Με ένα άρθρο υψηλών τόνων, που αποτυπώνει τη σκληρή γραμμή του τουρκικού καθεστωτικού αφηγήματος, ο Ιμπραήμ Καραγκιούλ, αρθρογράφος της Yeni Şafak και πρόσωπο με μεγάλη επιρροή στον ιδεολογικό μηχανισμό γύρω από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επιχειρεί να περιγράψει τη νέα τουρκική στρατηγική απέναντι στο Ισραήλ, την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και τη Γαλλία.
Στο άρθρο του, με τίτλο «Και λοιπόν, για ποια προετοιμασία πρόκειται; Ενώ αυτοί στήνουν μέτωπο, εμείς θα απελευθερώσουμε την Ιερουσαλήμ», ο Καραγκιούλ παρουσιάζει την Τουρκία ως δύναμη που δεν περιορίζεται πλέον στην άμυνα, αλλά επιδιώκει να συγκροτήσει έναν ευρύ στρατηγικό χώρο από τη Λιβύη και την Αίγυπτο έως τη Σομαλία, το Σουδάν, τον Περσικό Κόλπο, την Ερυθρά Θάλασσα και την Κεντρική Ασία.
Το βασικό του επιχείρημα είναι ότι, την ώρα που —όπως υποστηρίζει— το Ισραήλ, η Ελλάδα, η Κυπριακή Δημοκρατία και η Γαλλία επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα αντιτουρκικό μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο, στο Αιγαίο, στην Κρήτη και στην Κύπρο, η Άγκυρα πρέπει να απαντήσει με πολύ ευρύτερη γεωπολιτική αρχιτεκτονική.
Ο Καραγκιούλ βλέπει τις κινήσεις της Τουρκίας σε Σομαλία, Λιβύη, Σουδάν και Αίγυπτο όχι ως αποσπασματικές πρωτοβουλίες, αλλά ως κομμάτια ενός μεγάλου στρατηγικού χάρτη. Κατά την ανάγνωσή του, οι τουρκικές ειδικές δυνάμεις στη Σομαλία, οι κοινές ασκήσεις με την Αίγυπτο, η προσπάθεια ενοποίησης της Λιβύης υπό το σύνθημα «ένα κράτος, ένας στρατός» και η τουρκική στρατιωτική παρουσία στην Αφρική συνθέτουν έναν νέο αμυντικό δακτύλιο απέναντι στο Ισραήλ και τους συμμάχους του.
Ιδιαίτερη σημασία δίνει στην Αίγυπτο. Υποστηρίζει ότι το Κάιρο είχε «περικυκλωθεί» από τον εμφύλιο στο Σουδάν στον νότο και από την κρίση στη Λιβύη στα δυτικά, ενώ αφήνει να εννοηθεί ότι πίσω από αυτές τις πιέσεις βρίσκεται ισραηλινός σχεδιασμός. Σύμφωνα με τον ίδιο, η τουρκική στάση σε Σουδάν και Λιβύη βοήθησε αντικειμενικά την ασφάλεια της Αιγύπτου, καθώς περιόρισε την επιρροή του άξονα Ισραήλ-Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Το άρθρο αποδίδει μεγάλη βαρύτητα και στη χερσόνησο του Σινά. Ο Καραγκιούλ ισχυρίζεται ότι μετά τη Γάζα ο επόμενος μεγάλος στόχος του Ισραήλ είναι το Σινά, ενώ συνδέει το ζήτημα αυτό με τον κίνδυνο για τη Διώρυγα του Σουέζ. Κατά την εκτίμησή του, η αμερικανοϊσραηλινή πίεση στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να επαναληφθεί και στο Σουέζ, μετατρέποντας την Αίγυπτο σε κεντρικό πεδίο της επόμενης κρίσης.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Καραγκιούλ στέλνει και μήνυμα προς το Κάιρο. Υποστηρίζει ότι αφού η Τουρκία συμβάλλει στην ασφάλεια της Αιγύπτου σε Σουδάν, Λιβύη, Σινά και Σουέζ, τότε η Αίγυπτος πρέπει να αναθεωρήσει τις σχέσεις της με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία. Προχωρά μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, ζητώντας ουσιαστικά από την Αίγυπτο να υπογράψει συμφωνία θαλάσσιων ζωνών με την Τουρκία και όχι με την Ελλάδα.
Αυτό είναι ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία του άρθρου, γιατί δείχνει καθαρά τον τουρκικό στόχο: η Άγκυρα δεν θέλει απλώς να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Αίγυπτο. Θέλει να υπονομεύσει την ελληνοαιγυπτιακή ενεργειακή και θαλάσσια αρχιτεκτονική στην Ανατολική Μεσόγειο και να ακυρώσει στην πράξη το πλαίσιο συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου.
Ο αρθρογράφος της Yeni Şafak επεκτείνει την ανάλυσή του και στον Περσικό Κόλπο. Μετά την επίθεση κατά του Ιράν, όπως γράφει, κανένα κράτος της περιοχής —πλην των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων— δεν μπορεί πλέον να αισθάνεται ασφαλές μέσα από συμμαχία με τις ΗΠΑ ή καλές σχέσεις με το Ισραήλ. Υποστηρίζει ότι η Σαουδική Αραβία και οι χώρες του Κόλπου πρέπει να αλλάξουν δόγμα ασφαλείας και να στραφούν προς την Τουρκία.
Εδώ ο Καραγκιούλ επιχειρεί να παρουσιάσει την Τουρκία ως εναλλακτικό εγγυητή ασφαλείας για τον μουσουλμανικό κόσμο. Φέρνει ως παραδείγματα τη συνεργασία Τουρκίας, Πακιστάν, Αζερμπαϊτζάν και χωρών της Κεντρικής Ασίας, συνδέοντάς την με τις εξελίξεις στο Καραμπάχ και με τον πόλεμο Πακιστάν-Ινδίας. Κατά την εκτίμησή του, ανάλογο μοντέλο μπορεί να συγκροτηθεί στη δυτική πλευρά του Ισραήλ, μέσω Τουρκίας, Αιγύπτου, Λιβύης και Σομαλίας, αλλά και στον Περσικό Κόλπο με τη συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας.
Ο ίδιος προειδοποιεί ότι οι επόμενοι πόλεμοι δεν θα περιοριστούν στο Ιράν. Αναφέρει συγκεκριμένα το Σουέζ, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, την Ερυθρά Θάλασσα, τη Μεσόγειο, τη Μαύρη Θάλασσα, τον Καύκασο, την Κεντρική Ασία και τη Νότια Ασία ως περιοχές που πρέπει να ενταχθούν σε νέα περιφερειακή στρατηγική ασφάλειας.
Η φράση-κλειδί του άρθρου είναι ότι ήρθε η ώρα να ενεργοποιηθεί το «όπλο της γεωγραφίας». Με αυτό ο Καραγκιούλ εννοεί ότι οι χώρες της περιοχής πρέπει να πάρουν τον έλεγχο των θαλασσών, των χερσαίων και θαλάσσιων εμπορικών διαδρόμων και των στρατηγικών περασμάτων τους, χτίζοντας ισχυρούς στρατούς και περιφερειακές δομές ισχύος.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα ιδεολογικό κείμενο νεοοθωμανικής στρατηγικής. Η Τουρκία παρουσιάζεται ως «νους που χτίζει γεωγραφία», δηλαδή ως δύναμη που μπορεί να ενώσει κατακερματισμένα κράτη, να ανασυνθέσει διαλυμένους χώρους και να οδηγήσει ολόκληρη την περιοχή σε νέα εποχή ισχύος.
Η πιο επιθετική διατύπωση έρχεται στο τέλος. Ο Καραγκιούλ γράφει ότι «ενώ εκείνοι λένε Σουέζ, εμείς θα λέμε Ιερουσαλήμ» και ότι, εφόσον οι αντίπαλοι στήνουν μέτωπα για να απειλήσουν τα στενά και τους θαλάσσιους διαδρόμους, τότε και η άλλη πλευρά πρέπει να χτίσει μέτωπα που θα περιορίσουν το Ισραήλ. Μιλά για τέλος της «εποχής άμυνας» και άνοιγμα μιας νέας «εποχής ισχυροποίησης και επέκτασης».
Το άρθρο δεν είναι απλώς μια δημοσιογραφική παρέμβαση. Είναι πολιτικό σήμα. Δείχνει πώς ένα τμήμα του τουρκικού καθεστωτικού χώρου αντιλαμβάνεται τις εξελίξεις: όχι ως διαχείριση κρίσεων, αλλά ως συνολικό ανασχεδιασμό της ευρύτερης περιοχής με την Τουρκία στο κέντρο.
Για την Ελλάδα και την Κύπρο, το μήνυμα είναι καθαρό. Η Άγκυρα παρακολουθεί στενά τη σύγκλιση Αθήνας, Λευκωσίας, Ιερουσαλήμ και Παρισιού και την αντιμετωπίζει ως απειλή. Παράλληλα, επιχειρεί να ανοίξει μεγαλύτερο γεωπολιτικό παιχνίδι, ποντάροντας σε Αίγυπτο, Λιβύη, Σουδάν, Σομαλία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν, ώστε να αντισταθμίσει την πίεση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το αν αυτή η στρατηγική μπορεί να υλοποιηθεί είναι άλλο ζήτημα. Πολλές από τις χώρες που αναφέρει ο Καραγκιούλ έχουν διαφορετικά συμφέροντα, καχυποψίες απέναντι στην Τουρκία και δικές τους εξαρτήσεις από ΗΠΑ, Ευρώπη ή Κίνα. Όμως η σημασία του άρθρου βρίσκεται αλλού: αποκαλύπτει τη φιλοδοξία της Άγκυρας να μην περιοριστεί στο Αιγαίο και στην Κύπρο, αλλά να μετατρέψει ολόκληρη τη γεωγραφία από τη Μεσόγειο έως τον Κόλπο σε πεδίο τουρκικής στρατηγικής επιρροής.
Και αυτό είναι κάτι που Αθήνα και Λευκωσία δεν μπορούν να αγνοήσουν.