Νέα δεδομένα για τη σύνθεση της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη φέρνει στο προσκήνιο μεγάλη έρευνα της εφημερίδας «Ζαγάλισα», η οποία υποστηρίζει ότι οι Πομάκοι δεν αποτελούν απλώς ένα σημαντικό τμήμα της μειονότητας, αλλά ενδέχεται να είναι και η πλειοψηφία της.
Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία της έρευνας, η οποία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, οι Πομάκοι στον νομό Ροδόπης υπολογίζονται σε περίπου 16.853 άτομα. Ο αριθμός αυτός, όπως σημειώνει η εφημερίδα, ανατρέπει παλαιότερες εκτιμήσεις, οι οποίες περιόριζαν τον πομακικό πληθυσμό της Ροδόπης στις 8.000 έως 10.000 ανθρώπους.
Με βάση τα νέα δεδομένα που παρουσιάζει η «Ζαγάλισα», ο συνολικός αριθμός των Πομάκων στην ελληνική Θράκη φτάνει τους 46.853 ανθρώπους, ενώ εκτιμάται ότι, όταν ολοκληρωθεί η έρευνα και για τον νομό Ξάνθης, ο αριθμός αυτός μπορεί να ξεπεράσει τους 50.000.
Η εφημερίδα αναφέρει ότι για την καταγραφή χρησιμοποιήθηκαν επίσημα στοιχεία για τις πομακικές κοινότητες Οργάνης και Κέχρου, καθώς και δεδομένα για άλλα Πομακοχώρια της περιοχής, όπως η Ραγάδα και η Εσοχή. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι μετακινήσεις πληθυσμών από τα ορεινά Πομακοχώρια προς πεδινά χωριά της Ροδόπης, πολλά από τα οποία σήμερα κατοικούνται σε μεγάλο βαθμό ή και αποκλειστικά από Πομάκους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη μετανάστευση Πομάκων προς μεικτά πεδινά χωριά, αλλά και προς την πόλη της Κομοτηνής. Όπως επισημαίνεται, η έρευνα δεν έχει ολοκληρωθεί, καθώς εξακολουθούν να λείπουν στοιχεία για ορισμένα χωριά όπου η μετακίνηση από τα ορεινά προς τα πεδινά έγινε σε παλαιότερες δεκαετίες. Αναφέρονται χαρακτηριστικά περιοχές όπως η Λεπτοκαρυά, η Οξιά, τα Γλυκά και άλλοι οικισμοί που συνδέονται με άγνωστα ή λιγότερο καταγεγραμμένα πομακικά χωριά.
Η «Ζαγάλισα» υποστηρίζει ότι οι προηγούμενες έρευνες υποεκτιμούσαν τον πραγματικό αριθμό των Πομάκων, κυρίως επειδή δεν συνυπολόγιζαν επαρκώς τις εσωτερικές μετακινήσεις πληθυσμού εντός της Ροδόπης. Κατά την ίδια λογική, η εφημερίδα εκτιμά ότι κάτι ανάλογο μπορεί να έχει συμβεί και στον νομό Ξάνθης, όπου ο πομακικός πληθυσμός παραδοσιακά έχει ισχυρή παρουσία.
Εφόσον οι εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιωθούν, τότε η εικόνα για τη μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη γίνεται πολύ πιο σύνθετη από την απλουστευτική παρουσίασή της ως ενιαίου σώματος. Στην εξίσωση, σύμφωνα με το δημοσίευμα, πρέπει να υπολογιστούν επίσης οι Ρωμά μουσουλμάνοι, που εκτιμώνται σε πάνω από 25.000, αλλά και άλλες μικρότερες ομάδες, όπως οι μουσουλμάνοι αφρικανικής καταγωγής της Ξάνθης, οι Τσερκέζοι και άλλες κοινότητες.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη πολιτική και κοινωνική σημασία, καθώς αφορά την εσωτερική πολυμορφία της μειονότητας στη Θράκη και τον τρόπο με τον οποίο αυτή καταγράφεται, αναγνωρίζεται και εκπροσωπείται στον δημόσιο λόγο. Η «Ζαγάλισα» θέτει ευθέως το θέμα της πομακικής ταυτότητας, υποστηρίζοντας ότι οι Πομάκοι δεν πρέπει να φοβούνται να αναδείξουν την ιστορική και πολιτισμική τους παρουσία.
Τα πλήρη αποτελέσματα της έρευνας αναμένεται να παρουσιαστούν, όπως αναφέρει η εφημερίδα, είτε σε έντυπη μορφή είτε διαδικτυακά, ενώ προαναγγέλλεται και ειδική έκδοση για τη συνολική σύνθεση της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη.
Το βέβαιο είναι ότι το θέμα ανοίγει ξανά μια μεγάλη συζήτηση: ποια είναι η πραγματική πληθυσμιακή σύνθεση της μειονότητας, πόσο έχουν επηρεάσει οι παλαιότερες μετακινήσεις την εικόνα των σημερινών κοινοτήτων και γιατί η πομακική παρουσία στη Θράκη παραμένει, ακόμη και σήμερα, υποτιμημένη στον δημόσιο διάλογο. Εννοείται πως πρέπει να την αναδείξουμε, καθώς οι Πομάκοι είναι εξισλαμισμένη φυλή και αποτελούν ανάχωμα στις τουρκικές επιδιώξεις στη Θράκη.