Τη διάλυση των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, την ενσωμάτωση των Κούρδων στον νέο συριακό στρατό και τον καταλυτικό ρόλο της Ουάσιγκτον ανέλυσε ο Σταύρος Καλεντερίδης, προειδοποιώντας ότι όσα συνέβησαν στη Ροζάβα αποτελούν ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο και για την Ελλάδα. Παράλληλα, έθεσε σοβαρά ερωτήματα για την ελληνική πυροβολαρχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, την αμερικανική πολιτική έναντι του Ιράν και τα κενά στην κυβερνοάμυνα των ΗΠΑ.
Με ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς την Αθήνα ξεκίνησε την κύρια θεματική της ανάλυσής του ο Σταύρος Καλεντερίδης: κανένα κράτος και κανένας λαός δεν μπορεί να στηρίζει την εθνική του επιβίωση αποκλειστικά στις υποσχέσεις τρίτων δυνάμεων.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η απόφαση για τη διάλυση των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων ως αυτόνομης στρατιωτικής δύναμης και την πλήρη ένταξή τους στον συριακό στρατό. Πρόκειται για τις δυνάμεις που αποτέλεσαν τον βασικό χερσαίο εταίρο του διεθνούς συνασπισμού στη μάχη κατά του ISIS και οι οποίες, επί περισσότερο από μία δεκαετία, έλεγχαν τη ντε φάκτο αυτόνομη περιοχή της Ροζάβα στη βορειοανατολική Συρία.
Ο επικεφαλής των SDF, Μαζλούμ Αμπντί, ανακοίνωσε το τέλος της αυτόνομης αποστολής τους, παρουσιάζοντας την εξέλιξη ως μετάβαση από την εποχή του πολέμου σε εκείνη της ειρήνης, της σταθερότητας και της ανοικοδόμησης. Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ωστόσο, ερμήνευσε τη συμφωνία ως αποτέλεσμα στρατιωτικής ήττας, πολιτικής απομόνωσης και εγκατάλειψης των Κούρδων από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από την αυτονομία στην πλήρη εξάρτηση
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πολιτική υποβάθμιση της κουρδικής ηγεσίας. Όπως υποστήριξε, αρχικά είχε συζητηθεί το ενδεχόμενο ο Μαζλούμ Αμπντί να αναλάβει θέση υφυπουργού Άμυνας και τη διοίκηση της επαρχίας Χασάκα. Τελικά, όμως, περιορίστηκε σε ρόλο συμβούλου του Αχμέντ αλ-Σάρα, πρώην Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζολάνι.
Ανάλογη ήταν, σύμφωνα με την ανάλυση, και η τύχη της Ιλχάμ Αχμέντ, μιας από τις σημαντικότερες πολιτικές εκπροσώπους της αυτόνομης διοίκησης της βορειοανατολικής Συρίας. Αντί ενός ουσιαστικού κυβερνητικού χαρτοφυλακίου, προβλέπεται να τοποθετηθεί σε θέση που συνδέεται με τη λειτουργία της συριακής Βουλής.
Κατά τον Σταύρο Καλεντερίδη, οι συγκεκριμένοι διορισμοί δεν συνιστούν πραγματική συμμετοχή των Κούρδων στη νέα εξουσία, αλλά συμβολικές τοποθετήσεις χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις για την πολιτική και στρατιωτική τους επιβίωση.
Παραμένουν, άλλωστε, ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα: η παράδοση των βαρέων όπλων, η τύχη της κουρδικής υπηρεσίας ασφαλείας Ασάγις, η διοικητική υπαγωγή των κουρδικών περιοχών και η ένταξη των γυναικών μαχητριών του YPJ στις νέες δυνάμεις ασφαλείας.
Η Δαμασκός εμφανίζεται απρόθυμη να εντάξει τις γυναίκες μαχήτριες στον τακτικό στρατό, με αποτέλεσμα να εξετάζεται η μεταφορά τους στο υπουργείο Εσωτερικών ή η αξιοποίησή τους σε ειδικές αντιτρομοκρατικές μονάδες. Η βαθιά ιδεολογική απόσταση, όμως, ανάμεσα στις κουρδικές δυνάμεις και τις ισλαμιστικές συνιστώσες της νέας συριακής εξουσίας καθιστά εξαιρετικά αβέβαιη τη συνύπαρξή τους.
Ο ρόλος του Τομ Μπάρακ και η νομιμοποίηση του αλ-Σάρα
Ο Σταύρος Καλεντερίδης άσκησε δριμεία κριτική στον Αμερικανό διπλωμάτη Τομ Μπάρακ, θεωρώντας ότι εργάστηκε συστηματικά για την κατάργηση της κουρδικής αυτονομίας και την υπαγωγή των SDF στη Δαμασκό.
Κατά την εκτίμησή του, η Ουάσιγκτον επιδιώκει τη δημιουργία μιας ενιαίας Συρίας υπό την επιρροή των ΗΠΑ και της Τουρκίας. Στο πλαίσιο αυτό, οι Κούρδοι —παρά τη θυσία τους στον πόλεμο κατά του ISIS— αντιμετωπίστηκαν ως αναλώσιμος εταίρος.
Την ίδια στιγμή, η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε στην άρση του χαρακτηρισμού της Συρίας ως κράτους που υποστηρίζει την τρομοκρατία, ανοίγοντας τον δρόμο για οικονομική βοήθεια, επενδύσεις, τραπεζικές συναλλαγές και μελλοντικές πωλήσεις στρατιωτικού υλικού.
Ο αναλυτής στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η νέα εξουσία της Δαμασκού οικοδομήθηκε γύρω από πρόσωπα που προέρχονται από το Μέτωπο αλ-Νούσρα και τη Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ. Εκτίμησε ότι η Δύση προχώρησε σε μια πολιτική «αναβάπτιση» του αλ-Σάρα και των συνεργατών του, επειδή η νέα συριακή ηγεσία αντιστρατεύεται την ιρανική επιρροή.
Χωρίς αμνηστία και εγγυήσεις οι Κούρδοι της Τουρκίας
Ανάλογα ανησυχητικές χαρακτήρισε ο Σταύρος Καλεντερίδης και τις εξελίξεις στην Τουρκία. Η υποτιθέμενη ειρηνευτική διαδικασία με το PKK, όπως επισήμανε, δεν προβλέπει γενική αμνηστία, αλλά μόνο προσωρινό πάγωμα ορισμένων διώξεων και ποινών.
Από τις ρυθμίσεις φαίνεται να εξαιρούνται ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη που έχουν καταδικαστεί σε ισόβια κάθειρξη. Επιπλέον, οποιοδήποτε ευνοϊκό μέτρο θα τεθεί σε εφαρμογή μόνο εφόσον το PKK διαλυθεί πλήρως και παραδώσει το σύνολο του οπλισμού του.
Ο αναλυτής υπογράμμισε ότι στο υπό διαμόρφωση πλαίσιο δεν υπάρχουν σαφείς συνταγματικές εγγυήσεις για την κουρδική γλώσσα, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και τη συλλογική ταυτότητα. Κατά συνέπεια, οι Κούρδοι καλούνται να εγκαταλείψουν προηγουμένως τα όπλα τους, χωρίς να έχουν εξασφαλίσει δεσμευτικές πολιτικές παραχωρήσεις.
«Τεράστιο μάθημα για τον Ελληνισμό»
Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασης ήταν ότι οι Κούρδοι πολέμησαν για λογαριασμό της Δύσης, υπέστησαν τεράστιες θυσίες και στο τέλος εγκαταλείφθηκαν όταν οι γεωπολιτικές προτεραιότητες των ισχυρών άλλαξαν.
Ο Σταύρος Καλεντερίδης κάλεσε την Ελλάδα να μελετήσει προσεκτικά αυτό το προηγούμενο. Οι διεθνείς συνεργασίες, τόνισε, είναι απαραίτητες, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την εθνική ισχύ, την αποτρεπτική ικανότητα και τη διασφάλιση συγκεκριμένων ανταλλαγμάτων.
Η προειδοποίησή του ήταν σαφής: όταν μία χώρα παραδίδει τα στρατηγικά της πλεονεκτήματα πριν εξασφαλίσει εγγυήσεις, κινδυνεύει να βρεθεί χωρίς μέσα πίεσης τη στιγμή που οι σύμμαχοί της θα αποφασίσουν ότι εξυπηρετούνται καλύτερα από μια συμφωνία με τον αντίπαλό της.
Τα ερωτήματα για τους Patriot στη Σαουδική Αραβία
Στην αρχή της εκπομπής, ο αναλυτής αναφέρθηκε και στην ελληνική πυροβολαρχία Patriot που έχει αναπτυχθεί στη Σαουδική Αραβία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι τρέχουσες πιστώσεις για τις ανάγκες της αποστολής κατά το προηγούμενο δίμηνο ανήλθαν σε 755.920 ευρώ, ενώ η Σαουδική Αραβία φέρεται να οφείλει στην ελληνική πλευρά περίπου έξι εκατομμύρια ευρώ.
Υποστήριξε ακόμη ότι η αρχική συμφωνία προέβλεπε πως το Ριάντ θα κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων διαμονής, διατροφής, μεταφοράς και τεχνικής αναβάθμισης του συστήματος. Έθεσε, συνεπώς, το ερώτημα εάν οι ελληνικές δαπάνες θα επιστραφούν και τι θα συμβεί με τις εκκρεμείς οφειλές σε περίπτωση απόσυρσης της πυροβολαρχίας.
Ιράν, αμερικανικές προειδοποιήσεις και κυβερνοεπιθέσεις
Στο τελευταίο μέρος της ανάλυσής του, ο Σταύρος Καλεντερίδης αναφέρθηκε στον πόλεμο με το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ενημερωθεί για τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης σύγκρουσης.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, η Τούλσι Γκάμπαρντ και στρατιωτικοί αξιωματούχοι είχαν προειδοποιήσει ότι μια επιχείρηση αποκεφαλισμού της ιρανικής ηγεσίας θα μπορούσε να ενισχύσει τις σκληροπυρηνικές δυνάμεις στην Τεχεράνη, να οδηγήσει σε προσπάθεια αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ και να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε, τέλος, στις κυβερνοεπιθέσεις που αποδίδονται σε ομάδες συνδεόμενες με το Ιράν. Κατά την ανάλυση, έχουν πληγεί συστήματα ύδρευσης και επεξεργασίας νερού σε τουλάχιστον έξι αμερικανικές Πολιτείες, αποκαλύπτοντας την ευπάθεια κρίσιμων υποδομών των ΗΠΑ.
Η συνολική εικόνα που περιέγραψε ο Σταύρος Καλεντερίδης είναι εκείνη μιας Μέσης Ανατολής που αναδιατάσσεται με κυνικούς όρους ισχύος. Σε αυτήν τη νέα πραγματικότητα, οι παλαιοί σύμμαχοι μπορούν να μετατραπούν σε αναλώσιμα πιόνια και οι μέχρι χθες αντίπαλοι σε προνομιακούς συνομιλητές. Το δίδαγμα για την Ελλάδα είναι ότι η εθνική ασφάλεια δεν παραχωρείται και δεν οικοδομείται πάνω σε υποσχέσεις, αλλά στηρίζεται σε ισχύ, αποτροπή και καθαρή εθνική στρατηγική.