Στον κίνδυνο να ασκηθούν ισχυρές πιέσεις στην Ελλάδα για την παραχώρηση συστημάτων Patriot στην Ουκρανία αναφέρθηκε ο Νίκος Παπαδάτος κατά την παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική», συνδέοντας ευθέως το ζήτημα με την εθνική ασφάλεια και τις υφιστάμενες απειλές στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλέστηκε, η Αθήνα αναμένεται να βρεθεί αντιμέτωπη με έντονες συμμαχικές απαιτήσεις, καθώς τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά αποθέματα αντιαεροπορικών συστημάτων είναι περιορισμένα. Οι πιέσεις, όπως ανέφερε, ενδέχεται να στραφούν κυρίως προς την Ελλάδα και την Ισπανία.
Ο Νίκος Παπαδάτος ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η ελληνική περίπτωση είναι εντελώς διαφορετική, λόγω της τουρκικής απειλής και των σοβαρών αναγκών αεράμυνας της χώρας.
«Υπάρχουν προβλήματα εθνικής ασφάλειας. Είναι ξεκάθαρα. Η “Γαλάζια Πατρίδα”, τα θαλάσσια πάρκα και όλα όσα αντιμετωπίζουμε δεν μας επιτρέπουν να παραχωρούμε τόσο ευαίσθητα οπλικά συστήματα, τα οποία είναι απαραίτητα για την άμυνα της χώρας μας», υπογράμμισε.
Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα δεν διαθέτει ούτε την πολυτέλεια ούτε την απαιτούμενη ισχύ για να αναλάβει βάρη που αναλογούν στις μεγαλύτερες χώρες του ΝΑΤΟ.
«Δεν μπορεί η Ελλάδα, η οποία έχει δικές της αμυντικές ανάγκες, να λύσει τα προβλήματα του ουκρανικού στρατού», τόνισε, προσθέτοντας ότι η χώρα δεν πρέπει να «βγει μπροστά εν ονόματι άλλων».
Φόβοι για μεταφορά της σύγκρουσης σε Ελλάδα και Κύπρο
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Νίκος Παπαδάτος στον κίνδυνο γεωγραφικής επέκτασης της αντιπαράθεσης Ρωσίας–ΝΑΤΟ. Αναφέρθηκε στην παρουσία των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο, αποφεύγοντας να προεξοφλήσει συγκεκριμένο ρωσικό χτύπημα, αλλά καλώντας την Αθήνα και τη Λευκωσία να βρίσκονται σε απόλυτη ετοιμότητα.
«Η ελληνική κυβέρνηση και συνολικά ο ελληνικός χώρος πρέπει να είναι απολύτως έτοιμοι και να αποφύγουν οποιαδήποτε λεκτική κλιμάκωση», ανέφερε.
Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι ενδεχόμενη εκτόνωση της σύγκρουσης στον ελληνικό ή τον κυπριακό χώρο θα αποτελούσε καταστροφική εξέλιξη, χωρίς κανένα πραγματικό όφελος για τον Ελληνισμό.
«Ουαί κι αλίμονο εάν αυτή η κλιμάκωση εκτονωθεί στον δικό μας χώρο, είτε στον κυπριακό είτε στον ελληνικό. Θα είναι η μεγαλύτερη καταστροφή, γιατί δεν πρόκειται να ωφεληθούμε», σημείωσε.
Η αποστολή Ράτκλιφ στη Μόσχα και τα σενάρια του παρασκηνίου
Ο Νίκος Παπαδάτος στάθηκε και στην επίσκεψη του επικεφαλής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα, επισημαίνοντας ότι γύρω από την αποστολή κυκλοφορούν διαφορετικά σενάρια.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται, όπως είπε, οι διεργασίες για την επανέναρξη των αμερικανορωσικών συνομιλιών, η πιθανότητα μιας τριμερούς διαπραγμάτευσης και το πολιτικό μέλλον του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Αναφέρθηκε επίσης σε φήμες σχετικές με τη μεταφορά σορών δυτικού προσωπικού, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για σενάρια που κυκλοφορούν και όχι για επιβεβαιωμένα στοιχεία.
Κατά την εκτίμησή του, η παρουσία του επικεφαλής της CIA στη Μόσχα καταδεικνύει ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία παραμένουν ανοικτοί, ακόμη και όταν η επίσημη διπλωματία αδυνατεί να παράγει αποτέλεσμα.
«Η Ρωσία έβγαλε τα γάντια»
Αναλύοντας την κατάσταση στο μέτωπο, ο Νίκος Παπαδάτος υποστήριξε ότι ο πόλεμος έχει εισέλθει σε πολύ πιο σκληρή και επικίνδυνη φάση. Οι ουκρανικές δυνάμεις, όπως ανέφερε, έχουν μετατοπίσει το βάρος τους σε μαζικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πλήττοντας ακόμη και περιοχές κοντά στη Μόσχα, τα Ουράλια και ενεργειακές εγκαταστάσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας.
Παρά τα προβλήματα που προκαλούν οι επιθέσεις στις ρωσικές υποδομές και στον εφοδιασμό καυσίμων, εκτίμησε ότι δεν έχουν επιφέρει στρατηγική ανατροπή. Αντιθέτως, όπως υποστήριξε, η Μόσχα απαντά με συνεχείς επιθέσεις εναντίον των ουκρανικών ενεργειακών δικτύων και των γραμμών ανεφοδιασμού.
«Η Ρωσία τους τελευταίους δύο μήνες έβγαλε τα γάντια», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι τα σημερινά ρωσικά πλήγματα δεν έχουν καμία σχέση με την περιορισμένη μορφή των επιχειρήσεων των προηγούμενων ετών.
Κατά την άποψή του, η Ρωσία διατηρεί τη στρατηγική πρωτοβουλία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ακολουθεί μια γραμμική πορεία από νίκη σε νίκη. Το μέτωπο παραμένει τεράστιο και η Μόσχα αντιμετωπίζει δικά της επιχειρησιακά προβλήματα.
«Ο πόλεμος δεν πρόκειται να τελειώσει σε δύο, τρεις ή έξι μήνες», εκτίμησε.
«Εάν χτυπηθεί η Βρετανία, θα μιλάμε για παγκόσμιο πόλεμο»
Ο Νίκος Παπαδάτος εξέφρασε ιδιαίτερη ανησυχία για το ενδεχόμενο απευθείας ρωσικού πλήγματος εναντίον στόχου σε χώρα του ΝΑΤΟ, μετά τις δυτικές επιθέσεις και τις επιχειρήσεις κατά ρωσικών υποδομών.
Επισήμανε ότι στη ρωσική δημόσια συζήτηση ακούγονται πλέον ανοιχτά προειδοποιήσεις για αντίποινα κατά της Βρετανίας. Ένα τέτοιο χτύπημα, όπως υπογράμμισε, δεν θα αποτελούσε απλή διεύρυνση του πολέμου, αλλά μετάβαση σε μια παγκόσμια αναμέτρηση.
«Εάν χτυπηθεί η ίδια η Βρετανία, δεν θα μιλάμε πλέον για έναν περιφερειακό πόλεμο. Θα μιλάμε για παγκόσμιο πόλεμο», προειδοποίησε.
Ο υπαρξιακός χαρακτήρας του πολέμου για τη Μόσχα
Κατά τον Νίκο Παπαδάτο, η σύγκρουση δεν αντιμετωπίζεται από τη ρωσική ηγεσία ως ένας απλός πόλεμος φθοράς, αλλά ως αναμέτρηση υπαρξιακού χαρακτήρα. Η Μόσχα, όπως είπε, συνδέει τον πόλεμο με τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, τις αποφάσεις της Δύσης από τη δεκαετία του 1990 και τις εξελίξεις στην Ουκρανία μετά το 2014.
Για τον λόγο αυτό, εκτίμησε ότι η Ρωσία δεν πρόκειται να αρκεστεί σε μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός. Θα επιδιώξει αποστρατιωτικοποιημένες ζώνες και νομικά δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας, με μακροχρόνια ισχύ και διεθνείς εγγυητές.
Παράλληλα, έκανε λόγο για αμερικανική διγλωσσία. Από τη μία πλευρά, η Ουάσιγκτον συνεχίζει να υποστηρίζει και να εξοπλίζει την Ουκρανία. Από την άλλη, διατηρεί απευθείας διαύλους με τη Μόσχα, επιχειρώντας να ελέγξει τα όρια της κλιμάκωσης.
«Η αλλαγή Ζελένσκι δεν αρκεί»
Απαντώντας στο ερώτημα εάν η αντικατάσταση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ειρήνευση, ο Νίκος Παπαδάτος αναγνώρισε ότι ο Ουκρανός πρόεδρος αποτελεί «μέρος του προβλήματος».
Ξεκαθάρισε, όμως, ότι μια απλή αλλαγή προσώπου δεν θα αρκούσε, εάν η στρατηγική της Δύσης και της ουκρανικής ηγεσίας παρέμενε ίδια.
«Το να αλλάξει ο Μανωλιός και να βάλει τα ρούχα του αλλιώς, για να εφαρμοστεί η ίδια πολιτική, δεν πρόκειται να γίνει δεκτό από τη Ρωσία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κατά τον ίδιο, πρέπει να αλλάξουν ταυτόχρονα τόσο το πρόσωπο όσο και το περιεχόμενο της πολιτικής. Βασική προϋπόθεση μιας βιώσιμης συμφωνίας είναι η ασφάλεια της μίας πλευράς να μην οικοδομείται σε βάρος της ασφάλειας της άλλης.
Κλείνοντας, ο Νίκος Παπαδάτος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, αντί να παραχωρεί κρίσιμα οπλικά συστήματα και να βαθαίνει την εμπλοκή της, θα μπορούσε να αξιοποιήσει τις ιστορικές, πολιτιστικές και θρησκευτικές γέφυρες με τη Ρωσία και τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ, συμβάλλοντας σε μια διαδικασία αποκλιμάκωσης.
Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: η Ελλάδα πρέπει να διαφυλάξει την άμυνά της, να κρατήσει χαμηλούς τόνους και να μην επιτρέψει να μετατραπεί ο ελληνικός ή ο κυπριακός χώρος σε πεδίο εκτόνωσης μιας σύγκρουσης που κινδυνεύει να ξεπεράσει τα όρια της Ουκρανίας.