Σαφή προειδοποίηση για τον κίνδυνο να δημιουργηθεί τεχνολογικό και καινοτομικό χάσμα υπέρ της Τουρκίας απηύθυνε ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών, Κωνσταντίνος Γρίβας, μιλώντας στη Ναυτεμπορική TV.
Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκε ο εξοπλιστικός ανταγωνισμός Ελλάδας-Τουρκίας, η αμερικανική στάση απέναντι στην Άγκυρα, ο πόλεμος στο Ιράν, η άνοδος της Κίνας και η μετάβαση σε ένα νέο πολυπολικό και πολυπολιτισμικό διεθνές σύστημα.
Ο κ. Γρίβας υπογράμμισε ότι η Τουρκία δεν περιορίζεται πλέον στην αγορά ξένων οπλικών συστημάτων, αλλά επιχειρεί να παράγει στο εσωτερικό της τη στρατιωτική ισχύ που χρειάζεται. Αντίθετα, όπως σημείωσε, η Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη σε μια λογική αγορών πανάκριβων παραδοσιακών συστημάτων, τα οποία οι σύγχρονοι πόλεμοι έδειξαν ότι είναι όλο και πιο ευάλωτα.
Κατά τον ίδιο, δεν αρκεί η προμήθεια μερικών drones ή κάποιων επιμέρους συστημάτων. Η χώρα χρειάζεται «ολοκληρωτική αλλαγή φιλοσοφίας άμυνας». Επισήμανε ότι οι νέες τεχνολογίες είναι σε μεγάλο βαθμό εμπορικά διαθέσιμες, μπορούν να παραχθούν γρήγορα και ταιριάζουν πολύ καλύτερα στη γεωγραφία του Αιγαίου από τα ακριβά και δύσκαμπτα παραδοσιακά οπλικά συστήματα.
Ο καθηγητής στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη η Ελλάδα να διαμορφώσει μια αποτρεπτική πρόταση που θα κατοχυρώνει την κυριαρχία της στο Αιγαίο και θα κάνει τη «Γαλάζια Πατρίδα» να βρίσκει «τοίχο» στο επίπεδο της ισχύος. Όπως είπε, δεν πρόκειται μόνο για drones, τα οποία θεωρεί σε έναν βαθμό υπερτιμημένα, αλλά και για φθηνούς πυραύλους cruise μαζικής παραγωγής, ικανούς να πλήξουν στόχους τόσο στη στεριά όσο και στη θάλασσα.
Αναφερόμενος στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο ΝΑΤΟ, ο Κωνσταντίνος Γρίβας σημείωσε ότι το μεγάλο ερώτημα είναι τι ακριβώς θέλουν να κάνουν με την Τουρκία. Εκτίμησε ότι η Δύση βρίσκεται ανάμεσα σε δύο δρόμους: είτε στη σύγκρουση με την Άγκυρα είτε στην αναβάθμισή της. Την ίδια ώρα, υπογράμμισε ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες βλέπουν την Τουρκία ως έναν πιθανό αντικαταστάτη ή συμπλήρωμα της αμερικανικής ισχύος στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, λόγω του μεγέθους του τουρκικού στρατού.
Ωστόσο, κατά τον ίδιο, η Τουρκία έχει ήδη φύγει από τη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας και λειτουργεί ως αυτόνομο μέγεθος. Δεν θεωρεί ότι θα περάσει στη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας ή της Κίνας, αλλά ότι θα συνεχίσει να κινείται συνεργατικά και ανταγωνιστικά ταυτόχρονα με όλους, επιδιώκοντας δικό της ρόλο στο νέο ασαφές διεθνές σύστημα.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο κ. Γρίβας εκτίμησε ότι η Ελλάδα μπορεί να αναβαθμίσει τον ρόλο της στη δυτική αρχιτεκτονική εφόσον αποδεχθεί την πραγματικότητα: ότι δέχεται διαρκή πίεση από την Τουρκία εδώ και δεκαετίες. Όπως είπε, δεν μπορεί να γίνει συζήτηση περί «δικαίων» της Τουρκίας στο Αιγαίο, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει τμήμα του Αιγαίου σε δική της «γαλάζια επικράτεια», να ακρωτηριάσει γεωπολιτικά την Ελλάδα και να κυριαρχήσει στην Κύπρο.
Στο δεύτερο μέρος της ανάλυσης, ο καθηγητής αναφέρθηκε στον πόλεμο στο Ιράν και στον πόλεμο του αφηγήματος. Η θέση του ήταν απόλυτη: οι Ηνωμένες Πολιτείες απέτυχαν, διότι δεν κατάφεραν να συντρίψουν το Ιράν. Παρά τον τεράστιο όγκο πυρός, όπως σημείωσε, δεν πέτυχαν αποφασιστική νίκη, ενώ τα κράτη του Κόλπου και οι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή αποδείχθηκαν ευάλωτες.
Κατά τον κ. Γρίβα, από αυτή την εξέλιξη βγαίνουν κερδισμένες η Ρωσία και η Κίνα, ενώ το Ιράν ενίσχυσε το αφήγημά του ως δύναμη που αντιστέκεται απέναντι σε ισχυρότερους αντιπάλους. Υποστήριξε επίσης ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εγκλωβίστηκαν σε στρατηγικό αδιέξοδο, καθώς η επίθεση στο Ιράν πέτυχε το αντίθετο αποτέλεσμα από εκείνο που επιδιωκόταν: ενίσχυσε τη συνοχή γύρω από το ιρανικό καθεστώς.
Ο καθηγητής συνέδεσε την αμερικανική αποτυχία με μια βαθύτερη δυτική αντίληψη περί «αποφασιστικής μάχης». Όπως εξήγησε, στον δυτικό και ιδιαίτερα στον αμερικανικό τρόπο πολέμου υπάρχει η εμμονή ότι ένας τεράστιος όγκος πυρός μπορεί να οδηγήσει σε γρήγορη και συντριπτική νίκη. Όταν αυτή η αντίληψη συνδυάζεται με την ιδέα του «τέλους της ιστορίας», παράγει, κατά τον ίδιο, στρατηγικές αυταπάτες.
Αναφερόμενος στην Κίνα, ο Κωνσταντίνος Γρίβας εκτίμησε ότι το Πεκίνο έχει αποκτήσει σημαντικό προβάδισμα, όχι μόνο οικονομικό αλλά και τεχνολογικό και στρατιωτικό. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον έλεγχο κρίσιμων φυσικών πόρων, όπως οι σπάνιες γαίες και το γάλλιο, επισημαίνοντας ότι μεγάλο μέρος της δυτικής πολεμικής τεχνολογίας εξαρτάται από κινεζικές πρώτες ύλες.
Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι ακόμη και το F-35, το εμβληματικό αμερικανικό μαχητικό, εξαρτάται από ποσότητες σπάνιων γαιών που προέρχονται από την Κίνα. Αυτό, κατά τον ίδιο, δημιουργεί μια μορφή στρατηγικής ομηρίας για τη Δύση.
Παράλληλα, απέφυγε να παρουσιάσει την Κίνα ως το νέο παγκόσμιο αφεντικό. Εκτίμησε ότι δεν οδηγούμαστε σε απλή αντικατάσταση της αμερικανικής ηγεμονίας από κινεζική, αλλά σε ένα ασαφές, χαώδες και πολυπολικό σύστημα, όπου οι σχέσεις των μεγάλων δρώντων θα είναι ταυτόχρονα συνεργατικές και ανταγωνιστικές.
Κλείνοντας, ο κ. Γρίβας στάθηκε στον ρόλο της Ελλάδας στη νέα εποχή. Υποστήριξε ότι το «τέλος της ιστορίας» έχει πλέον εξαντληθεί και ότι ο κόσμος μπαίνει σε μια νέα ιστορική πραγματικότητα, η οποία για πρώτη φορά εδώ και 500 χρόνια δεν θα κυριαρχείται αποκλειστικά από το δυτικό πολιτισμικό αφήγημα.
Σε αυτό το περιβάλλον, χαρακτήρισε την Ελλάδα «πολιτισμική υπερδύναμη», υποστηρίζοντας ότι διαθέτει βαθιές οντολογικές και πολιτισμικές αναγνώσεις που μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρα διαλόγου ανάμεσα στη Δύση και τους ανατολικούς πολιτισμούς, όπως ο κινεζικός, ο ινδικός και ο ιαπωνικός.
Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασής του ήταν καθαρό: η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να μείνει στη λογική της αμυντικής αγοράς και της γεωπολιτικής αδράνειας. Χρειάζεται παραγωγή ισχύος, τεχνολογική προσαρμογή, στρατηγική αυτοπεποίθηση και πλήρη κατανόηση ότι ο κόσμος που έρχεται δεν θα μοιάζει με εκείνον που γνωρίσαμε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.