Στο επίκεντρο του νέου podcast του Geopolitico βρίσκεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, οι χειρισμοί της ελληνικής κυβέρνησης και η προσπάθεια της Τουρκίας να αποκτήσει ρόλο στις έρευνες για το Great Sea Interconnector. Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης επιστρέφει με μια εκτενή παρέμβαση για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ασκώντας έντονη κριτική στην Αθήνα και θέτοντας το ερώτημα εάν η διαδικασία ενημέρωσης της Άγκυρας δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Μετά από ένα διάστημα απουσίας, εξαιτίας πολυήμερου ταξιδιού στο εξωτερικό και προβλήματος υγείας, ο Χρήστος Κωνσταντινίδης επιστρέφει με νέο podcast, στο οποίο επιχειρεί να συνδέσει τις σημαντικότερες εξελίξεις της γεωπολιτικής επικαιρότητας.
Κυρίαρχο θέμα αποτελεί η υπόθεση του υποθαλάσσιου καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου και η στάση της Τουρκίας απέναντι στις ερευνητικές δραστηριότητες.
«Η συνεννόηση και η ενημέρωση κινδυνεύουν να μετατραπούν σε άδεια»
Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης επικεντρώνεται στις πληροφορίες για τη γαλλική ενημέρωση προς την Τουρκία σχετικά με τις έρευνες για το Great Sea Interconnector.
Σχολιάζοντας την ικανοποίηση που εκφράζεται από τουρκικής πλευράς, αμφισβητεί την κυβερνητική επιχειρηματολογία ότι πρόκειται για μια διαδικασία χωρίς πολιτικές συνέπειες.
«Στο θέμα του καλωδίου, η κυβέρνηση μας κοροϊδεύει. Δεν είναι Γιάννης, είναι Γιαννάκης», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως υποστηρίζει, η ουσία του ζητήματος δεν περιορίζεται στη νομική διαφορά ανάμεσα στην ενημέρωση και στην άδεια. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η Άγκυρα αποκτά στην πράξη τη δυνατότητα να εμφανίζεται ως απαραίτητος συνομιλητής για δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές όπου προβάλλει μονομερείς διεκδικήσεις.
Στην ανάλυσή του ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει αποδειχθεί πως η Ελλάδα ή η Γαλλία ζήτησαν επισήμως τουρκική άδεια. Εκτιμά, ωστόσο, ότι η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει ακριβώς αυτή την πολιτική ερμηνεία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Κάσο και στην ελληνοτουρκική κρίση του καλοκαιριού του 2024.
Ο δημοσιογράφος προειδοποιεί ότι η επανάληψη συγκεκριμένων διαδικασιών μπορεί να δημιουργήσει μια προβληματική πρακτική, ακόμη και εάν αυτή δεν συνεπάγεται αυτομάτως μεταβολή του νομικού καθεστώτος των θαλάσσιων ζωνών.
«Εδώ υποθηκεύουμε το μέλλον μας», σημειώνει, εκφράζοντας την ανησυχία ότι η διαχείριση του έργου μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή εξοικείωση με τις τουρκικές αξιώσεις.
Η έκθεση της Κομισιόν και η πραγματικότητα των ελληνοτουρκικών σχέσεων
Στο podcast εξετάζεται επίσης η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία, η οποία καταγράφει τις σοβαρές εκκρεμότητες στις σχέσεις της Άγκυρας με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η διατήρηση του casus belli, το τουρκολιβυκό μνημόνιο, οι αμφισβητήσεις ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και τα προβλήματα στην υλοποίηση του καλωδίου αποτελούν βασικά σημεία της συζήτησης.
Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης υπογραμμίζει ότι η βελτίωση του κλίματος και η διατήρηση διπλωματικού διαλόγου δεν σημαίνουν αυτομάτως αλλαγή της τουρκικής πολιτικής.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην ανάγκη η ελληνική εξωτερική πολιτική να μην περιορίζεται στη διεθνή νομική τεκμηρίωση των θέσεών της, αλλά να εξασφαλίζει και την αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων της.
Τουρκολιβυκό, Chevron και οι κινήσεις της Αιγύπτου
Η συζήτηση επεκτείνεται στις εξελίξεις στη Λιβύη και στις ενεργειακές έρευνες νοτίως της Κρήτης.
Αφορμή αποτελούν οι επισημάνσεις του πρώην Αμερικανού διπλωμάτη Φίλιπ Ρίκερ για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει το τουρκολιβυκό μνημόνιο στις δραστηριότητες της Chevron.
Παράλληλα, αναλύεται η επαναλειτουργία της αιγυπτιακής πρεσβείας στην Τρίπολη, έπειτα από δώδεκα χρόνια, και η προσπάθεια του Καΐρου να ενισχύσει την παρουσία του σε διαφορετικά κέντρα εξουσίας της Λιβύης.
Ο Κωνσταντινίδης επισημαίνει ότι οι καλές σχέσεις Ελλάδας και Αιγύπτου δεν πρέπει να οδηγούν σε εφησυχασμό, καθώς το Κάιρο διαμορφώνει την πολιτική του σύμφωνα με τα δικά του εθνικά συμφέροντα.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζονται και οι προειδοποιήσεις Αιγύπτιου απόστρατου αξιωματικού για τον κίνδυνο ενός περιορισμένου ελληνοτουρκικού στρατιωτικού επεισοδίου, χωρίς να παρουσιάζεται μια τέτοια εξέλιξη ως αναπόφευκτη.
Η τουρκική στρατηγική, το ΝΑΤΟ και η Μέση Ανατολή
Σημαντικό μέρος της εκπομπής αφιερώνεται στην ευρύτερη στρατηγική της Άγκυρας, πέρα από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Κωνσταντινίδης εξετάζει την αμυντική συνεργασία Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο διαφορετικές στρατιωτικές δεσμεύσεις μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα συμβατότητας με τις υποχρεώσεις της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, αναφέρεται στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις εξελίξεις στο τουρκικό εκπαιδευτικό σύστημα, στον ρόλο θρησκευτικών οργανώσεων και στους μηχανισμούς ήπιας ισχύος που χρησιμοποιεί η Άγκυρα για να ενισχύσει τη διεθνή επιρροή της.
Στην ίδια θεματική ενότητα εντάσσεται η συζήτηση για τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και την αντιμετώπισή της από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην υποψηφιότητα του Φεριντούν Σινιρλίογλου για τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, στα αποτελέσματα της άτυπης ψηφοφορίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας και στην προηγούμενη ελληνική υποστήριξη προς τον Τούρκο διπλωμάτη για την ηγεσία του ΟΑΣΕ.
Ελληνική αμυντική βιομηχανία: Οι συμφωνίες με τη Naval Group
Πέρα από τις προκλήσεις της εξωτερικής πολιτικής, ο δημοσιογράφος αναδεικνύει και θετικές εξελίξεις για την ελληνική οικονομία και την αμυντική βιομηχανία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις νέες συνεργασίες της Naval Group με ελληνικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων η METLEN και τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας.
Η νέα ανάθεση στη METLEN αφορά την κατασκευή τορπιλοθυρών υψηλής τεχνολογίας για διεθνή ναυτικά προγράμματα, με αξιοποίηση των παραγωγικών εγκαταστάσεων της εταιρείας στον Βόλο.
Ο Κωνσταντινίδης επισημαίνει τη σημασία της συμμετοχής της εγχώριας βιομηχανίας σε διεθνείς αλυσίδες αμυντικής παραγωγής, τονίζοντας ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να περιορίζεται στον ρόλο του αγοραστή εξοπλιστικών συστημάτων.
Από την κινεζική τεχνολογία στην ευρωπαϊκή ασφάλεια
Στο podcast εξετάζονται ακόμη οι ανησυχίες που έχουν εκφραστεί στην Ευρώπη για τη δυνατότητα συλλογής ευαίσθητων δεδομένων από σύγχρονα κινεζικά αυτοκίνητα, με επίκεντρο την BYD.
Η συζήτηση συνδέεται με τη γενικότερη σημασία της τεχνολογικής ασφάλειας, της προστασίας κρίσιμων υποδομών και της αντιμετώπισης νέων μορφών κατασκοπείας.
Παράλληλα, ο δημοσιογράφος αναφέρεται στην ευρωπαϊκή πολιτική ετοιμότητας για κρίσεις 72 ωρών, καθώς και στις επισημάνσεις πρώην δικαστή του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σχετικά με τη διαφάνεια και τη λειτουργία του θεσμού.
Ιστορική μνήμη, Θράκη, Μακεδονία και ελληνική ταυτότητα
Το τελευταίο μέρος της εκπομπής είναι αφιερωμένο σε ζητήματα ιστορίας, πολιτισμού και εθνικής ταυτότητας.
Ο Κωνσταντινίδης σχολιάζει το δημοσίευμα για το λογότυπο της αυτοαποκαλούμενης «Εκλεγμένης Μουφτείας Κομοτηνής», επισημαίνοντας τη σημασία των συμβολισμών και την ανάγκη προσεκτικής αντιμετώπισης κάθε προσπάθειας πολιτικής εργαλειοποίησης της μουσουλμανικής μειονότητας.
Αναφέρεται επίσης στην πρωτοβουλία του Μεγάλου Αλεξάνδρου Φλώρινας να τιμήσει την ιστορική ταυτότητα της Μακεδονίας μέσα από τη νέα ποδοσφαιρική του εμφάνιση.
Ιδιαίτερη θέση έχουν οι δημοσιογραφικές ανταποκρίσεις του Έρνεστ Χέμινγουεϊ από τη Μικρασιατική Καταστροφή και η συμβολή τους στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.
Η εκπομπή περιλαμβάνει ακόμη αναφορά στον εορτασμό των εκατό χρόνων του ΑΠΟΕΛ, με το εντυπωσιακό πανό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, καθώς και στη μνήμη του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως.
«Η Ελλάδα έχει ανάγκη από στρατηγική, συνέχεια και αποτελεσματικότητα»
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Χρήστος Κωνσταντινίδης επιστρέφει στην υπόθεση του καλωδίου και στη γενικότερη πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Υποστηρίζει ότι η διατήρηση του διαλόγου με την Τουρκία είναι απαραίτητη, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Όπως επισημαίνει, η υπόθεση της Κάσου δεν αποτελεί αποκλειστικά ένα τεχνικό ή ενεργειακό ζήτημα, αλλά μια δοκιμασία για την αξιοπιστία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και την αποτελεσματική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.
«Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από εύκολα συνθήματα. Έχει ανάγκη από στρατηγική, συνέχεια και αποτελεσματικότητα», τονίζει, συνοψίζοντας το βασικό μήνυμα της εκπομπής.