Έντονο προβληματισμό για τη σταδιακή διείσδυση της Κίνας στη διπλωματική, οικονομική και αμυντική πολιτική του Μπαγκλαντές εκφράζει ο πρώην πρέσβης Mahfuzur Rahman, σε άρθρο του στη Daily Sun με τίτλο «Is Bangladesh Entering China’s Sphere of Influence?».
Με αφετηρία την πρόσφατη επίσκεψη του πρωθυπουργού Ταρικ Ραχμάν σε Μαλαισία και Κίνα, ο πρώην διπλωμάτης υποστηρίζει ότι η σχέση Ντάκα–Πεκίνου δεν περιορίζεται πλέον στην οικονομική συνεργασία και στα δάνεια για έργα υποδομών. Αντίθετα, εκτιμά ότι αποκτά ολοένα και μεγαλύτερο πολιτικό και γεωστρατηγικό βάθος.
Ο Rahman σημειώνει ότι οι τρεις επισκέψεις επικεφαλής κυβερνήσεων του Μπαγκλαντές στην Κίνα τα τελευταία τρία χρόνια δείχνουν πως η χώρα αποδίδει μεγάλη σημασία στις σχέσεις της με το Πεκίνο. Κατά την άποψή του, όμως, το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η Κίνα επιχειρεί να μετατρέψει την οικονομική εξάρτηση σε πολιτική επιρροή.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει την υπόθεση της γέφυρας Padma. Όταν η Παγκόσμια Τράπεζα αποσύρθηκε από τη χρηματοδότηση του έργου, η Κίνα προσέφερε στήριξη, επιτρέποντας στην τότε κυβέρνηση της Σεΐχ Χασίνα να προχωρήσει με την κατασκευή του. Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, η εξέλιξη αυτή συνέβαλε στην ενίσχυση της κινεζικής επιρροής στο Μπαγκλαντές.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει στις διατυπώσεις των κοινών ανακοινωθέντων των δύο χωρών για την Ταϊβάν. Το Μπαγκλαντές ακολουθεί διαχρονικά την πολιτική της «Μίας Κίνας». Ωστόσο, ο πρώην πρέσβης υποστηρίζει ότι η γλώσσα των ανακοινώσεων γίνεται σταδιακά πιο σαφής και πιο δεσμευτική υπέρ των κινεζικών θέσεων.
Κατά την επίσκεψη της Σεΐχ Χασίνα στην Κίνα το 2024, η κοινή δήλωση ανέφερε ότι η Ταϊβάν αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της Κίνας. Το 2025, σύμφωνα με το άρθρο, η Ντάκα διατύπωσε ότι δεν υποστηρίζει την ανεξαρτησία της Ταϊβάν. Στην τελευταία επίσκεψη του Ταρικ Ραχμάν, ο Rahman υποστηρίζει ότι η διατύπωση προχώρησε ακόμη περισσότερο, με το Μπαγκλαντές να δηλώνει στήριξη σε πρωτοβουλίες της Κίνας για «επανένωση».
Ο πρώην διπλωμάτης θεωρεί ότι αυτή η φρασεολογία δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα, ειδικά εάν το Πεκίνο αποφασίσει να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ εναντίον της Ταϊβάν. «Σταδιακά δεχόμαστε και επαναλαμβάνουμε λέξεις που η Κίνα θέλει να βάζει στο στόμα μας», είναι η βασική του προειδοποίηση.
Η ανάλυση επεκτείνεται και στις μεγάλες παγκόσμιες πρωτοβουλίες του Πεκίνου. Ο Rahman αναφέρεται στην Belt and Road Initiative, στην Global Development Initiative, στην Global Governance Initiative, στην Global Civilization Initiative και στην Global Security Initiative.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Μπαγκλαντές πέρασε σταδιακά από τη συζήτηση για την Global Development Initiative, στην «εκτίμηση» των κινεζικών πρωτοβουλιών συνολικά και, πλέον, στη συμμετοχή του στη συγκεκριμένη κινεζική πλατφόρμα. Η εξέλιξη αυτή, κατά την εκτίμησή του, δείχνει ότι η κινεζική επιρροή αποκτά πλέον θεσμικά χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει και το έργο του ποταμού Τίστα. Η Ινδία είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον για το σχέδιο και η κυβέρνηση Χασίνα είχε υπογράψει προκαταρκτικό μνημόνιο συνεργασίας με το Νέο Δελχί το 2024. Παρ’ όλα αυτά, ο αρθρογράφος υπογραμμίζει ότι η κινεζική παρουσία στο έργο ενισχύθηκε στη συνέχεια.
Το 2025, η προσωρινή κυβέρνηση του Μπαγκλαντές έκανε αναφορά σε πρόσκληση Κινέζων ειδικών για το έργο του Τίστα. Το 2026, κατά το άρθρο, υπογράφηκε μνημόνιο συνεργασίας με την Κίνα για μελέτη σκοπιμότητας του έργου.
Ο Rahman θεωρεί ακόμη πιο σημαντική την πρόβλεψη για δημιουργία μηχανισμού «2+2» ανάμεσα στις δύο χώρες, με τη συμμετοχή υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας. Κατά την άποψή του, αυτή είναι η πρώτη φορά που η αμυντική διάσταση εισέρχεται τόσο καθαρά στην πολιτική ατζέντα των διμερών σχέσεων.
Ο πρώην πρέσβης υπενθυμίζει ότι περίπου το 70% των οπλικών συστημάτων του Μπαγκλαντές προέρχεται από την Κίνα. Εκτιμά, όμως, ότι η νέα μορφή διαλόγου δεν αφορά μόνο αγορές οπλικών συστημάτων ή στρατιωτική εκπαίδευση, αλλά ενδέχεται να οδηγήσει σε ευρύτερη στρατηγική προσέγγιση.
Η βασική ανησυχία που διατυπώνει είναι ότι μια σαφής στροφή της Ντάκα προς το Πεκίνο δεν θα περάσει απαρατήρητη από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ινδία. Η γεωγραφική θέση του Μπαγκλαντές, η εγγύτητά του με την Ινδία και η αυξανόμενη σημασία του Ινδοειρηνικού καθιστούν κάθε μεταβολή στην εξωτερική πολιτική του χώρας ζήτημα ευρύτερης περιφερειακής σημασίας.
Παρά τις επιφυλάξεις του, ο Mahfuzur Rahman δεν εισηγείται ρήξη με την Κίνα. Αντίθετα, καλεί την κυβέρνηση του Μπαγκλαντές να διατηρήσει μια ισορροπημένη και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.
Όπως σημειώνει, το Μπαγκλαντές έχει ακολουθήσει σε γενικές γραμμές πολιτική αδέσμευτης στάσης στα 55 χρόνια της ανεξαρτησίας του. Υποστηρίζει ότι η χώρα πρέπει να συνεχίσει να αναπτύσσει σχέσεις με όλες τις μεγάλες δυνάμεις, χωρίς να εγκλωβιστεί σε μία μόνο σφαίρα επιρροής.
Το μήνυμα του πρώην πρέσβη είναι σαφές: η Κίνα προσφέρει χρηματοδότηση, έργα υποδομής, τεχνολογία και αμυντική συνεργασία. Όμως κάθε τέτοια συνεργασία, κατά την άποψή του, πρέπει να αξιολογείται όχι μόνο με οικονομικά κριτήρια, αλλά και με βάση τις πολιτικές και γεωστρατηγικές δεσμεύσεις που μπορεί να δημιουργεί για το μέλλον του Μπαγκλαντές.