Με κεντρικό μήνυμα ότι «η μνήμη έχει πρόσωπο», το Μπράτουνατς ετοιμάζεται να τιμήσει το Σάββατο 4 Ιουλίου τη μνήμη των Σέρβων που έχασαν τη ζωή τους στο Ποδρίνιε και την περιοχή του Μπίρατς, στη διάρκεια του πολέμου στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές της εκδήλωσης, η τελετή είναι αφιερωμένη στους 3.267 Σέρβους που δολοφονήθηκαν στην περιοχή, ανάμεσά τους άμαχοι, γυναίκες, ηλικιωμένοι και παιδιά. Τριάντα τέσσερα χρόνια μετά τα γεγονότα, οι οικογένειες των θυμάτων συνεχίζουν να ζητούν δικαιοσύνη και πλήρη διερεύνηση όλων των υποθέσεων εγκλημάτων πολέμου.
Η φετινή εκδήλωση θα δώσει ιδιαίτερη έμφαση στα 40 παιδιά που σκοτώθηκαν. Ανάμεσά τους αναφέρονται η τρίμηνη Μιριάνα Πέτροβιτς, ο τετράχρονος Βλαντίμιρ Γκάιτς, ο πεντάχρονος Αλεξάνταρ Ντιμιτρίεβιτς, η επτάχρονη Μπιλιάνα Νίκολιτς και ο δωδεκάχρονος Σλόμπονταν Στογιάνοβιτς.
Για τις οικογένειες των θυμάτων, η επέτειος δεν αποτελεί μόνο ημέρα πένθους, αλλά και υπενθύμιση ότι πολλές υποθέσεις παραμένουν ανοιχτές ή ανεπαρκώς διερευνημένες. Όπως επισημαίνουν, ούτε η δικαιοσύνη της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης ούτε οι διεθνείς δικαστικοί θεσμοί έχουν αποδώσει, κατά την άποψή τους, την πλήρη δικαίωση για τα εγκλήματα εις βάρος Σέρβων αμάχων στην περιοχή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι διοργανωτές, για εγκλήματα σε βάρος Σέρβων στο Ποδρίνιε διώχθηκαν ποινικά 16 μέλη των βοσνιακών μουσουλμανικών δυνάμεων. Τέσσερις καταδικάστηκαν συνολικά σε 29 χρόνια φυλάκισης, πέντε αθωώθηκαν, ενώ διαδικασίες σε βάρος άλλων κατηγορουμένων παρέμεναν σε εξέλιξη.
Οι συγγενείς των θυμάτων καταγγέλλουν ότι υποθέσεις στις οποίες τα θύματα ήταν Σέρβοι επί χρόνια δεν έχουν φθάσει σε τελεσίδικη δικαστική κρίση. Εκφράζουν, επίσης, αγανάκτηση για το γεγονός ότι πρόσωπα που θεωρούν υπεύθυνα για εγκλήματα πολέμου εξακολουθούν, όπως υποστηρίζουν, να ζουν ελεύθερα στις ίδιες περιοχές.
Πρόσθετη ένταση προκαλεί, σύμφωνα με τις ίδιες οικογένειες, η δημόσια εμφάνιση πολεμικών σημαιών του Στρατού της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης στο Ποδρίνιε, ιδιαίτερα κατά τις επετείους του πολέμου. Για όσους έχασαν συγγενείς, τέτοια σύμβολα δεν έχουν μόνο πολιτική διάσταση, αλλά συνδέονται άμεσα με τη μνήμη της βίας και της απώλειας.
Η κεντρική τελετή μνήμης θα αρχίσει στις 09:00 το πρωί στο Μπράτουνατς. Οι διοργανωτές αναμένουν συμμετοχή από 5.000 έως 10.000 ανθρώπους, ενώ έχει ανακοινωθεί η παρουσία αξιωματούχων από τη Σερβική Δημοκρατία, τη Σερβία και το Μαυροβούνιο, εκπροσώπων θεσμών, διπλωματών και πολιτών.
Σε μια περιοχή όπου οι πληγές του πολέμου παραμένουν ανοιχτές, η τελετή επιχειρεί να κρατήσει στο προσκήνιο τα πρόσωπα των θυμάτων και την ανάγκη λογοδοσίας.
«Δεν θυμόμαστε για να μισούμε. Θυμόμαστε για να μην ξεχαστούν οι αθώοι», είναι το μήνυμα που συνοδεύει τη φετινή επέτειο.
Αιωνία η μνήμη.