Ιδιαίτερα ανησυχητική χαρακτήρισε την κατάσταση που διαμορφώνεται για την Ελλάδα και την Κύπρο ο διεθνολόγος Σταύρος Καλεντερίδης, κατά την παρέμβασή του στη «Δέλτα TV», αναλύοντας τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, τη σύγκλιση μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και τις εξελίξεις γύρω από τα μαχητικά F-35 και τους ρωσικούς πυραύλους S-400.
Ο Σταύρος Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να αποκαταστήσει πλήρως τις σχέσεις της με την Άγκυρα, ανοίγοντας τον δρόμο για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το πρώτο «δώρο» της Ουάσινγκτον προς τον Τούρκο πρόεδρο είχε ήδη δοθεί πριν από τη Σύνοδο, με την ουσιαστική υποβάθμιση της υπόθεσης της τουρκικής κρατικής τράπεζας Halkbank, η οποία είχε βρεθεί στο στόχαστρο των αμερικανικών αρχών για παραβίαση των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν.
«Τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα από ό,τι φανταζόμασταν. Ούτε στους χειρότερους εφιάλτες μας δεν μπορούσαμε να φανταστούμε αυτή τη σύγκλιση Ερντογάν και Τραμπ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το σενάριο απομάκρυνσης των S-400
Το βασικό εμπόδιο για την παράδοση των F-35 στην Τουρκία εξακολουθεί να είναι η παρουσία των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 στο τουρκικό έδαφος. Ωστόσο, όπως επισήμανε ο Σταύρος Καλεντερίδης, υπάρχουν πλέον ενδείξεις ότι εξετάζεται σοβαρά η πώληση ή μεταφορά τους σε τρίτη χώρα του Κόλπου.
Μεταξύ των πιθανών προορισμών φέρεται να βρίσκονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ή το Κατάρ. Ο διεθνολόγος σημείωσε ότι η επιλογή της χώρας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μια μεταφορά των συστημάτων στα Εμιράτα δύσκολα θα μπορούσε να προχωρήσει χωρίς τουλάχιστον την ανοχή του Ισραήλ.
Εφόσον οι S-400 απομακρυνθούν από την Τουρκία, εκτίμησε ότι θα ανοίξει αυτομάτως το μονοπάτι για την άρση των κυρώσεων CAATSA και την πώληση των F-35. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι σε προχωρημένο στάδιο βρίσκεται και το ζήτημα των αμερικανικών κινητήρων που προορίζονται για τα τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη.
«Σε κάθε επίπεδο η κατάσταση είναι πάρα πολύ δεινή. Ο Ελληνισμός είναι αντιμέτωπος με μια τεράστια απειλή», προειδοποίησε.
«Ο Τραμπ θέλει ξεκάθαρα να δώσει τα F-35»
Ο Σταύρος Καλεντερίδης εμφανίστηκε κατηγορηματικός ως προς τις πραγματικές προθέσεις του Αμερικανού προέδρου. Όπως είπε, δεν πρόκειται απλώς για ακόμη μία αμφίσημη ή αντιφατική δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ.
«Ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει ξεκάθαρα να δώσει τα F-35. Δεν υπάρχουν αστερίσκοι. Έχει δώσει τη συγκατάθεσή του και εντολές στον πρέσβη του στην Άγκυρα να κάνει τα πάντα για να πραγματοποιηθεί αυτό», υποστήριξε.
Το μόνο στοιχείο που δεν ελέγχεται πλήρως από την Ουάσινγκτον είναι η στάση της Ρωσίας. Τα συμβόλαια προμήθειας οπλικών συστημάτων συνήθως περιλαμβάνουν περιορισμούς σχετικά με την επανεξαγωγή τους σε τρίτες χώρες. Επομένως, η απομάκρυνση των S-400 από την Τουρκία προϋποθέτει τη συγκατάθεση της Μόσχας.
Ο διεθνολόγος υπενθύμισε ως παράδειγμα την περίπτωση των ελληνικών S-300, οι οποίοι δεν μπορούσαν να παραχωρηθούν στην Ουκρανία χωρίς την έγκριση της κατασκευάστριας χώρας.
«Τα κλειδιά των F-35 και της άρσης των κυρώσεων κατά της Τουρκίας περνούν στην πραγματικότητα από τη Μόσχα», τόνισε.
Πρόσθεσε ότι στο παρελθόν εξετάστηκαν και άλλες «μεσοβέζικες» λύσεις, όπως η αποθήκευση των S-400 υπό κοινό αμερικανοτουρκικό έλεγχο ή η αφαίρεση εξαρτημάτων ώστε τα συστήματα να καταστούν μη επιχειρησιακά.
Κατά την εκτίμησή του, όλες αυτές οι προτάσεις εντάσσονται σε μία ευρύτερη προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να ικανοποιήσει τον Ερντογάν και να επαναφέρει την Τουρκία στο δυτικό εξοπλιστικό σύστημα.
Η παγίδα της άρσης του casus belli
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Σταύρος Καλεντερίδης και στην απειλή πολέμου της Τουρκίας σε περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια.
Η ελληνική κυβέρνηση έθεσε το συγκεκριμένο ζήτημα κατά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, με την τουρκική πλευρά να απαντά ότι οι περισσότεροι Τούρκοι πολίτες αγνοούν ακόμη και την ύπαρξη του casus belli.
Ο διεθνολόγος προειδοποίησε ότι η Αθήνα δεν πρέπει να παγιδευτεί σε μια απλή ρητορική ανάκληση της απειλής πολέμου, προσφέροντας ως αντάλλαγμα ουσιαστικές παραχωρήσεις στην Άγκυρα.
Υποστήριξε ότι η τουρκική απειλή δεν εμφανίστηκε ξαφνικά το 1995, αλλά έχει τις ρίζες της ήδη από το 1975 και την έναρξη της ελληνοτουρκικής διαμάχης για την υφαλοκρηπίδα.
«Η Τουρκία θέλει να κερδίσει τα πάντα από την Ελλάδα και να δώσει ρητορικά μόνο μία δέσμευση ότι ανακαλεί το casus belli», σημείωσε.
Κατά τον Σταύρο Καλεντερίδη, η άρση της απειλής πολέμου θα έχει πραγματικό νόημα μόνο αν συνοδευτεί από την άμεση άσκηση του ελληνικού δικαιώματος επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια και από έμπρακτο σεβασμό της νέας ελληνικής κυριαρχίας.
Σε διαφορετική περίπτωση, η Τουρκία θα μπορεί να συνεχίσει να παραβιάζει στην πράξη τη θαλάσσια ζώνη μεταξύ των 6 και των 12 μιλίων, ακυρώνοντας το περιεχόμενο οποιασδήποτε συμφωνίας.
«Δεν πρέπει η Ελλάδα να δώσει τίποτα στην Τουρκία ως αντίδωρο. Η Τουρκία πρέπει να αποδείξει σε βάθος χρόνου ότι σέβεται τα 12 ναυτικά μίλια», ανέφερε.
Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία ότι το ζήτημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί προεκλογικά για την ενίσχυση ενός πατριωτικού προφίλ, χωρίς να υπάρχει ο απαραίτητος χρόνος για να διαπιστωθεί αν η τουρκική πλευρά θα τηρήσει πραγματικά τις δεσμεύσεις της.
«Η Γαλάζια Πατρίδα οδηγεί σε διχοτόμηση του Αιγαίου»
Ακόμη πιο αιχμηρός εμφανίστηκε ο διεθνολόγος αναφερόμενος στο τουρκικό νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Όπως εξήγησε, το συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο μπορεί να επιτρέψει στον εκάστοτε Τούρκο πρόεδρο να θεσπίζει ειδικές, αλιευτικές ή περιβαλλοντικές ζώνες πέραν των έξι ναυτικών μιλίων των ελληνικών νησιών.
Στην πράξη, όπως υποστήριξε, η Τουρκία θα επιχειρεί να διεκδικήσει κυριαρχικά δικαιώματα δυτικά ελληνικών νησιών, φτάνοντας μέχρι την Άνδρο, την Τήνο, τη Μύκονο και τη Σαντορίνη.
«Μιλάμε για διχοτόμηση του Αιγαίου. Για χωρισμό των νησιών μας από την ηπειρωτική Ελλάδα. Είναι μία δεύτερη Μικρασιατική Καταστροφή», δήλωσε.
Τόνισε ότι η σημασία του συγκεκριμένου νομοσχεδίου είναι πολύ μεγαλύτερη από τη συμμετοχή ή μη της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE. Το SAFE, όπως είπε, αφορά κυρίως τη χρηματοδότηση, ενώ το νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας» αφορά ευθέως την εθνική κυριαρχία και τη γεωγραφική ενότητα της Ελλάδας.
Ο Σταύρος Καλεντερίδης κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση να καταγγείλει εγκαίρως το νομοσχέδιο στο ΝΑΤΟ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς, ώστε να μην επαναληφθεί το προηγούμενο του τουρκολιβυκού μνημονίου, απέναντι στο οποίο η Αθήνα αντέδρασε αφού είχε ήδη υπογραφεί.
«Βέτο παντού και κυρώσεις κατά της Τουρκίας»
Ο διεθνολόγος υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να προειδοποιήσει ξεκάθαρα τους συμμάχους της για τις συνέπειες μιας πιθανής απόπειρας εφαρμογής της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Σε περίπτωση που η Τουρκία επιχειρήσει να διχοτομήσει το Αιγαίο και να αποκόψει τα ελληνικά νησιά από την ηπειρωτική χώρα, η Αθήνα, σύμφωνα με τον ίδιο, πρέπει να μπλοκάρει κάθε απόφαση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Η Ελλάδα πρέπει να βάζει βέτο σε κάθε απόφαση μέχρι να επιβληθούν στην Τουρκία όλα τα μέτρα και οι ποινές που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία», δήλωσε.
Ζήτησε εμπάργκο όπλων, οικονομικές κυρώσεις και προσωπικά μέτρα εναντίον στελεχών του τουρκικού καθεστώτος, υπενθυμίζοντας ότι η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενός κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Πρέπει να γονατίσει το τουρκικό ιμπεριαλιστικό καθεστώς με την πίεση της Ελλάδας. Δεν πρέπει να περάσει κανένα ευρωπαϊκό ψήφισμα», υπογράμμισε.
Τα «θετικά» που ενισχύουν τον Ερντογάν
Ο Σταύρος Καλεντερίδης άσκησε κριτική και στην προβολή των λεγόμενων θετικών σημείων της ελληνοτουρκικής προσέγγισης, όπως η συνεργασία στο μεταναστευτικό και η προσωρινή θεώρηση εισόδου για Τούρκους επισκέπτες στα ελληνικά νησιά.
Κατά την άποψή του, αυτές οι κινήσεις λειτουργούν προς όφελος της Άγκυρας, καθώς η Τουρκία τις χρησιμοποιεί ως επιχείρημα για να διεκδικήσει περισσότερα ευρωπαϊκά χρήματα και πλήρη απελευθέρωση των θεωρήσεων εισόδου για τους Τούρκους πολίτες.
«Αυτά είναι μουσική στα αυτιά του Ερντογάν. Η Τουρκία ενδυναμώνεται», ανέφερε, κατηγορώντας παράλληλα την τουρκική πλευρά ότι δεν έχει αντιμετωπίσει το μεταναστευτικό και ότι παραμένει μέρος του προβλήματος της παράνομης διακίνησης ανθρώπων.
Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να περιορίζεται στη διαχείριση ζητημάτων χαμηλής έντασης, αλλά να αναδεικνύει συστηματικά το casus belli, τη «Γαλάζια Πατρίδα», το τουρκολιβυκό μνημόνιο και την κατοχή της Κύπρου.
Πρόκειται, όπως είπε, για πολιτικές που δεν απειλούν μόνο τον Ελληνισμό, αλλά αποσταθεροποιούν συνολικά τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.