Στη δημιουργία ενός ενιαίου χώρου αεράμυνας, ο οποίος θα συνδέει την Ελλάδα και την Κύπρο και θα έχει στρατηγική προέκταση προς το Ισραήλ, αναφέρθηκε ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων Γιάννος Χαραλαμπίδης, μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΙΓΜΑ. Παράλληλα, παρουσίασε τρεις συγκεκριμένες κινήσεις πολιτικής και στρατιωτικής σημασίας που, όπως υποστήριξε, μπορούν να ενισχύσουν την αποτροπή απέναντι στην Τουρκία.
Αφετηρία της ανάλυσής του αποτέλεσε η ελληνική συμφωνία με το Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, η υλοποίηση του οποίου αναμένεται να αρχίσει σε ορίζοντα περίπου 36 μηνών.
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης επισήμανε ότι, ενώ η Αθήνα επιχειρεί να ενισχύσει αποφασιστικά την αποτρεπτική της ικανότητα, η «αχίλλειος πτέρνα» του Ελληνισμού εξακολουθεί να είναι η Κύπρος. Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, είναι εάν Αθήνα και Λευκωσία θα προχωρήσουν στην αμυντική ενοποίηση του γεωγραφικού χώρου από το Αιγαίο μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο.
Δύο θόλοι, ενιαία εικόνα και διοίκηση
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλέστηκε, υπάρχει σαφής πρόθεση τόσο από την Αθήνα όσο και από τη Λευκωσία για τη δημιουργία κοινής αεράμυνας, η οποία θα στηρίζεται σε δύο συνδεδεμένους θόλους: τον ελλαδικό και τον κυπριακό, υπό την ευθύνη της Εθνικής Φρουράς.
Επειδή, όμως, δεν μπορεί να υπάρξει πλήρης γεωγραφική αλληλοκάλυψη μόνο με επίγεια αντιαεροπορικά συστήματα, καθοριστικό ρόλο θα κληθούν να αναλάβουν η ελληνική Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό. Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν διαθέτει αντίστοιχες αεροπορικές και ναυτικές δυνατότητες, με αποτέλεσμα η κάλυψη των κενών να βαρύνει κυρίως την Ελλάδα.
Ο σχεδιασμός, όπως εξήγησε, προϋποθέτει και την ανάπτυξη της αναγκαίας τεχνολογικής υποδομής, ώστε Ελλάδα και Κύπρος να διαθέτουν άμεση επικοινωνία, κοινή επιχειρησιακή εικόνα και συντονισμένη διοίκηση στον τομέα της αεράμυνας.
Η αρχιτεκτονική αυτή θα μπορούσε να επεκταθεί προς το Ισραήλ, σχηματίζοντας ένα στρατηγικό τόξο από τα Βαλκάνια μέχρι τη Μέση Ανατολή. Κατά τον Γιάννο Χαραλαμπίδη, αυτό ακριβώς είναι ένα από τα σενάρια που προκαλούν έντονη ανησυχία στην Άγκυρα.
Η επίσκεψη Καλίν και η πίεση για τα ελληνικά νησιά
Στην ίδια εξίσωση ενέταξε και την πρόσφατη επίσκεψη στην Αθήνα του επικεφαλής της τουρκικής ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν. Όπως ανέφερε, η τουρκική πλευρά έστειλε προειδοποιητικό –ή ακόμη και απειλητικό– μήνυμα ότι δεν πρόκειται να δεχθεί αλλαγές στο υφιστάμενο καθεστώς στο Αιγαίο, επαναφέροντας παράλληλα την αξίωσή της για αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών.
Ο αναλυτής προειδοποίησε ότι η Τουρκία ενδέχεται να επιχειρήσει να αξιοποιήσει ή ακόμη και να προκαλέσει μία κρίση, προκειμένου να οδηγήσει Ελλάδα και Τουρκία σε τραπέζι διαπραγματεύσεων υπό την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων συμμάχων. Τελικός στόχος της Άγκυρας, κατά την εκτίμησή του, θα είναι να θέσει επισήμως ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης.
Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι μία τέτοια απαίτηση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή την ώρα που η Τουρκία ενισχύει διαρκώς τις δυνάμεις της στα μικρασιατικά παράλια, αναδιοργανώνει περίπου 40 ταξιαρχίες από τα Δαρδανέλια μέχρι τη Συρία και μετακινεί ειδικές δυνάμεις υπό την άμεση διοίκηση του τουρκικού Γενικού Επιτελείου.
Οι τρεις κινήσεις που προτείνει
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης κατέθεσε τρεις συγκεκριμένες προτάσεις για την ενίσχυση της ελληνικής και κυπριακής αποτροπής.
Πρώτον, πρότεινε την υπογραφή αμυντικού συμφώνου μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ, στο οποίο θα ενταχθεί στη συνέχεια και η Κυπριακή Δημοκρατία. Μια τέτοια συμφωνία θα έδινε πολιτικό και επιχειρησιακό βάθος στη συνεργασία των τριών χωρών.
Δεύτερον, Αθήνα και Λευκωσία θα πρέπει να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση τη μετατροπή της αεροπορικής βάσης «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο σε ευρωπαϊκό στρατηγείο για επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή. Η παρουσία αμερικανικών και άλλων συμμαχικών δυνάμεων στην Πάφο θα αύξανε σημαντικά, όπως σημείωσε, την αποτρεπτική ισχύ της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Τρίτον, ζήτησε να περιληφθεί στα συμπεράσματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σαφής αναφορά ότι, εάν κράτος-μέλος δεχθεί επίθεση από τρίτη χώρα, θα ενεργοποιείται αυτομάτως η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Καταλήγοντας, τόνισε ότι Ελλάδα και Κύπρος οφείλουν να συνδυάσουν την ενίσχυση της αποτροπής με τη συστηματική καταγγελία της Τουρκίας στα διεθνή φόρα. Όπως ανέφερε, δεν είναι δυνατόν μία χώρα που κατέχει έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας και απειλεί την Ελλάδα να απαιτεί ταυτόχρονα την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών, επιδιώκοντας να καταστήσει τον Ελληνισμό ευάλωτο στους τουρκικούς εκβιασμούς.