Αιχμές για την ελληνική εξωτερική πολιτική, προειδοποιήσεις για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και πρόταση προσφυγής στο Λουξεμβούργο. Ο Γιώργος Ανθρακεύς εξηγεί στον Χρήστο Κωνσταντινίδη γιατί θεωρεί κρίσιμη την απόκτηση δικαστικού τίτλου για τη θαλάσσια οριοθέτηση Ελλάδας και Κύπρου.
Την ανάγκη αλλαγής στρατηγικής στην αντιμετώπιση των τουρκικών διεκδικήσεων υποστήριξε ο Γιώργος Ανθρακέας, μιλώντας στον Χρήστο Κωνσταντινίδη για το Geopolitico.gr. Στο επίκεντρο της παρέμβασής του έθεσε την αξιοποίηση του ευρωπαϊκού δικαίου και την πρόταση κοινής προσφυγής Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τη μεταξύ τους θαλάσσια οριοθέτηση.
Ο ίδιος, ο οποίος στη συνέντευξη δήλωσε συντονιστής Εξωτερικής Πολιτικής και Ευρωπαϊκού Δικαίου του κόμματος «Ελληνικός Παλμός – Συμμαχία», άσκησε έντονη κριτική τόσο στη σημερινή κυβέρνηση όσο και σε προηγούμενες κυβερνήσεις. Κατά την εκτίμησή του, η Αθήνα δεν έχει αξιοποιήσει επαρκώς τα εργαλεία που συνδέονται με τη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Ήρεμα νερά» με άνισους όρους
Ο κ. Ανθρακέας αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα της πολιτικής των «ήρεμων νερών», υποστηρίζοντας ότι η αποφυγή εντάσεων από την ελληνική πλευρά δεν συνεπάγεται εγκατάλειψη των τουρκικών διεκδικήσεων.
Χαρακτήρισε «ετεροβαρή» τη σχέση που διαμορφώνεται, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα συνεχίζει να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, ενώ η Ελλάδα περιορίζεται στην προσπάθεια αποτροπής μιας κρίσης. Στη δική του ανάγνωση, η τουρκική πολιτική πρέπει να αξιολογείται με βάση τις ενέργειες και τους σχεδιασμούς της και όχι μόνο τη διπλωματική ρητορική.
Συνέδεσε, μάλιστα, το τουρκολιβυκό μνημόνιο με την ευρύτερη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας», υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία επιδιώκει να αξιοποιήσει εκκρεμότητες στις θαλάσσιες οριοθετήσεις προς όφελός της.
Η πρόταση για κοινή προσφυγή στο Λουξεμβούργο
Η κεντρική πρόταση του συνεντευξιαζόμενου αφορά την υπογραφή συνυποσχετικού μεταξύ Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας και την προσφυγή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με επίκληση του άρθρου 273 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ.
Ο κ. Ανθρακέας θεωρεί ότι η ευρωπαϊκή διάσταση των θαλάσσιων ζητημάτων, σε συνδυασμό με ζητήματα αλιείας και συνοχής, μπορεί να στηρίξει αυτή την επιλογή. Στόχος, όπως εξήγησε, θα ήταν η απόκτηση ενός «ισχυρού δικαστικού τίτλου», τον οποίο οι δύο χώρες θα μπορούσαν να επικαλούνται απέναντι στις τουρκικές αμφισβητήσεις.
«Η λύση υπάρχει. Είναι στο ευρωπαϊκό δίκαιο», ανέφερε χαρακτηριστικά, παρουσιάζοντας την πρότασή του ως ειρηνική δικαστική πρωτοβουλία με στρατηγική σημασία για Αθήνα και Λευκωσία.
Στρογγύλη και Καστελλόριζο στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στη Στρογγύλη και στο σύμπλεγμα του Καστελλόριζου. Υποστήριξε ότι η προτεινόμενη οριοθέτηση πρέπει να στηριχθεί στη μέση γραμμή και στην πλήρη επήρεια των ελληνικών νησιών.
Συνέδεσε τη θέση αυτή με την ευρωπαϊκή αρχή της εδαφικής συνοχής, εκτιμώντας ότι η προστασία των απομακρυσμένων νησιωτικών περιοχών προσφέρει επιχειρήματα υπέρ της ελληνικής πλευράς. Αναφέρθηκε επίσης σε κράτη με υπερπόντιες περιοχές, όπως η Γαλλία και η Ολλανδία, θεωρώντας ότι θα είχαν λόγους να αντιμετωπίσουν θετικά την ελληνική επιχειρηματολογία.
Η πλήρης επήρεια και η έκβαση μιας ενδεχόμενης διαδικασίας παρουσιάστηκαν ως δικές του νομικές εκτιμήσεις.
Οι επιφυλάξεις του για τα 12 ναυτικά μίλια
Στη συζήτηση για την επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης, ο κ. Ανθρακέας αναγνώρισε την επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια ως αποδεκτή διαδικασία, εξέφρασε όμως επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητά της ως αυτοτελούς απάντησης στις διεκδικήσεις της Άγκυρας.
Έδωσε προτεραιότητα στη δικαστική οδό που προτείνει, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια ισχυρότερη νομική κατοχύρωση. Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε και την υπόθεση Σλοβενίας–Κροατίας, προκειμένου να αναδείξει τη σημασία της επιλογής δικαστηρίου και διαδικασίας.
Προειδοποίηση και για την Κύπρο
Ο συνεντευξιαζόμενος αναφέρθηκε επίσης σε τουρκικούς σχεδιασμούς για θαλάσσια οριοθέτηση με τη Συρία, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο παραγνώρισης των δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Κατά την εκτίμησή του, Αθήνα και Λευκωσία πρέπει να κινηθούν έγκαιρα, αξιοποιώντας τη συμμετοχή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το βασικό πολιτικό του μήνυμα ήταν ότι η διαχείριση των εθνικών ζητημάτων απαιτεί ταυτόχρονα γνώση των διαθέσιμων εργαλείων και βούληση για την αξιοποίησή τους.
Η συνέντευξη έθεσε έτσι στο επίκεντρο μια συγκεκριμένη πρόταση: τη μεταφορά της συζήτησης για την οριοθέτηση Ελλάδας–Κύπρου στο ευρωπαϊκό δικαστικό πεδίο, ως μέρος μιας διαφορετικής στρατηγικής απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.