Σε μια κρίσιμη καμπή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων και πολιτικός αναλυτής Γιάννος Χαραλαμπίδης, με μια παρέμβαση-καταπέλτη στην τηλεόραση ΣΙΓΜΑ, έθεσε επί τάπητος το ζήτημα της στρατιωτικής θωράκισης της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω της ενεργοποίησης του Άρθρου 42.7 της Συνθήκης της Λισαβόνας. Ο Δρ. Χαραλαμπίδης, ο οποίος από το 2009 υποστηρίζει σθεναρά τη χρήση αυτής της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής, δεν μάσησε τα λόγια του, κάνοντας λόγο για «ολιγωρία», «υποκρισία» αλλά και μια «κατόπιν εορτής» αφύπνιση των ευρωπαϊκών ηγεσιών.
Το Άρθρο 42.7: Από τον Χλευασμό στην Αναγκαιότητα
Ο κ. Χαραλαμπίδης υπενθύμισε με νόημα ότι η γλώσσα του «έχει βγάλει μαλλιά» αναφερόμενος στη δυνατότητα αποτροπής που προσφέρει το Άρθρο 42.7 έναντι της Τουρκίας και κάθε εξωτερικού κινδύνου. «Με χλεύαζαν και με κορόιδευαν όταν το ανέφερα», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ θυμήθηκε την ύπαρξη του άρθρου μόνο μετά τα πρόσφατα γεωπολιτικά χτυπήματα. Κατέρριψε δε το επιχείρημα περί «ασάφειας» στην εφαρμογή του, φέρνοντας ως παράδειγμα την ταχύτατη ενεργοποίησή του από τη Γαλλία το 2015 μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι. Εκεί, όπως εξήγησε, ο Γάλλος Υπουργός Άμυνας έθεσε το θέμα στο Συμβούλιο και η διαδικασία ξεκίνησε αυτόματα, αποδεικνύοντας ότι το άρθρο είναι και λειτουργικό και άμεσα εφαρμόσιμο.
Γιατί η Κύπρος «φοβήθηκε» το 42.7;
Σύμφωνα με τον αναλυτή, η μη ενεργοποίηση του άρθρου στην περίπτωση της Κύπρου κατά τη διάρκεια των πρόσφατων εντάσεων δεν οφειλόταν σε τεχνικές αδυναμίες, αλλά σε πολιτικές σκοπιμότητες. «Η ΕΕ δεν ήθελε να εμπλακεί σε πόλεμο», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι εφευρέθηκαν δικαιολογίες για να μην εκτεθεί η ευρωπαϊκή ηγεσία αλλά και η ίδια η Λευκωσία. Η αποστολή σκαφών από τη Γαλλία, την Ιταλία και άλλες χώρες παρουσιάστηκε ως «διμερής συνεργασία» για να αποφευχθεί η επίσημη θεσμική εμπλοκή της Ένωσης. Ωστόσο, ο κ. Χαραλαμπίδης χαιρέτισε την πρόσφατη στάση του Προέδρου της Δημοκρατίας, λέγοντας πως «μόνο ένας ανόητος δεν θα χαιρέτιζε» την κίνηση να τεθεί το θέμα της άμυνας στην κορυφή της ατζέντας, σβήνοντας κάθε άλλοθι για τη μελλοντική εφαρμογή του άρθρου.
Η Αποτροπή και ο Χλευασμός των Μεγάλων Δυνάμεων
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του Δρ. Χαραλαμπίδη στον τρόπο με τον οποίο η Ρωσία και οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν την ευρωπαϊκή άμυνα. «Ο Πούτιν γελάει μαζί τους», είπε σκληρά, διερωτώμενος πώς είναι δυνατόν η ΕΕ να ισχυρίζεται ότι ασκεί αποτροπή στην Ουκρανία όταν παραδέχεται ότι δεν μπορεί να εφαρμόσει το βασικό αμυντικό της άρθρο για ένα κράτος-μέλος της. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι επικρίσεις του Ντόναλντ Τραμπ αποκτούν βάση όταν η Ευρώπη εμφανίζεται ανίκανη να προστατεύσει τον εαυτό της 19 χρόνια μετά την υπογραφή της Λισαβόνας. «Ο Τραμπ τους λέει ότι χωρίς εμένα δεν έχετε άμυνα», τόνισε, συμπληρώνοντας ότι αν η επίθεση στην Κύπρο γινόταν στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, η αντίδραση θα κρινόταν αποκλειστικά από το συμφέρον των ΗΠΑ.
Προς μια Μόνιμη Πολυεθνική Δύναμη στην Κύπρο
Η λύση, σύμφωνα με τον Δρ. Χαραλαμπίδη, δεν βρίσκεται μόνο στα χαρτιά αλλά στην πράξη. Πρότεινε τη δημιουργία μιας «Ομάδας Αμέσου Δράσης» στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού στρατού, η οποία θα καθορίζει σαφώς τη συνεισφορά κάθε κράτους-μέλους – όχι με «επιδέσμους», αλλά με στρατιωτικά μέσα.
Το πιο σημαντικό βήμα, ωστόσο, αφορά τη θεσμοθέτηση της παρουσίας των ευρωπαϊκών δυνάμεων που βρίσκονται ήδη στην περιοχή (Γαλλία, Ιταλία, Ελλάδα κ.α.). «Αυτή η δύναμη πρέπει να λάβει θεσμική οντότητα στο πλαίσιο του 42.7», υποστήριξε. Στόχος είναι, σε περίπτωση επίθεσης σε κράτος-μέλος, το άρθρο να ενεργοποιείται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται νέα απόφαση του Συμβουλίου και χωρίς να χάνεται πολύτιμος χρόνος.
Συμπέρασμα: Η Θωράκιση ως Επιλογή Επιβίωσης
Κλείνοντας, ο Γιάννος Χαραλαμπίδης τόνισε ότι οι απειλές σήμερα δεν είναι μόνο συμβατικές αλλά και «υβριδικές», προερχόμενες από την τρομοκρατία ή οντότητες όπως η Χεζμπολάχ. Η Κύπρος δεν μπορεί πλέον να παραμένει «αθωράκιστη». Η γεωπολιτική συγκυρία απαιτεί από τη Λευκωσία να πιέσει για συμπεράσματα στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα καθιστούν την αμοιβαία συνδρομή υποχρεωτική και άμεση. «Ελπίζω οι έξυπνοι να μη χλεβάζουν», κατέληξε, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι η ασφάλεια της χώρας δεν μπορεί να βασίζεται σε ευχολόγια, αλλά σε ισχυρές θεσμικές και στρατιωτικές δεσμεύσεις.