήματος.
Με αφορμή αναφορά του Κώστα Καραμανλή προς τους νέους για όσους είναι «ερωτευμένοι με την καρέκλα, το χρήμα και την εξουσία», ο κ. Παυλόπουλος είπε ότι συμμερίζεται αυτή την αγωνία. Υποστήριξε πως το μεγάλο πρόβλημα της πολιτικής ζωής είναι ότι μπαίνουν στην πολιτική άνθρωποι χωρίς προηγουμένως να έχουν καταξιωθεί κοινωνικά και επαγγελματικά, με αποτέλεσμα να γίνονται αιχμάλωτοι του κομματικού σωλήνα. Κατά την άποψή του, ο πολιτικός δεν μπορεί να πλουτίζει από την πολιτική· πρώτα πρέπει να έχει σταθεί στα πόδια του και μετά να ζητά την εμπιστοσύνη της κοινωνίας.
Για τις μελλοντικές κυβερνητικές συνεργασίες, δεν απέκλεισε την ανάγκη συμμαχικών κυβερνήσεων, εφόσον αυτό επιβάλει η λαϊκή ετυμηγορία. Τόνισε όμως ότι σε μια τέτοια περίπτωση οι προσωπικές φιλοδοξίες πρέπει να μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι δεν έχουν χαθεί οι προσωπικότητες που μπορούν, μέσα ή έξω από τη Βουλή, να αναλάβουν ευθύνη εφόσον το απαιτήσει ο ελληνικός λαός.
Στο κεφάλαιο των ελληνοτουρκικών, ο κ. Παυλόπουλος ήταν κατηγορηματικός. Απέρριψε τη λογική των «ήρεμων νερών» με την Τουρκία, λέγοντας ότι η ίδια η τουρκική πολιτική δεν επιτρέπει τέτοια ανάγνωση. Όπως υποστήριξε, από τη Συνθήκη της Λωζάννης και μετά, η Τουρκία κινείται με σταθερούς στρατηγικούς στόχους: να ελέγξει ολόκληρη την Κύπρο, να οδηγήσει σε διχοτόμηση ή συνεκμετάλλευση του Αιγαίου και να καλλιεργήσει συνθήκες αυτονόμησης στη Θράκη μέσω του αφηγήματος περί «τουρκικής μειονότητας».
Παράλληλα, εκτίμησε ότι η Τουρκία δεν θα τολμήσει εύκολα θερμό επεισόδιο, λόγω του επιπέδου των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε θάλασσα και αέρα, αλλά και λόγω των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων αλληλεγγύης. Το κρίσιμο, όπως είπε, είναι η Ελλάδα να μη βλέπει αποσπασματικά τις τουρκικές κινήσεις, αλλά να τις εντάσσει στη μακρά στρατηγική της Άγκυρας.
Στο τέλος της συνέντευξης, η συζήτηση πέρασε και στην προσωπική πλευρά του Προκόπη Παυλόπουλου, με αφορμή την έκδοση ποιημάτων του. Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν θεωρεί τον εαυτό του ποιητή ή λογοτέχνη, αλλά εξήγησε ότι θέλησε να νιώσει ελεύθερος απέναντι στον εαυτό του. Μίλησε με σεβασμό για την ελληνική γλώσσα, λέγοντας ότι δεν την κατέχει απλώς, αλλά οφείλει να την υπηρετεί, όπως κάθε Έλληνας.
Η συνέντευξη Παυλόπουλου στην Όλγα Τρέμη ανέδειξε έναν λόγο θεσμικό, αυστηρό και πολιτικά αιχμηρό. Από τη Δικαιοσύνη και τις υποκλοπές έως την Τουρκία και την κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών, ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας περιέγραψε μια Ελλάδα που διαθέτει ισχυρό συνταγματικό πλαίσιο, αλλά δοκιμάζεται στην εφαρμογή του.