Μυστική επίσκεψη στην Αθήνα πραγματοποίησε την προηγούμενη εβδομάδα ο διοικητής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, σύμφωνα με αποκάλυψη της εφημερίδας «Τα Νέα» και του δημοσιογράφου Βασίλη Λαμπρόπουλου.
Η παρουσία του στενού συνεργάτη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην ελληνική πρωτεύουσα κρατήθηκε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο Καλίν είχε επαφή με τον Έλληνα ομόλογό του, διοικητή της ΕΥΠ Θεμιστοκλή Δεμίρη, ενώ πραγματοποίησε και άλλες συναντήσεις με παράγοντες στην Αθήνα, πάντοτε υπό συνθήκες άκρας μυστικότητας.
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο κατά πόσο ο αρχηγός της ΜΙΤ μετέφερε πολιτικά μηνύματα του Τούρκου προέδρου προς την ελληνική πλευρά. Άλλωστε, η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία συσσωρεύονται σημαντικά ζητήματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και στην ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο.
Στο προσκήνιο βρίσκονται οι τουρκικές αντιδράσεις για τα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο, η ενίσχυση της στρατηγικής και αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ μέσω της «Ασπίδας του Αχιλλέα», αλλά και η αποκαλούμενη «Συμφωνία Αμοιβαίας Άμυνας της Μέκκας», η οποία υπεγράφη στις 7 Αυγούστου στην Κωνσταντινούπολη.
Στο τραπέζι οι τουρκικές εγκληματικές οργανώσεις
Ένα από τα βασικά θέματα των συζητήσεων φέρεται να ήταν η δράση τουρκικών εγκληματικών οργανώσεων στην Ελλάδα.
Οι ελληνικές Αρχές υπολογίζουν ότι περίπου 300 Τούρκοι που συνδέονται με τουλάχιστον 15 διαφορετικά εγκληματικά δίκτυα έχουν βρεθεί στη χώρα μας κατά την τελευταία τετραετία. Η παρουσία τους έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία, ιδιαίτερα μετά τις ένοπλες συγκρούσεις και τις δολοφονικές επιθέσεις μεταξύ μελών αντίπαλων συμμοριών που έχουν σημειωθεί επί ελληνικού εδάφους.
Το ζήτημα δεν απασχολεί μόνο τις υπηρεσίες πληροφοριών, αλλά και τις αστυνομικές Αρχές των δύο χωρών. Για τον λόγο αυτό έχει δημιουργηθεί δίαυλος επικοινωνίας, μέσω του οποίου πραγματοποιούνται ανταλλαγές πληροφοριών και επισκέψεις αξιωματικών.
Στις συνομιλίες εξετάστηκε επίσης η δραστηριότητα πέντε έως επτά Τούρκων που φέρονται να οργανώνουν κυκλώματα παράνομης διακίνησης μεταναστών από τα τουρκικά παράλια προς την Ελλάδα. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι μεταναστευτικές ροές εμφανίζονται μειωμένες ή περισσότερο ελεγχόμενες κατά τους τελευταίους μήνες.
Τρομοκρατία και κατασκοπεία
Στην ατζέντα περιλήφθηκαν ακόμη η δράση τρομοκρατικών δικτύων και υποθέσεις κατασκοπείας, ιδιαίτερα μετά τη νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.
Η περιφερειακή σύγκρουση, η όξυνση των σχέσεων Τουρκίας και Ισραήλ και η παρουσία ξένων δικτύων στην ευρύτερη περιοχή δημιουργούν ένα σύνθετο πεδίο ασφαλείας. Αθήνα και Άγκυρα, παρά τις σοβαρές πολιτικές διαφορές τους, διατηρούν διαύλους επικοινωνίας για ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, όπως το οργανωμένο έγκλημα, η τρομοκρατία και η παράνομη διακίνηση ανθρώπων.
Αυτό, ωστόσο, δεν αναιρεί τα ερωτήματα που προκαλεί το πολιτικό σκέλος της επίσκεψης του Καλίν. Ο διοικητής της ΜΙΤ δεν αποτελεί έναν απλό υπηρεσιακό παράγοντα. Θεωρείται άνθρωπος ειδικών αποστολών και ένας από τους πλέον έμπιστους συνεργάτες του Τούρκου προέδρου.
Ποιος είναι ο Ιμπραήμ Καλίν
Ο Ιμπραήμ Καλίν ανέλαβε τη διοίκηση της ΜΙΤ τον Ιούνιο του 2023, διαδεχόμενος τον Χακάν Φιντάν, ο οποίος τοποθετήθηκε στο υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας.
Η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών υπολογίζεται ότι διαθέτει περίπου 10.000 στελέχη και έχει αποκτήσει κεντρικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική, στις στρατιωτικές επιχειρήσεις και στη διεύρυνση της επιρροής της Άγκυρας στη Μέση Ανατολή, στα Βαλκάνια, στον Καύκασο και στην Αφρική.
Ο 55χρονος Καλίν είναι ακαδημαϊκός και συγγραφέας, με ειδίκευση στην ισλαμική φιλοσοφία, στη θρησκεία, στην Ιστορία και στις διεθνείς σχέσεις. Έχει πραγματοποιήσει σπουδές στην Τουρκία, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη Μαλαισία.
Το 2009 ανέλαβε καθήκοντα βασικού συμβούλου του Ερντογάν σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Το 2012 τοποθετήθηκε υφυπουργός αρμόδιος για τις εξωτερικές σχέσεις και τη δημόσια διπλωματία, ενώ το 2015 χρησιμοποιήθηκε ως ειδικός απεσταλμένος για την αποκλιμάκωση της κρίσης με τη Ρωσία, μετά την κατάρριψη ρωσικού μαχητικού αεροσκάφους από την Τουρκία.
Το 2017 συμμετείχε στις διπλωματικές προσπάθειες για την κρίση μεταξύ Κατάρ και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Τον Σεπτέμβριο του 2024 επισκέφθηκε την Τρίπολη της Λιβύης και συναντήθηκε με τη λιβυκή ηγεσία, μεταφέροντας τις θέσεις της Άγκυρας για τις εξελίξεις στη χώρα.
Κατά την περίοδο 2024-2025 είχε επίσης επαφές με μέλη του πολιτικού γραφείου της Χαμάς, στο πλαίσιο των τουρκικών προσπαθειών για κατάπαυση του πυρός στη Γάζα. Ο ρόλος του είχε αναδειχθεί και κατά την κρίση Ιράν – Ισραήλ, όταν ο τότε διευθυντής της CIA Ουίλιαμ Μπερνς φέρεται να επικοινώνησε μαζί του, ζητώντας τη συνδρομή της Τουρκίας στις διαμεσολαβητικές κινήσεις.
Ο ρόλος του στα ελληνοτουρκικά
Ο Καλίν έχει συμμετάσχει ενεργά και στη διαμόρφωση της τουρκικής πολιτικής έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου. Κατά την κρίση του 2020 στην Ανατολική Μεσόγειο υπερασπίστηκε δημόσια τις τουρκικές θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες και τη δράση της Άγκυρας στην περιοχή.
Στις αρχές του 2021 είχε χαρακτηρίσει την επανέναρξη των διερευνητικών επαφών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας «σημαντικό βήμα» για τις διμερείς σχέσεις και την ισορροπία στο Αιγαίο. Παράλληλα, όμως, έχει στηρίξει τις σκληρές θέσεις του Ερντογάν για το Κυπριακό και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ακριβώς γι’ αυτό η μυστική κάθοδός του στην Αθήνα αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα. Η υπηρεσιακή συνεργασία για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας αποτελεί μία πλευρά των επαφών. Η πιθανότητα να μετέφερε προσωπικά μηνύματα του Ερντογάν σχετικά με το Αιγαίο, την Κύπρο και την ελληνοϊσραηλινή αμυντική συνεργασία αποτελεί τη δεύτερη –και σαφώς πιο κρίσιμη– διάσταση.
Το γεγονός ότι οι επαφές πραγματοποιήθηκαν χωρίς καμία επίσημη ανακοίνωση δείχνει πως, πίσω από τη δημόσια αντιπαράθεση και τις απειλητικές δηλώσεις της Άγκυρας, λειτουργεί ένας παράλληλος δίαυλος επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές. Το πραγματικό περιεχόμενο των μηνυμάτων που ανταλλάχθηκαν παραμένει, προς το παρόν, το μεγάλο ζητούμενο.