Σκληρή παρέμβαση για τη στάση του ΝΑΤΟ απέναντι στην Τουρκία, τη συμπεριφορά του Μαρκ Ρούτε προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και τα μεγάλα ανοιχτά ζητήματα της Συμμαχίας έκανε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη Ναυτεμπορική.
Σχολιάζοντας τη φωτογραφία του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ με τον Τούρκο πρόεδρο, ο κ. Εγκολφόπουλος χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, κάνοντας λόγο για εικόνα «δουλικότητας» απέναντι στον Ερντογάν. Όπως ανέφερε, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τέτοιο τρόπο μια χώρα που, κατά την άποψή του, έχει παραβιάσει κάθε έννοια δικαίου, υποστηρίζει τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ, δεν εφαρμόζει κυρώσεις κατά της Ρωσίας και ταυτόχρονα ζητά αναβαθμισμένο ρόλο εντός της Συμμαχίας.
Ο αντιναύαρχος ε.α. επισήμανε ότι η Ευρώπη έχει επιλέξει σε μεγάλο βαθμό να μην αντιδρά στις τουρκικές κινήσεις, είτε λόγω οικονομικών συμφερόντων είτε λόγω τραπεζικής έκθεσης στην Τουρκία είτε λόγω βιομηχανικών και αμυντικών σχέσεων, όπως συμβαίνει με τη Γερμανία. Ωστόσο, διαχώρισε την ευρωπαϊκή στάση από εκείνη του Μαρκ Ρούτε, τονίζοντας ότι ο γ.γ. του ΝΑΤΟ δεν φαίνεται να έχει αντίστοιχο εθνικό ή οικονομικό λόγο για να εμφανίζεται τόσο κοντά στον Ερντογάν.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο νέο νατοϊκό στρατηγείο που σχεδιάζεται στην περιοχή του Βοσπόρου, προς τη Μαύρη Θάλασσα. Σύμφωνα με τον κ. Εγκολφόπουλο, το συγκεκριμένο στρατηγείο θα έχει ναυτικό χαρακτήρα και θα συνδέεται με τον μελλοντικό έλεγχο της Μαύρης Θάλασσας μετά τη λήξη του πολέμου στην Ουκρανία. Όπως εξήγησε, η εξέλιξη αυτή μπορεί να φαίνεται ως αναβάθμιση της Τουρκίας, αλλά στην πράξη φέρνει την Άγκυρα σε ευθεία αντιπαράθεση με τη Ρωσία.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι υπάρχει αντίδραση ακόμη και στο εσωτερικό της Τουρκίας, καθώς η εγκατάσταση νατοϊκού στρατηγείου κοντά στα Στενά αγγίζει ευαίσθητα ζητήματα κυριαρχίας και τη Συνθήκη του Μοντρέ. Η Τουρκία, κατά την ανάλυσή του, βάζει το ΝΑΤΟ να παρακολουθεί τη Μαύρη Θάλασσα και κατ’ επέκταση τη ρωσική δραστηριότητα, γεγονός που περιορίζει το περιθώριο της Άγκυρας να πατά ταυτόχρονα σε δύο βάρκες.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Εγκολφόπουλος σημείωσε ότι η Τουρκία προσπαθεί να παρουσιαστεί πλέον ως πιο «ευρωπαϊκή» και πιο «νατοϊκή» από τους ίδιους τους νατοϊκούς, παρότι μέχρι σήμερα ακολουθούσε γραμμή αμφισημίας. Υπενθύμισε ότι δεν συμμετείχε ουσιαστικά στις κυρώσεις, διατηρούσε σχέσεις με τη Ρωσία, στήριζε οργανώσεις και καθεστώτα που βρίσκονται απέναντι στη Δύση και τώρα επιχειρεί να εκμεταλλευτεί τη ρευστότητα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.
Για το ζήτημα των F-35, ο αντιναύαρχος ε.α. ήταν κατηγορηματικός. Όπως είπε, η Τουρκία δεν μπορεί να επιστρέψει εύκολα στο πρόγραμμα όσο δεν έχει επιλυθεί το θέμα των ρωσικών S-400. Εκτίμησε ότι το βασικό εμπόδιο δεν είναι μόνο το Ισραήλ ή το Κογκρέσο, αλλά η υφιστάμενη αμερικανική νομοθεσία, η οποία προβλέπει ότι η Άγκυρα πρέπει να απομακρύνει το ρωσικό σύστημα.
Ο κ. Εγκολφόπουλος σημείωσε ότι ακόμη και αν ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διάθεση να ανοίξει ξανά τη συζήτηση με τον Ερντογάν, το αμερικανικό κράτος δεν λειτουργεί με προσωπικές φιλίες. Υπενθύμισε ότι υπάρχουν θεσμικά εμπόδια, ενώ τόνισε πως ούτε η αναβάθμιση των τουρκικών F-16 έχει προχωρήσει, παρότι είχε εγκριθεί από το Κογκρέσο.
Ειδικά για τους S-400, ανέφερε ότι η απομάκρυνσή τους δεν είναι απλή υπόθεση. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ρωσία δεν έχει λόγο να δεχθεί την παράδοσή τους σε τρίτη χώρα ή την αποθήκευσή τους υπό αμερικανικό έλεγχο, καθώς κρίσιμα ηλεκτρονικά, ραντάρ και λογισμικό παραμένουν ρωσικής ιδιοκτησίας. Όπως τόνισε, κανένα κράτος δεν μπορεί να μεταβιβάσει οπλικό σύστημα σε άλλη χώρα χωρίς την έγκριση του κατασκευαστή.
Ο αντιναύαρχος ε.α. αναφέρθηκε και στα εσωτερικά προβλήματα της Συμμαχίας. Έκανε λόγο για μεγάλες διαφωνίες ανάμεσα στις χώρες-μέλη, όχι μόνο σε πολιτικό αλλά και σε οικονομικό επίπεδο, ειδικά γύρω από το ζήτημα των αμυντικών δαπανών. Στάθηκε στην απαίτηση Τραμπ για αύξηση των δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, εκ των οποίων το 3,5% θα αφορά καθαρά αμυντικές δαπάνες και το 1,5% υποδομές που ενισχύουν τη Συμμαχία, όπως κυβερνοάμυνα και παραγωγή πυρομαχικών.
Κατά τον κ. Εγκολφόπουλο, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο τι θα πάρει η Τουρκία, αλλά τι μορφή θα έχει το ίδιο το ΝΑΤΟ μετά τη Σύνοδο. Όπως είπε, οι αντιθέσεις ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ευρώπη, τα οικονομικά βάρη, η στάση χωρών όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία, αλλά και οι σχέσεις με τη Ρωσία και την Κίνα, δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον.
Η παρέμβασή του κατέληξε σε ένα βασικό μήνυμα: η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάσει ότι όλα εξελίσσονται υπέρ της, όμως πίσω από την προπαγάνδα υπάρχουν σοβαρά αδιέξοδα. Τα F-35 δεν είναι δεδομένα, οι S-400 παραμένουν βαρίδι, η σχέση με τη Ρωσία δοκιμάζεται και το νέο νατοϊκό στρατηγείο στη Μαύρη Θάλασσα μπορεί να αποδειχθεί περισσότερο παγίδα παρά δώρο για την Άγκυρα.