Τη θάλασσα ως το καθοριστικό πεδίο των σύγχρονων πολέμων ανέδειξε ο Σταύρος Καλεντερίδης, συνδέοντας όσα συμβαίνουν στον Περσικό Κόλπο, στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Εύξεινο Πόντο με την ελληνική ναυτιλία, την ασφάλεια του Αιγαίου και την αυξανόμενη πυρηνική απειλή από τη Μέση Ανατολή και την Τουρκία.
«Τελικά, τα πάντα κρίνονται στη θάλασσα», ήταν η βασική διαπίστωση με την οποία άνοιξε την ανάλυσή του. Όπως υποστήριξε, οι Χούθι έδειξαν πρώτοι πώς μια δύναμη με σχετικά περιορισμένα μέσα μπορεί να διαταράξει τις παγκόσμιες θαλάσσιες μεταφορές. Το παράδειγμά τους αξιοποιήθηκε στη συνέχεια από το Ιράν, ενώ ανάλογη στρατηγική ακολουθεί πλέον και η Ρωσία στον Εύξεινο Πόντο.
Κατά τον Σταύρο Καλεντερίδη, η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένα τεράστιο μάθημα για την Ελλάδα, καθώς όλες οι μεγάλες κρίσεις με την Τουρκία έχουν ως επίκεντρο το Αιγαίο. «Εκεί θα κριθούν τα πάντα», τόνισε, χαρακτηρίζοντας το Αιγαίο κλειδί για την ασφάλεια και την απελευθέρωση του Ελληνισμού από την τουρκική πίεση.
Οι καταγγελίες Σαλμά και η εσωτερική διαφθορά
Πριν περάσει στα γεωπολιτικά μέτωπα, ο αναλυτής αναφέρθηκε στις καταγγελίες του ανεξάρτητου βουλευτή και πρώην υπουργού Μάριου Σαλμά. Σύμφωνα με όσα απέδωσε στον πρώην υπουργό, υπήρξαν παρεμβάσεις προς φαρμακευτικές εταιρείες, προκειμένου αυτές να διαθέσουν διαφημιστικά κονδύλια σε τηλεοπτικούς σταθμούς, με αντάλλαγμα την ευνοϊκή προβολή του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη.
Ο Καλεντερίδης σημείωσε ότι οι συγκεκριμένες καταγγελίες, σύμφωνα με την έρευνα που ο ίδιος έκανε, δεν είχαν απαντηθεί επαρκώς. Αναφέρθηκε, επίσης, στους ισχυρισμούς Σαλμά για επικοινωνίες κυβερνητικών στελεχών με προστατευόμενους μάρτυρες στην υπόθεση Novartis, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για σοβαρές κατηγορίες που απαιτούν καθαρές απαντήσεις.
Δεν άφησε, ωστόσο, στο απυρόβλητο τον πρώην υπουργό. Τον επέκρινε επειδή, όπως είπε, δήλωσε ότι διαθέτει επίμαχα μηνύματα, αλλά δεν τα δημοσιοποιεί για λόγους νομιμότητας και συνείδησης. Κατά τον αναλυτή, ακόμη και η απόκρυψη στοιχείων που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν διαφθορά συνιστά στην πράξη συγκάλυψη.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα λεγόμενα «σπιτάκια ανακύκλωσης». Επικαλούμενος στοιχεία για κόστος περίπου 300.000 ευρώ ανά εγκατάσταση, έναντι περίπου 50.000 ευρώ που, όπως ανέφερε, κοστίζουν αντίστοιχες μονάδες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπολόγισε ότι για περίπου 200 εγκαταστάσεις η συνολική επιβάρυνση θα μπορούσε να φθάνει τα 50 εκατ. ευρώ.
Ο ίδιος παρουσίασε την πάταξη της διαφθοράς ως το αποτελεσματικότερο οικονομικό πρόγραμμα που θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην Ελλάδα, συνδέοντας την οικονομική παρακμή με τη λειτουργία του κοινοβουλευτικού και κομματικού συστήματος.
Ελληνικά πλοία στο Στενό του Ορμούζ
Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρέθηκε η ελληνική ναυτιλία και η διέλευση δεξαμενόπλοιων από τον νότιο διάδρομο του Στενού του Ορμούζ. Ο Σταύρος Καλεντερίδης αναφέρθηκε σε ελληνικά συμφέροντα που επλήγησαν στην περιοχή, με ένα πλοίο να κατάσχεται από τους Φρουρούς της Επανάστασης και ένα δεύτερο να δέχεται επίθεση.
Άσκησε σφοδρή κριτική σε ναυτιλιακές εταιρείες που, κατά τον ίδιο, στέλνουν πληρώματα σε εμπόλεμες ζώνες, προσφέροντας ως κίνητρο προκαταβολές ή μπόνους που μπορεί να φθάνουν έως και τους έξι μισθούς. Υποστήριξε ότι οι εργαζόμενοι βρίσκονται αντιμέτωποι με πιέσεις, καθώς η άρνησή τους να ταξιδέψουν μπορεί να οδηγήσει στην αντικατάστασή τους από φθηνότερα πληρώματα.
Κάλεσε, μάλιστα, να εξεταστούν οι νομικές ευθύνες των εταιρειών, επικαλούμενος αντίστοιχες περιπτώσεις ναυτικών από την Ταϊλάνδη που κινήθηκαν δικαστικά μετά από επιθέσεις σε πλοία.
Ναυτικός στραγγαλισμός της Ουκρανίας
Στον Εύξεινο Πόντο, σύμφωνα με τον Καλεντερίδη, η Ρωσία πέρασε πλέον σε μια στρατηγική θαλάσσιου αποκλεισμού, απαντώντας στις ουκρανικές επιθέσεις κατά του λεγόμενου ρωσικού «σκιώδους στόλου».
Η Μόσχα άρχισε να πλήττει πλοία που μεταφέρουν ουκρανικά φορτία, προκαλώντας το πάγωμα των εμπορικών δρομολογίων προς τα ουκρανικά λιμάνια. Η εξέλιξη χτυπά ιδιαίτερα τις εξαγωγές σιτηρών και αγροτικών προϊόντων της Ουκρανίας, καθώς μεγάλο μέρος τους διακινούνταν από τα λιμάνια της Οδησσού και της ευρύτερης περιοχής.
Ο αναλυτής αναφέρθηκε σε επίθεση εναντίον πλοίου που μετέφερε καλαμπόκι κοντά στην Οδησσό, από την οποία υπήρξαν θύματα μεταξύ των μελών του πληρώματος. Το Κίεβο, όπως σημείωσε, κατηγόρησε τη Ρωσία ότι απειλεί την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια και ζήτησε τη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι ο στόχος της Μόσχας δεν πρέπει να περιοριστεί σε μια προσωρινή θαλάσσια εκεχειρία. Κατά την άποψή του, η Ρωσία θα επιχειρήσει να στραγγαλίσει οικονομικά το Κίεβο, ώστε να το οδηγήσει σε συνολική συμφωνία και συνθηκολόγηση.
Αναφέρθηκε παράλληλα στις επαφές του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο με τον Σεργκέι Λαβρόφ στη Μανίλα, αλλά και στην πρόθεση του Ντόναλντ Τραμπ να επιτρέψει την παραγωγή πυραύλων Patriot στην Ουκρανία. Κατά τον αναλυτή, η κίνηση αυτή αποδεικνύει ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να συμμετέχει ενεργά στον πόλεμο.
Η ελληνική υποχώρηση στις κυρώσεις
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε για την άρση του ελληνικού βέτο στο νέο πακέτο ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η Ελλάδα εξασφάλισε εξαίρεση για τη μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου από ελληνικά πλοία, αλλά μόνο για συμβόλαια που είχαν υπογραφεί πριν από την έναρξη του πολέμου.
Αυτό σημαίνει, όπως εξήγησε, ότι οι ελληνικές ναυτιλιακές μπορούν να ολοκληρώσουν τα υφιστάμενα συμβόλαια, αλλά δεν θα μπορούν να υπογράψουν νέα. Τα νέα συμβόλαια θα καταλήξουν σε στόλους χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Τουρκία.
Ο Καλεντερίδης χαρακτήρισε την εξέλιξη επιζήμια για την ελληνική οικονομία, επισημαίνοντας ότι άλλες ευρωπαϊκές χώρες κατάφεραν να παγώσουν πλήρως μέτρα που έπλητταν τα δικά τους συμφέροντα, όπως συνέβη με την προτεινόμενη απαγόρευση εισαγωγής ρωσικών αλιευμάτων.
Το θαλάσσιο δόγμα των Χούθι
Στην Ερυθρά Θάλασσα, οι Χούθι συνέχισαν τις επιθέσεις τους, αυτήν τη φορά εναντίον δύο δεξαμενόπλοιων με σημαία Σαουδικής Αραβίας. Σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο αναλυτής, οι Χούθι υποστήριξαν ότι τα πλοία παραβίασαν τον ναυτικό αποκλεισμό που έχουν επιβάλει.
Παράλληλα, ανακοίνωσαν ότι ανάγκασαν ακόμη δέκα πλοία να αλλάξουν πορεία, ενώ άλλα πέντε φέρεται να απομακρύνθηκαν από την επικίνδυνη ζώνη. Ο Καλεντερίδης παρουσίασε τις εξελίξεις ως απόδειξη ότι ο ναυτικός αποκλεισμός λειτουργεί και ότι η ισχύς στη θάλασσα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ύπαρξη ενός μεγάλου συμβατικού στόλου.
«Μαθήματα από τους Χούθι, μαθήματα από το Ιράν, μαθήματα από τη Ρωσία στον Εύξεινο Πόντο», ήταν η χαρακτηριστική του αποστροφή, πριν συνδέσει τη νέα θαλάσσια πραγματικότητα με το Αιγαίο.
Η Σαουδική Αραβία ανοίγει την πυρηνική πόρτα
Το δεύτερο μεγάλο σκέλος της ανάλυσης αφορούσε τη συμφωνία ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας για την πυρηνική ενέργεια. Πρόκειται, όπως ανέφερε, για μια συμφωνία δεκαετιών, αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων, η οποία επιτρέπει σε αμερικανικές εταιρείες να μεταφέρουν πυρηνική τεχνογνωσία και να κατασκευάσουν εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία.
Ο Καλεντερίδης στάθηκε στη λεγόμενη «Συμφωνία 123», που βασίζεται στον αμερικανικό νόμο περί Ατομικής Ενέργειας του 1954. Υπενθύμισε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όταν προχώρησαν σε αντίστοιχη συμφωνία, αποδέχθηκαν τον «χρυσό κανόνα»: να μην εμπλουτίζουν ουράνιο στο έδαφός τους και να μην επανεπεξεργάζονται χρησιμοποιημένο πυρηνικό υλικό.
Κατά τον αναλυτή, η Σαουδική Αραβία δεν αποδέχθηκε αντίστοιχη δέσμευση, ούτε το αυστηρό πλαίσιο επιθεωρήσεων που θα επέτρεπε τον πλήρη έλεγχο των εγκαταστάσεών της. Υπενθύμισε, επίσης, ότι ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει δηλώσει πως, εάν το Ιράν αποκτήσει πυρηνικά όπλα, η Σαουδική Αραβία θα επιδιώξει το ίδιο.
Ισραηλινοί πολιτικοί και πρώην υπουργοί Άμυνας, σύμφωνα με την ανάλυση, προειδοποίησαν ότι η συμφωνία μπορεί να προκαλέσει έναν ανεξέλεγκτο αγώνα πυρηνικών εξοπλισμών στη Μέση Ανατολή. Ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι η αμερικανική απόφαση μπορεί να αποτελεί έμμεση παραδοχή πως η Ουάσιγκτον δεν είναι σε θέση να σταματήσει οριστικά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και επιχειρεί να δημιουργήσει ένα αντίβαρο μέσω του Ριάντ.
Η Τουρκία δεν έχει δεχθεί τον «χρυσό κανόνα»
Στην ίδια πυρηνική εξίσωση ενέταξε και την Τουρκία. Ο πυρηνικός σταθμός του Ακούγιου βασίζεται στη διακρατική συμφωνία Ρωσίας–Τουρκίας του 2010 και λειτουργεί με ένα μοντέλο πλήρους ρωσικού ελέγχου.
Η κρατική ρωσική εταιρεία Rosatom κατέχει, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 99,2% της ιδιοκτησίας και αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση, την κατασκευή, τη διαχείριση, την τροφοδοσία με πυρηνικά καύσιμα και, τελικά, την αποξήλωση της μονάδας. Η Τουρκία αγοράζει εγγυημένο ποσοστό της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά η «κυριαρχία των καυσίμων» παραμένει στα χέρια της Ρωσίας.
Αυτό σημαίνει ότι σήμερα η Άγκυρα δεν ελέγχει το πυρηνικό υλικό του Ακούγιου. Δεν έχει, όμως, παραιτηθεί από το δικαίωμα να αποκτήσει στο μέλλον δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου ή επανεπεξεργασίας πυρηνικών υλικών.
«Η Τουρκία δεν έχει δεχθεί το χρυσό πρότυπο», υπογράμμισε ο Καλεντερίδης, χαρακτηρίζοντας τη συγκεκριμένη εκκρεμότητα πυρηνική απειλή. Επισήμανε ακόμη ότι τουρκικές κρατικές εταιρείες επιδιώκουν να αποκτήσουν ενεργότερο ρόλο στους σχεδιαζόμενους πυρηνικούς σταθμούς της Σινώπης και της Θράκης.
Ιδιαίτερα η προοπτική πυρηνικής εγκατάστασης στη Θράκη προκαλεί άμεσες ανησυχίες για την Ελλάδα. Ο αναλυτής έθεσε ζητήματα διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων, σεισμικής ασφάλειας, διαρροών, ατυχημάτων και ενδεχόμενων δολιοφθορών. Υποστήριξε ότι η Αθήνα θα έπρεπε να εγείρει το θέμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, απαιτώντας διαφάνεια και αυστηρές εγγυήσεις ασφαλείας.
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην απέλαση ενός ζευγαριού Ρώσων από την Τουρκία, επειδή διάβασαν αποσπάσματα της Βίβλου μέσα στην Αγία Σοφία. Ο Καλεντερίδης χαρακτήρισε την υπόθεση ενδεικτική της τουρκικής αντιμετώπισης της Ορθοδοξίας και υπογράμμισε την ιδιαίτερη πολιτιστική και θρησκευτική σημασία που εξακολουθεί να έχει η Αγία Σοφία για τον Ελληνισμό και τον ρωσικό κόσμο.