Έντονη πολιτική αντιπαράθεση σημειώθηκε στη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Γερεβάν, ανάμεσα στον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ και την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα.
Αφορμή στάθηκε το τελευταίο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Αρμενία και το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, το οποίο προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Μπακού.
Ο Αλίγιεφ, ο οποίος δεν παρέστη με φυσική παρουσία αλλά μίλησε μέσω βίντεο, κατηγόρησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι διαδίδει «συκοφαντίες και ψέματα» για το Αζερμπαϊτζάν. Υποστήριξε ακόμη ότι ευρωβουλευτές λειτουργούν με τρόπο που, κατά την άποψή του, υπονομεύει την ειρηνευτική διαδικασία με την Αρμενία.
Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν έκανε λόγο για «εμμονή» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τη χώρα του, σημειώνοντας ότι έχουν υιοθετηθεί 14 επικριτικά ψηφίσματα για το Μπακού. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι το κοινοβούλιο του Αζερμπαϊτζάν θα αναστείλει τη συνεργασία του με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε όλους τους τομείς.
Η απάντηση της Ρομπέρτα Μέτσολα ήταν άμεση. Η πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου υπερασπίστηκε τον θεσμικό ρόλο του σώματος, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα άμεσα εκλεγμένο δημοκρατικό όργανο, του οποίου οι αποφάσεις λαμβάνονται κατά πλειοψηφία.
«Δεν πρόκειται ποτέ να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε και να υπερασπιζόμαστε τις θέσεις που λαμβάνουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν πρόκειται να αναδιπλωθεί επειδή οι αποφάσεις του ενοχλούν τρίτες κυβερνήσεις.
Το κοινοβούλιο του Αζερμπαϊτζάν, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι οι πλατφόρμες συνεργασίας με το Ευρωκοινοβούλιο, όπως η Επιτροπή Κοινοβουλευτικής Συνεργασίας ΕΕ–Αζερμπαϊτζάν και η Κοινοβουλευτική Συνέλευση EuroNest, έχουν μετατραπεί σε «μέσο πίεσης, εκβιασμού και κατάφωρης παρέμβασης» στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας.
Το τελευταίο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που εγκρίθηκε στην Ολομέλεια στο Στρασβούργο, εκφράζει ανησυχία για τους δημοκρατικούς θεσμούς στο Αζερμπαϊτζάν και ζητά το δικαίωμα επιστροφής των Αρμενίων που εγκατέλειψαν το Ναγκόρνο-Καραμπάχ μετά τις εξελίξεις του 2023.
Στο ίδιο κείμενο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαναλαμβάνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα τόσο της Αρμενίας όσο και του Αζερμπαϊτζάν. Ταυτόχρονα, όμως, χρησιμοποιεί ιδιαίτερα βαριά γλώσσα για τις ενέργειες του Μπακού στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, κάνοντας λόγο για ανθρώπινη οδύνη, εθνοκάθαρση και βία κατά των Αρμενίων κατοίκων της περιοχής.
Η αντιπαράθεση στο Γερεβάν δείχνει ότι η ειρηνευτική διαδικασία στον Νότιο Καύκασο παραμένει εύθραυστη. Παρά τις προσπάθειες εξομάλυνσης των σχέσεων Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν, το ζήτημα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ εξακολουθεί να βαραίνει τις διεθνείς ισορροπίες.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το μήνυμα της Μέτσολα ήταν σαφές: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τις θέσεις του για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία και την προστασία των εκτοπισμένων πληθυσμών. Για το Αζερμπαϊτζάν, αντίθετα, τα ψηφίσματα των Βρυξελλών αντιμετωπίζονται ως ευθεία πολιτική πίεση και παρέμβαση.
Το αποτέλεσμα είναι μια νέα κρίση στις σχέσεις Μπακού–Ευρωκοινοβουλίου, σε μια περίοδο όπου ο Νότιος Καύκασος παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωπολιτικά πεδία της ευρωπαϊκής περιφέρειας.