Σε αποκλεισμό της πρόσβασης σε ιστοσελίδα που δημοσίευε τις καταθέσεις των κατηγορουμένων, τα επιχειρήματα της υπεράσπισης και τις εξελίξεις από τη δίκη του φυλακισμένου δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου προχώρησε τουρκικό δικαστήριο.
Του Χρήστου Κωνσταντινίδη
Το 8ο Ποινικό Δικαστήριο Ειρήνης της Κωνσταντινούπολης διέταξε την Παρασκευή τον αποκλεισμό του ιστοτόπου «İstanbul Yargılıyor», επικαλούμενο λόγους προστασίας της εθνικής ασφάλειας και της δημόσιας τάξης.
Την απόφαση γνωστοποίησε η Ένωση για την Ελευθερία της Έκφρασης – İFÖD, η οποία παρακολουθεί τις δικαστικές αποφάσεις λογοκρισίας και τους αποκλεισμούς ιστοτόπων στην Τουρκία.
Η πλατφόρμα κάλυπτε τη μεγάλη δίκη που αφορά τον Μητροπολιτικό Δήμο Κωνσταντινούπολης, δημοσιεύοντας υλικό από τις ακροαματικές διαδικασίες, απολογίες κατηγορουμένων και υπομνήματα της υπεράσπισης.
Ο αποκλεισμός της στερεί από το κοινό μία από τις ελάχιστες ανεξάρτητες πηγές ενημέρωσης για μια υπόθεση με τεράστια πολιτική σημασία και εντείνει τις ανησυχίες για την αδιαφάνεια της δίκης.
«Εθνική ασφάλεια» για τις θέσεις της υπεράσπισης
Η δικαστική απόφαση προκαλεί εύλογα ερωτήματα, καθώς η ιστοσελίδα δεν κατηγορείται ότι δημοσίευε κρατικά απόρρητα ή υλικό που υποκινούσε πράξεις βίας. Το περιεχόμενό της αφορούσε καταθέσεις, νομικά έγγραφα και εξελίξεις από μία δημόσιου ενδιαφέροντος δικαστική διαδικασία.
Παρά ταύτα, οι τουρκικές Αρχές χρησιμοποίησαν την ευρεία και αόριστη αιτιολογία της «εθνικής ασφάλειας και δημόσιας τάξης», χωρίς να διευκρινίζεται ποια συγκεκριμένη δημοσίευση θεωρήθηκε απειλητική.
Οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου υποστηρίζουν ότι τέτοιες γενικόλογες διατυπώσεις επιτρέπουν στις τουρκικές Αρχές να περιορίζουν την ενημέρωση χωρίς να αποδεικνύουν την ύπαρξη πραγματικού και άμεσου κινδύνου.
Η απόφαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή η πλατφόρμα δημοσίευε κυρίως τις θέσεις των κατηγορουμένων και της υπεράσπισης, σε μια υπόθεση στην οποία η εισαγγελική εκδοχή προβάλλεται εκτενώς από τα φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης.
Περισσότεροι από 400 κατηγορούμενοι
Ο Εκρέμ Ιμάμογλου δικάζεται μαζί με περισσότερους από 400 κατηγορουμένους για αδικήματα που περιλαμβάνουν τη σύσταση εγκληματικής οργάνωσης, τη δωροδοκία, τη νόθευση διαγωνισμών, την απάτη και το ξέπλυμα χρήματος.
Ο ίδιος απορρίπτει όλες τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι η υπόθεση αποτελεί πολιτικά υποκινούμενη επιχείρηση εξόντωσής του.
Ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης συνελήφθη τον Μάρτιο του 2025, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό της Τουρκίας και στο εξωτερικό. Οι επικριτές της κυβέρνησης θεωρούν ότι η δίωξή του αποσκοπεί στην απομάκρυνση του ισχυρότερου πολιτικού αντιπάλου του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2028.
Ο Ιμάμογλου έχει αναδειχθεί σε κεντρικό πρόσωπο του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος – CHP και σε μία από τις ελάχιστες προσωπικότητες της τουρκικής αντιπολίτευσης που κατάφεραν να νικήσουν επανειλημμένα το κυβερνών κόμμα στις κάλπες.
Η κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από το CHP είχε ιδιαίτερο πολιτικό και συμβολικό βάρος, καθώς η πόλη αποτέλεσε την αφετηρία της πολιτικής σταδιοδρομίας του Ερντογάν και τον σημαντικότερο δήμο που ήλεγχε το ισλαμικό πολιτικό κίνημα για δεκαετίες.
Είχε προηγηθεί το Instagram
Η ιστοσελίδα δεν αποτελεί τον πρώτο στόχο των περιοριστικών μέτρων. Ο λογαριασμός του «İstanbul Yargılıyor» στο Instagram είχε ήδη αποκλειστεί με δικαστική απόφαση στις 10 Απριλίου.
Μετά την απόφαση, η εταιρεία που διαχειρίζεται το Instagram περιόρισε την πρόσβαση στον λογαριασμό εντός Τουρκίας.
Ο αποκλεισμός τόσο της ιστοσελίδας όσο και του λογαριασμού της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποκόπτει ουσιαστικά την πλατφόρμα από το τουρκικό κοινό και περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα παρακολούθησης των επιχειρημάτων της υπεράσπισης.
Μπλόκαραν και την «İstanbul İddianamesi»
Οι τουρκικές Αρχές είχαν προχωρήσει και προηγουμένως εναντίον της πλατφόρμας «İstanbul İddianamesi», η οποία δημοσίευε έγγραφα και πληροφορίες σχετικά με το κατηγορητήριο κατά του Ιμάμογλου και των υπολοίπων κατηγορουμένων.
Η ηλεκτρονική διεύθυνση της πλατφόρμας αποκλείστηκε τον Νοέμβριο του 2025, με την ίδια ακριβώς αιτιολογία περί προστασίας της εθνικής ασφάλειας και της δημόσιας τάξης.
Στη συνέχεια, η πλατφόρμα Χ περιόρισε την πρόσβαση στον λογαριασμό της για τους χρήστες που βρίσκονται στην Τουρκία.
Η επανάληψη του ίδιου μοτίβου δείχνει ότι δεν πρόκειται για μια μεμονωμένη δικαστική απόφαση. Οι πλατφόρμες που συγκεντρώνουν και δημοσιοποιούν πρωτογενές υλικό από τη δίκη τίθενται σταδιακά εκτός πρόσβασης.
Με αυτόν τον τρόπο, οι πολίτες καλούνται να ενημερωθούν για τη μεγαλύτερη πολιτική δίκη της σύγχρονης Τουρκίας κυρίως μέσα από ελεγχόμενα ή φιλοκυβερνητικά μέσα.
«Σοβαρά ζητήματα» για τη δίκαιη δίκη
Οι έρευνες σε βάρος του Μητροπολιτικού Δήμου Κωνσταντινούπολης θεωρούνται από την αντιπολίτευση και διεθνείς παρατηρητές μέρος της αυξανόμενης πίεσης που ασκείται στο CHP.
Τον Ιούλιο, ο επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, Μάικλ Ο’ Φλάχερτι, προειδοποίησε ότι η δικαστική διαδικασία εγείρει «σοβαρά ζητήματα» αναφορικά με το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη.
Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε για την ισότητα των όπλων μεταξύ εισαγγελικής Αρχής και υπεράσπισης, δηλαδή για το εάν οι δύο πλευρές διαθέτουν πραγματικά ισότιμες δυνατότητες παρουσίασης των θέσεων και των αποδεικτικών στοιχείων τους.
Διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν επίσης επικρίνει τους περιορισμούς στην πρόσβαση των δικηγόρων, των δημοσιογράφων και των πολιτών στις ακροαματικές διαδικασίες.
Όπως επισημαίνουν, η περιορισμένη πρόσβαση και ο αποκλεισμός των ανεξάρτητων πηγών ενημέρωσης υπονομεύουν την αρχή της ανοικτής δικαιοσύνης, σύμφωνα με την οποία οι δίκες πρέπει όχι μόνο να είναι δίκαιες αλλά και να μπορούν να ελέγχονται δημόσια.
Περισσότεροι από 232.000 αποκλεισμοί μέσα στο 2025
Η υπόθεση εντάσσεται στο πολύ ευρύτερο κύμα διαδικτυακής λογοκρισίας που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην Τουρκία.
Σύμφωνα με το παρατηρητήριο EngelliWeb της İFÖD, οι τουρκικές Αρχές απέκλεισαν περισσότερους από 232.000 ιστοτόπους και ονόματα χώρου μόνο κατά τη διάρκεια του 2025.
Ο συνολικός αριθμός των ηλεκτρονικών διευθύνσεων στις οποίες επιβλήθηκαν περιορισμοί από το 2018 ξεπερνά πλέον το 1,5 εκατομμύριο.
Οι απαγορεύσεις δεν αφορούν μόνο παράνομο περιεχόμενο, αλλά συχνά ειδησεογραφικά μέσα, δημοσιογράφους, ιστοσελίδες οργανώσεων, λογαριασμούς πολιτικών της αντιπολίτευσης και αναρτήσεις που ασκούν κριτική στην κυβέρνηση.
Οι οργανώσεις για την ελευθερία της έκφρασης καταγγέλλουν ότι οι αόριστες αναφορές στην εθνική ασφάλεια και τη δημόσια τάξη έχουν μετατραπεί σε μηχανισμό προληπτικής λογοκρισίας, παραβιάζοντας τόσο το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση όσο και το δικαίωμα του κοινού στην πληροφόρηση.
Στην περίπτωση Ιμάμογλου, το ζήτημα είναι ακόμη πιο σοβαρό: δεν περιορίζεται απλώς η πολιτική κριτική, αλλά η πρόσβαση των πολιτών στα επιχειρήματα της μίας πλευράς μιας μεγάλης δικαστικής διαδικασίας. Την ώρα που το κατηγορητήριο παραμένει ευρέως διαθέσιμο μέσω του κρατικού και φιλοκυβερνητικού μηχανισμού ενημέρωσης, οι δίαυλοι που μεταφέρουν τη φωνή της υπεράσπισης κλείνουν ο ένας μετά τον άλλον.