Ἀγαπητέ Σάββα,
Ἐπειδή τόν τελευταῖο καιρό ἔχει ἐνταθεῖ στό ἔπακρο ἡ (μονίμως παροῦσα) τουρκική παράνοια, θά ἤθελα νά συμβάλω στή σχετική συζήτηση μέ αὐτή τή σύντομη παρέμβαση.
Καταρχήν, νά ὑπενθυμίσω τό κείμενο πού σοῦ ἔστειλα (καί ἀνέγνωσες στήν ἐκπομπή σου τῆς 7ης Δεκεμβρίου 2025) μέ τίτλο «Ἀπάντηση στήν ἐφημερίδα Τούρκιε» καί τό ὁποῖο ἐπισυνάπτω καί πάλι. Ἐκεῖ ἀνέλυσα τούς ἀμυντικούς ψυχικούς μηχανισμούς τῆς προβολῆς καί τῆς προβλητικῆς ταύτισης. Ἡ προβολή ἀντιστοιχεῖ σέ μικρομεσαία ψυχοπαθολογία, ἐνῶ ἡ προβλητική ταύτιση ἀντιστοιχεῖ σέ βαριά τοιαύτη. Ἴσως θά βοηθοῦσε νά διαβάσεις στήν ἐκπομπή σου τίς ἐπίμαχες αὐτές ἀναφορές. Εἶναι μονίμως ἐπίκαιρες ὅσον ἀφορᾶ τή συλλογική νοοτροπία τοῦ τουρκικοῦ κράτους.
Σχετικά μέ τό ζήτημα τῆς τουρκικῆς σχιζοφρένειας πού ἔθεσες αὐτές τίς ἡμέρες, τό συνέδεσες μέ τίς ἀντιφάσεις συμπεριφορᾶς καί λόγου. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι μικρομεσαῖες ἀντιφάσεις ἔχει (σέ περιορισμένο βαθμό) ἡ προσωπικότητα ὅλων τῶν ἀνθρώπων, συμπεριλαμβανομένων τῶν ὑγειῶν. Ἄν οἱ ἀντιφάσεις εἶναι ποιοτικά πιό κραυγαλέες καί ποσοτικά ἐντονότερες, τότε κατά πᾶσα πιθανότητα ἀποτελοῦν ἔνδειξη κάποιας παθολογίας, ἀλλά καί πάλι δέν συνδέονται μέ τή σχιζοφρένεια. Συνήθως ἀφοροῦν νευρώσεις καί σέ σοβαρότερες καταστάσεις σχετίζονται μέ διαταραχές προσωπικότητας.
Ἡ σχιζοφρένεια ἀποτελεῖ τήν βαρύτερη κατηγορία ψυχικῶν παθήσεων καί τό κύριο χαρακτηριστικό της εἶναι (ἐντελῶς συνοπτικά) ἡ σύντηξη (ἤ συγχώνευση) (fusion, merger) φαντασίας καί πραγματικότητας. Αὐτό πρακτικά σημαίνει ὅτι γιά τόν σχιζοφρενή ἀσθενή ἡ μοναδική πραγματικότητα πού ὑπάρχει εἶναι ἡ νοσηρή φαντασία του. Ὅλη ἡ ἀνθρωπότητα τῶν 7 δισεκατομμυρίων ἄν συναχθεῖ μπροστά στόν ἀσθενή καί τόν διαβεβαιώσει ὅτι μία νοσηρή φαντασίωσή του (πχ. ὅτι ἐξυφαίνεται μία σατανική σκευωρία ἐναντίον του) εἶναι ἐκτός πραγματικότητας, δέν πρόκειται νά πετύχει τίποτε. Ὁ σχιζοφρενής θά τούς περιγελάσει ὅλους, ἐφόσον ἡ μόνη πραγματικότητα γι’ αὐτόν εἶναι ἡ φαντασία του καί αὐτή κυριαρχεῖ ἀπολύτως πάνω του. Εὐτυχῶς πού στίς μέρες μας ὑπάρχει ἐξελιγμένη ἀντιψυχωσική φαρμακευτική ἀγωγή πού μειώνει αἰσθητά αὐτά τά βαριά συμπτώματα τοῦ ἀσθενοῦς.
Ὅσον ἀφορᾶ τήν τουρκική σχιζοφρένεια, ἐδῶ ἡ κεντρική φαντασίωση εἶναι τό ὑποτιθέμενο «μεγαλεῖο» τῆς ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας, καθώς καί ἡ φαντασίωση περί…«εὐτυχίας»(!) τῶν κατακτημένων λαῶν πού εἶχαν τήν…«τύχη» νά ζοῦν ἐντός αὐτῆς (αὐτοκρατορίας). Ὅλη ἡ ἐξωτερική πολιτική τῆς Τουρκίας, ἡ οὐσία τῆς αὐτο-εικόνας τοῦ τουρκικοῦ κράτους, περιστρέφονται γύρω ἀπό αὐτήν τήν κεντρική φαντασίωση τῶν ἰσλαμοφασιστῶν τουρκο-ναζί τοῦ ζωτικοῦ χώρου (γερμανικά: lebens raum), πού ὀνομάζουν «γαλάζια πατρίδα». Κάθε ἀντίδραση ἤ ἀμφισβήτηση αὐτοῦ τοῦ σχιζοφρενικοῦ ψευδο-μεγαλείου, λεκτική-διπλωματική-στρατιωτική, ἀποτελεῖ κλονισμό τοῦ πυλώνα τῆς νεο-οθωμανικῆς παράνοιας καί γιά τόν λόγο αὐτόν προκαλεῖ διαλυτικό ἄγχος (disintegration anxiety) στό τουρκικό κράτος, σύμφωνα μέ τήν κλινική θεωρία καί πείρα. Ἡ ἀκραία διαστρέβλωση τῆς πραγματικότητας, καθώς καί ἡ ἐξίσου ἀκραία ἐπιθετικότητα δηλώσεων καί προθέσεων ἐκ μέρους τους, ἀποτελοῦν ἀκριβῶς φυγή πρός τά ἐμπρός ἀπό αὐτό τό ἐξαιρετικά ἐπώδυνο παραλυτικό ἄγχος. Τό γεγονός ὅτι τό τουρκικό κράτος κατά παράδοση ἐπιτίθεται στρατιωτικά μόνον σέ περιπτώσεις ὅπου ἔχει τεράστια ὑπεροπλία (πχ. προδομένη Κύπρος) ἤ ὅταν τό ὑποψήφιο θύμα της βρίσκεται σέ θέση ἀδυναμίας (πχ. κεφαλικός φόρος στούς Ρωμιούς στή διάρκεια τῆς κατοχῆς ἤ τά Σεπτεμβριανά), δείχνει ἀκριβῶς ὅτι πίσω ἀπό τόν χυδαῖο κρατικό τσαμπουκά κρύβεται μιά συλλογική ψυχοσύνθεση γεμάτη ἀνασφάλεια, συμπλέγματα κατωτερότητας καί, τό κυριώτερο, γεμάτη ΕΝΟΧΕΣ.
Τό ζήτημα τῶν ἐνοχῶν εἶναι ἰδιαίτερα σημαντικό, ἐφόσον τό αἷμα τῶν ἀμέτρητων θυμάτων τῆς ὀθωμανικῆς καί νεοτουρκικῆς θηριωδίας εἶναι ἐγκατεστημένο στό πολιτισμικό DNA τοῦ κράτους αὐτοῦ καί τῆς κοινωνίας του. Καί αὐτό συμβαίνει ἐπειδή οὐδέποτε μεταμελήθηκαν καί οὐδέποτε ἀναγνώρισαν τά ἄπειρα ἐγκλήματα τῶν προγόνων τους καί τῶν ἰδίων.
Οἱ μεγάλοι Πατέρες τῆς Ὀρθοδοξίας, καθώς καί οἱ σημαντικές προσωπικότητες τῆς Ψυχανάλυσης κατά τόν 20ό αἰώνα τονίζουν (ἀπό διαφορετική ὀπτική γωνία, ἀλλά συγκλίνοντας στό τελικό συμπέρασμα) ὅτι ἐνοχές γιά βαριά σφάλματα, τίς ὁποῖες δέν ἀποδέχεται ὁ φορέας τους (ἄτομο ἤ ὀμάδα ἀνθρώπων) καί συνεπῶς δέν ἐπιδιώκει καμμιά ἐξιλέωση (θρησκευτική, ἱστορική, πολιτισμική ) γι’ αὐτές, οὔτε παρέχει οὐδεμία ἀποκατάσταση τῆς δικαιοσύνης πρός τά θύματα τῶν ἐγκλημάτων του(ς), αὐτές οἱ ἐνοχές γίνονται ἐρινύες πού καταστρέφουν τόν ψυχικό κόσμο τους καί μετατρέπονται σέ ἐπιθετικότητα. Αἰσθάνονται βαθιά δυσαρμονία καί δυστυχία μέσα τους καί στρέφονται μέ καταστροφική μανία εἴτε ἐναντίον τοῦ ἑαυτοῦ τους (πχ. ναρκωτικά, ἀλκοολισμός, ἐπικίνδυνα σπόρ) εἴτε ἐναντίον τῶν συνανθρώπων τους.
Ἡ δημιουργία τοῦ τουρκικοῦ κράτους ἀπό τούς νεότουρκους ἀποτελεῖ ἀκριβῶς μιά τέτοια κατάσταση: πλήρης ἄρνηση τῶν γενοκτονιῶν καί ἐγκλημάτων, πεισματική ἀπόρριψη τοῦ πραγματικοῦ ἐκδημοκρατισμοῦ, φυγή πρός τά ἐμπρός καί ἐπίδοση σέ ἀκόμη χειρότερα ἐγκλήματα, καθώς καί διαρκής κίνδυνος γιά τήν εἰρήνη στήν περιοχή μας.
Κάθε μορφῆς ἀντίσταση καί καταγγελία ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ κράτους-αἴσχους τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας ἀποτελεῖ πράξη ὑπέρ τοῦ πολιτισμοῦ, τῆς ἐλπίδας καί τῆς δημοκρατίας.
Εὐχαριστῶ γιά τή φιλοξενία.
Ἱερομόναχος Ἀθανάσιος Παραβάντσος
Το κείμενο στις 7 Δεκεμβρίου 2025
Σήμερα, Σάββατο πρωί ἀνήμερα τοῦ ἁγίου Νικολάου, μόλις ἄκουσα τό κατάπτυστο κείμενο τῆς ἐφημερίδας Τούρκιε γιά σᾶς, κάθισα ἀμέσως στόν ὑπολογιστή γιά νά γράψω ὅ,τι ἀκολουθεῖ. Παρακαλῶ θερμά νά τό ἀναγνώσετε ἐπακριβῶς καί νά μήν στρογγυλέψετε καμμία διατύπωσή του. Ἀναλαμβάνω πλήρως τήν εὐθύνη γιά τίς ἀπόψεις μου καί, ἐνῶ στίς δύο προηγούμενες ἐπιστολές μου ζήτησα νά ἀποσιωπηθεῖ τό ὄνομά μου διότι ἐπιθυμῶ νά παραμείνω στήν ἀφάνεια, στήν προκειμένη περίπτωση θέλω νά δημοσιευθεῖ, διότι ἐμμέσως πλήν σαφῶς ἀπευθύνομαι στούς γενοκτόνους ἰσλαμοφασίστες τοῦ τουρκικοῦ κράτους.
Ἐκτός ἀπό κληρικός εἶμαι καί ἐπαγγελματίας ψυχοθεραπευτής (μερική ἀπασχόληση) ἀπό τό ἔτος 2002, ἔχοντας σπουδάσει τό συγκεκριμένο ἀντικείμενο στόν Καναδά.
Ἡ διαχρονική στάση καί νοοτροπία τοῦ κράτους-συμμορίας πού ἵδρυσε ὁ γενοκτόνος Ἀτατούρκ, ἀπό ψυχαναλυτική ἄποψη χαρακτηρίζεται ἀπό δύο θεμελιώδη καί κραυγαλέα (ὑποσυνείδητα!) χαρακτηριστικά, τά ὁποῖα εἶναι διαρκῶς παρόντα: ἀπό τήν προβολή (projection) καί ἀπό τήν προβλητική ταύτιση (ὄχι προΣβλητική, projective identification). Ἀμφότερα τά χαρακτηριστικά αὐτά ἀποτελοῦν ψυχοπαθολογικούς μηχανισμούς ἄμυνας ἀπέναντι στό διαλυτικό-παραλυτικό ἄγχος διαφόρων ψυχικῶν ἀσθενειῶν. Ὑπάρχουν καί ὑγιεῖς μηχανισμοί ἄμυνας, ἀλλά αὐτοί οἱ τελευταῖοι δέν περιλαμβάνουν ποτέ τήν προβολή καί τήν προβλητική ταύτιση. Νά τονίσω ὅτι τό εἶδος τῶν ψυχικῶν ἀμυνῶν πού χρησιμοποιεῖ ἕνα ἄτομο ἤ μία ὁμαδα, ἀποτελεῖ καίριο κριτήριο ψυχικῆς ὑγείας ἤ ψυχοπαθολογίας.
-
Προβολή εἶναι τό φαινόμενο ἐκεῖνο ὅπου κάποιος ἔχει βιώματα (πχ. μίσος, φθόνο, δολοπλοκίες κλπ) πού τά νιώθει ἀπαράδεκτα καί ἀνυπόφορα γιά τήν ἰδεατή (τέλεια) εἰκόνα πού φαντάζεται γιά τόν ἑαυτό του καί τά ἀπωθεῖ στό ὑποσυνείδητο, ἐνῶ στό συνειδητό φαντασιώνεται ὅτι ὁ ἄλλος τόν μισεῖ ἤ τόν φθονεῖ! Εἶναι συνηθέστατο φαινόμενο στήν καθημερινότητα καί ἀπό γενική διαγνωστική ἄποψη ἀντιστοιχεῖ στό ἐπίπεδο τῶν νευρώσεων, δηλαδή ἀντιστοιχεῖ σέ «μικρομεσαία» παθολογία (ὄχι ἁπλή).
-
Ἡ προβλητική ταύτιση εἶναι ἀπό τούς πιό βαθεῖς μηχανισμούς παθολογικῆς ἄμυνας: εἶναι τό ψυχικό φαινόμενο ὅπου τό ὑποσυνείδητο ἑνός ἀνθρώπου ἤ ὁμάδας (προσπαθεῖ νά) εἰσβάλλει ἐνεργά στό ὑποσυνείδητο ἄλλου ἀτόμου ἤ ὁμάδας, μέ σκοπό νά προκαλέσει ἐκεῖνα τά ἰσχυρά ἀρνητικά συναισθήματα καί ἀντιδράσεις πού ἡ πρώτη πλευρά θέλει νά ξεφορτωθεῖ ἀπό μέσα της καί νά τά προκαλέσει στή δεύτερη πλευρά. Στήν περίπτωση αὐτή τό ἄτομο ἤ ὁμάδα πού ὑφίσταται τήν προβλητική ταύτιση βιώνει αἰφνίδια συναισθήματα (πχ. μίσος, φθόνο) χωρίς νά γνωρίζει τήν προέλευσή τους καί ἀπορώντας γι’ αὐτά! Ἀπό διαγνωστική ἄποψη ἡ προβλητική ταύτιση ἀντιστοιχεῖ σέ βαριά ψυχοπαθολογία (σοβαρές διαταραχές προσωπικότητας).
Αὐτά ἀκριβῶς τά χαρακτηριστικά ἔχει τό φασιστικό κράτος τῆς Τουρκίας ἀπό τήν ἵδρυσή του. Προβάλλει (μέ τήν ψυχαναλυτική ἔννοια) τήν προϊστορία του (πού ἀποτελεῖ ποινικό μητρῶο, γεμᾶτο γενοκτονίες, αἱματοχυσίες, λεηλασίες κλπ), καθώς καί τίς σύγχρονες ἐπεκτατικές-ληστρικές ἐπιδιώξεις του στά θύματά του. Μέ τόν τρόπο αὐτόν ἀποφεύγει νά ζητήσει ἱστορική συγγνώμη γιά τά ἄπειρα ἐγκλήματα μέ τά ὁποῖα βαρύνεται (πράγμα πού θά ἀπαιτοῦσε γενναῖες δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις καί κατάρρευση τοῦ ἐγκληματικοῦ μύθου περί ἑνιαίας τουρκικῆς ταυτότητας). Ἐπίσης ἡ Τουρκία προσπαθεῖ μονίμως νά διατηρεῖ τά ὑποψήφιά θύματά της (διάφορες γειτονικές χῶρες ἤ λαούς ὅπως οἱ Κοῦρδοι) σέ κατάσταση διαρκοῦς ἄμυνας καί ἐδῶ βρίσκεται τό κλειδί τοῦ ὅλου θέματος.
Ἡ αἴσθηση ἀπειλῆς πού καλλιεργεῖ μονίμως ἡ Τουρκία δέν εἶναι μόνο στρατιωτική, ἀλλά καί ψυχολογική καί κοινωνική. Ἀποδίδει διαρκῶς στά θύματά της «μίσος, φθόνο ἤ καί μηχανορραφίες», ὥστε μέ τήν ὀργανωμένη προπαγάνδα της νά τά φέρει σέ θέση ἀπολογούμενου σχετικά μέ νοοτροπίες, στάσεις καί συμπεριφορές πού χαρακτηρίζουν ἀπολύτως τήν ἴδια! Νάτην λοιπόν ἡ προβολή εἰς βάρος Ἑλλάδας καί Κύπρου, ὅπως ἀκριβῶς τό ἴδιο ἰσχύει γιά τίς ἐπιστημονικοφανεῖς μπουρδολογίες της ΜΙΤ ἐναντίον σας στήν ἐφημερίδα Τούρκιε, πού ἀποτελοῦν τίτλο τιμῆς γιά σᾶς καί γιά τούς σημαντικούς ἐθνικούς ἀγῶνες σας καί πού ἀποδεικνύουν τό πόσο εὔστοχο-καίριας σημασίας εἶναι τό ἔργο σας.
Ἡ προβλητική ταύτιση εἶναι κατά πολύ σοβαρότερη τῆς προβολῆς. Στοχεύει νά παρασύρει τό θύμα της σέ ἀκραῖες καί ἐνστικτώδεις ἀντιδράσεις, ὥστε ἐκ τῶν ὑστέρων τό θύμα νά φανεῖ σάν θύτης. Καί μόνον ὁ λόγος αὐτός ἀρκεῖ γιά να καταδείξει πόσο ἀναγκαία καί κρίσιμη εἶναι ἡ χάραξη ἐθνικῆς ὑψηλῆς στρατηγικῆς ἀπέναντι στόν προαιώνιο ἐχθρό μας, ὥστε νά διαθέτουμε ὅλα τά κλιμακούμενα μέσα ἀπέναντι στίς ἀναρίθμητες, καθημερινές τουρκικές προκλήσεις.
Ἡ ἰδεατή (φαντασιώδης) τουρκική αὐτο-εικόνα εἶναι ὅτι ἀποτελοῦν μιά ἄρχουσα τάξη ἀφεντικῶν, προορισμένων νά διοικοῦν αὐτοκρατορία καί ὅτι οἱ πρώην ὑπόδουλοι λαοί ὄχι μόνον δέν «δικαιοῦνται» νά ἀντιδροῦν στίς ποικίλες ἀπειλές της, ἀλλά θά πρέπει νά αἰσθάνονται καί….«τιμημένοι» ἄν ὑπαχθοῦν καί πάλι σέ μιά νέα ὀθωμανική κατοχή. Δηλαδή οἱ γειτονικοί της λαοί ἀποτελοῦν τάξη ὑπηρετῶν-δούλων τῆς Τουρκίας. Ἀκριβῶς ἐξαιτίας αὐτῆς τῆς φαντασιώδους ψυχοπαθολογικῆς αὐτοεικόνας σκυλιάζουν ἀπέναντι στήν παραμικρή στρατιωτική, πολιτική ἤ….φραστική ἀντίδραση πού θά συναντήσουν.
Θά πρέπει λοιπόν νά ἀποτινάξουμε ἀπό μέσα μας καί τήν παραμικρή ἀπολογητική διάθεση ἀπέναντι στό τουρκικό κράτος, ὥστε ἡ προβολή καί προβλητική ταύτιση πού ἀσκεῖ ἐπάνω μας ἡ τουρκική παράνοια (μέ τήν πλήρη ψυχιατρική ἔννοια τοῦ ὅρου), νά μήν ἔχουν καμμία ἐπίδραση. Δέν χρειάζεται νά ἀποδείξουμε τίποτε καί σέ κανέναν ἀπό ἐκείνους πού καθημερινά ὑπονομεύουν τόν Ἑλληνισμό. Θά τολμοῦσα νά πῶ ὅτι ἡ πηγαία ἑλληνική καλοσύνη καί φιλικότητα, σέ περιόδους ξενικῆς κατοχῆς ἀποτέλεσε μειονέκτημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ὁ μεγάλος μακεδονομάχος Τέλος Ἄγρας (προσκυνῶ τήν μνήμη του): στήν κορύφωση τοῦ ἀδυσώπητου μακεδονικοῦ ἀγώνα ἐναντίον τῶν δολοφόνων βουλγάρων κομιτατζήδων, εἶχε τήν…«φαεινή» ἰδέα νά προσπαθήσει νά…πείσει τούς κομιτατζῆδες μέ λογικά ἐπιχειρήματα καί καλή θέληση (..!), ὅτι μπορεῖ νά βρεθεῖ μιά συμβιβαστική λύση μεταξύ τῶν δύο πλευρῶν καί νά σταματήσουν οἱ μάχες. Μάταια οἱ πρόκριτοι τῆς Μακεδονίας προσπάθησαν νά τόν μεταπείσουν, τονίζοντας ὅτι ἡ πρόθεσή του ἦταν καθαρή αὐτοκτονία πού θά ἔβλαπτε καίρια τόν μακεδονικό ἀγώνα. Ὁ Ἄγρας παρέμεινε ἀμετάπειστος στήν ἀφέλειά του μέχρι τέλους… Τό ἀποτέλεσμα: οἱ κομιτατζῆδες τόν συνέλαβαν μέ δόλο, τόν ἀποκεφάλισαν καί περιέφεραν τό κομμένο κεφάλι του σάν τρόπαιο στά χωριά γιά νά ρίξουν τό ἠθικό τῶν «γραικομάνων».
Ὅταν ἔχουμε ἰσχυρή ἐθνική καί πολιτισμική ταυτότητα δέν νιώθουμε καμμία ἀνάγκη νά ἀπολογηθοῦμε σέ κανέναν καί γιά τίποτε, ἀλλά θέτουμε ξεκάθαρους στόχους γιά τήν ὑπεράσπιση τῶν ἐθνικῶν μας συμφερόντων καί τούς ἀκολουθοῦμε ἀπαρέγκλιτα, κατατροπώνοντας συγχρόνως τήν προπαγάνδα τοῦ ἀντιπάλου.
Τελειώνοντας, ἄς ἀναφέρω ἕνα ἀκραῖο ἀλλά χαρακτηριστικό παράδειγμα τοῦ τί σημαίνει νά ἀδιαφορεῖ μιά χώρα γιά τήν ἐντύπωση πού προκαλεῖ σέ ἄλλους λαούς καί νά ἔχει στέρεη ἄποψη περί τῆς δικῆς της ἱστορίας. Μόλις 100 χιλιόμετρα νοτίως τοῦ Παρισιοῦ ὑπάρχει μιά μικρή ἐπαρχιακή πόλη πού ἔχει τό ἀπίστευτο-θλιβερό ὄνομα «Θάνατος στούς Ἑβραίους» (γαλλικά: Mort aux Juifs)..!! Προφανῶς τό ὄνομα αὐτό προέρχεται ἀπό τούς μεσαιωνικούς χρόνους. Πρίν λίγα χρόνια δημοσιογράφοι ρώτησαν τόν δήμαρχο τῆς πόλης αὐτῆς γιατί ἀνέχεται ἕνα τέτοιο ἀπηρχαιωμένο καί σκοτεινό ὄνομα τῆς πόλης πού διοικεῖ. Ὑπενθυμίζω ὅτι τό ἑβραϊκό λόμπι στή Γαλλία εἶναι ἰδιαίτερα ἰσχυρό. Ἡ ἀπάντηση τοῦ γάλλου δημάρχου ἦταν κοφτή καί σαφής: «Τό ὄνομα αὐτό ἐκφράζει τήν ἱστορία μας καί τήν ἱστορία μας τήν ἀποδεχόμαστε ὡς ἔχει (μέ τά θετικά καί τά ἀρνητικά της) καί δέν τήν τροποποιοῦμε ἐκ τῶν ὑστέρων». Σέ μᾶς ὑπάρχουν πολλά δημόσια πρόσωπα ἕτοιμα νά ἀπολογηθοῦν γιά τήν «σφαγή» τῆς Τριπολιτσᾶς, ὑπάρχουν ἀκόμη καί ἀπόστρατοι ἀνώτατοι ἀξιωματικοί πού μιλοῦν συχνά στά κανάλια καί διαβεβαιώνουν μέ κάθε τρόπο ὅτι ἔχουν «εἰρηνικές προθέσεις» ἀπέναντι στή γενοκτονική Τουρκία (ἀντί ἡ Τουρκία νά τό πράττει) κλπ.