Ως ζήτημα ασφαλείας με άμεσες προεκτάσεις για το Ισραήλ αντιμετωπίζεται πλέον η αυξανόμενη στρατιωτική και διπλωματική επιρροή της Τουρκίας στη Λιβύη, σύμφωνα με ανάλυση της Jerusalem Post, την οποία υπογράφει ο στρατιωτικός συντάκτης Αμίρ Μπόχμποτ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο αποκαλούμενος «διάδρομος της Λιβύης», που στηρίζεται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Διεύθυνση Στρατιωτικών Πληροφοριών των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων έχει εντείνει την προσοχή της στις κινήσεις της Άγκυρας και στις επιπτώσεις τους για τις θαλάσσιες μεταφορές και τις ενεργειακές υποδομές της Ανατολικής Μεσογείου.
Η βασική επισήμανση της εφημερίδας έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα: η συμφωνία επιχειρεί να δημιουργήσει έναν τεχνητό θαλάσσιο διάδρομο από τις τουρκικές έως τις λιβυκές ακτές, παραγνωρίζοντας την παρουσία των ελληνικών νησιών που παρεμβάλλονται, μεταξύ αυτών της Κρήτης και της Ρόδου.
Κατά την ανάλυση, η σύνδεση αυτής της διεκδίκησης με την τουρκική στρατιωτική δραστηριότητα δημιουργεί τη δυνατότητα άσκησης πίεσης σε μια εκτεταμένη περιοχή της Μεσογείου.
Από τη στρατιωτική στήριξη στην εγκατάσταση υποδομών
Η Jerusalem Post περιγράφει την τουρκική εμπλοκή στη Λιβύη ως μια σχέση στην οποία η στρατιωτική υποστήριξη μεταφράστηκε σε στρατηγικά ανταλλάγματα.
Σύμφωνα με τον Μπόχμποτ, η Άγκυρα εξασφάλισε παρουσία σε λιβυκά λιμάνια, αεροπορική παρουσία και δικαιώματα έρευνας ενεργειακών πόρων. Αυτά τα ερείσματα, υποστηρίζει η ανάλυση, επιτρέπουν στην Τουρκία να αναπτύσσει στρατιωτικές υποδομές και να αποκτά δυνατότητες παρεμπόδισης στρατιωτικών και πολιτικών δραστηριοτήτων, περιλαμβανομένης της εμπορικής ναυσιπλοΐας, μακριά από τα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορά της.
Ισραηλινές πηγές που επικαλείται η εφημερίδα αναφέρουν ότι η τουρκική παρουσία στη Λιβύη περιλαμβάνει δραστηριότητα στον αέρα και στη θάλασσα, στρατιωτικούς συμβούλους και συχνές επισκέψεις ανώτερων διοικητών.
Το κρίσιμο στοιχείο, επομένως, στην ισραηλινή ανάγνωση είναι ο συνδυασμός θαλάσσιων διεκδικήσεων και στρατιωτικών δυνατοτήτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την υποστήριξή τους.
Πίεση στον ενεργειακό άξονα Ισραήλ–Κύπρου–Ελλάδας
Ιδιαίτερο βάρος δίνει το δημοσίευμα στις συνέπειες για τις ενεργειακές συνδέσεις του Ισραήλ με την Ευρώπη.
Κατά τη Jerusalem Post, ένας από τους στόχους του τουρκολιβυκού σχεδιασμού είναι να εμποδίσει ή να δυσχεράνει την κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου από το Ισραήλ προς την Κύπρο και, μέσω της Ελλάδας, προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Η εφημερίδα αποδίδει στην Άγκυρα τη θέση ότι ένα τέτοιο έργο θα πρέπει να διέρχεται από περιοχή που η ίδια θεωρεί τουρκική και να λαμβάνει την έγκρισή της. Πρόκειται για την τουρκική διεκδίκηση όπως την παρουσιάζει η ανάλυση, όχι για διαπίστωση αναγνωρισμένης τουρκικής δικαιοδοσίας.
Στην ίδια εικόνα κινδύνου εντάσσονται τα υποθαλάσσια καλώδια ηλεκτρικής ενέργειας και επικοινωνιών. Το δημοσίευμα επισημαίνει ανησυχίες για την ασφάλεια αυτών των υποδομών σε περιοχές έντασης, χωρίς να παρουσιάζει στοιχεία για συγκεκριμένο σχέδιο επίθεσης ή δολιοφθοράς.
Οι εξελίξεις εξετάζονται υπό το πρίσμα των ενεργειακών συμφωνιών του Ισραήλ με την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και την Αίγυπτο. Όπως σημειώνουν Ισραηλινοί αξιωματούχοι άμυνας στην εφημερίδα, οι υπηρεσίες πληροφοριών οφείλουν να αξιολογούν κάθε μεταβολή που μπορεί να επηρεάσει τα συμφέροντα της χώρας και των συμμάχων της.
Η εξάρτηση από τη θάλασσα εντείνει την ανησυχία
Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί κεντρικό σημείο της ισραηλινής ανησυχίας. Η Jerusalem Post αναφέρει ότι το 98% των ισραηλινών εισαγωγών φθάνει διά θαλάσσης, αναδεικνύοντας τη σημασία των ασφαλών εμπορικών οδών για την οικονομία και την εθνική ασφάλεια.
Σύμφωνα με την ανάλυση, τη δραστηριότητα της Τουρκίας παρακολουθούν ιδιαίτερα η Διεύθυνση Στρατιωτικών Πληροφοριών, η Μοσάντ και ο κλάδος πληροφοριών του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού. Ανώτεροι αξιωματούχοι εκλαμβάνουν τις τουρκικές κινήσεις ως προσπάθεια περιορισμού και απομόνωσης του Ισραήλ, σε συνδυασμό με την απειλητική ρητορική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η ευαισθησία αυτή ενισχύεται, κατά το δημοσίευμα, από τις εντάσεις στο Στενό του Ορμούζ και στο Μπαμπ αλ Μαντέμπ. Οι ισραηλινές υπηρεσίες εξετάζουν τις μεταβολές στις θαλάσσιες διαδρομές ως μέρος ενός ευρύτερου προβλήματος ασφάλειας των μεταφορών.
Στο μικροσκόπιο και πιθανές υποδομές της Χαμάς
Η Jerusalem Post προσθέτει ότι η ισραηλινή κοινότητα πληροφοριών παρακολουθεί προσπάθειες της Χαμάς να δημιουργήσει υποδομές στην περιοχή, κυρίως για σκοπούς εφοδιαστικής υποστήριξης.
Δεν παραθέτει, ωστόσο, συγκεκριμένες τοποθεσίες ή επιχειρησιακά στοιχεία, ούτε τεκμηριώνει σύνδεση αυτών των προσπαθειών με τις τουρκικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Η ανάλυση αναδεικνύει μια ευρύτερη σύγκλιση ανησυχιών για Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ: οι τουρκικές διεκδικήσεις στη Μεσόγειο συνδέονται πλέον, στην ισραηλινή συζήτηση ασφαλείας, με την προστασία ενεργειακών έργων, κρίσιμων υποδομών και εμπορικών διαδρομών. Ο τουρκολιβυκός «διάδρομος» αντιμετωπίζεται έτσι ως παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία ολόκληρου του περιφερειακού δικτύου συνεργασίας.