Την έναρξη λειτουργίας της ηλεκτρικής διασύνδεσης Αιγύπτου–Ελλάδας εντός του 2031 σχεδιάζει το Κάιρο, σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg Asharq. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά έργα που προωθούνται στην Ανατολική Μεσόγειο, με προβλεπόμενη ισχύ 3 γιγαβάτ και συνολικό κόστος που εκτιμάται μεταξύ 3 και 4 δισ. ευρώ.
Το σχέδιο προβλέπει την απευθείας σύνδεση του αιγυπτιακού με το ελληνικό ηλεκτρικό δίκτυο μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου, μετατρέποντας την Ελλάδα σε βασική πύλη εισόδου ηλεκτρικής ενέργειας από τη Βόρεια Αφρική προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Σημαντικό μέρος της ενέργειας που θα μεταφέρεται στην Ευρώπη αναμένεται να παράγεται από ανανεώσιμες πηγές, κυρίως από μεγάλα φωτοβολταϊκά και αιολικά έργα στην Αίγυπτο. Η χώρα διαθέτει υψηλό ηλιακό και αιολικό δυναμικό και επιδιώκει να αξιοποιήσει τη γεωγραφική θέση της ώστε να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο παραγωγής και εξαγωγής ενέργειας.
Οι μελέτες και το χρονοδιάγραμμα
Η ελληνική εταιρεία συμβούλων Geotek έχει ήδη ολοκληρώσει τη χρηματοοικονομική αξιολόγηση του έργου, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι περιβαλλοντικές μελέτες και οι τεχνικές έρευνες για την τελική χάραξη της διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Οι σχετικές διαδικασίες αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τον Μάιο του 2028. Πρόκειται για κρίσιμο στάδιο, καθώς η ακριβής διαδρομή θα καθοριστεί με βάση το βάθος, τη μορφολογία του βυθού, τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και τις τεχνικές προδιαγραφές εγκατάστασης και προστασίας του καλωδίου.
Ο Όμιλος Κοπελούζου, που αποτελεί τον βασικό φορέα ανάπτυξης της διασύνδεσης, σχεδιάζει να προκηρύξει τους σχετικούς διαγωνισμούς στις αρχές του 2028.
Εφόσον μέχρι τότε έχουν εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση και οι απαιτούμενες τελικές εγκρίσεις, οι κατασκευαστικές εργασίες εκτιμάται ότι θα αρχίσουν στα μέσα του ίδιου έτους. Με βάση το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα, το καλώδιο θα μπορούσε να τεθεί σε λειτουργία εντός του 2031.
Η πορεία του έργου θα εξαρτηθεί, πάντως, από την έγκαιρη ολοκλήρωση των αδειοδοτήσεων, την εξασφάλιση των κεφαλαίων και την ανάθεση των συμβάσεων κατασκευής και εγκατάστασης.
Η Ελλάδα ως ενεργειακή πύλη της Ευρώπης
Η ηλεκτρική διασύνδεση δεν αποτελεί μόνο ένα μεγάλο έργο υποδομής, αλλά διαθέτει ευρύτερη γεωπολιτική σημασία. Η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει αναβαθμισμένο ρόλο ως ενεργειακός κόμβος ανάμεσα στη Βόρεια Αφρική, την Ανατολική Μεσόγειο, τα Βαλκάνια και την υπόλοιπη Ευρώπη.
Η εισαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από την Αίγυπτο μπορεί να συμβάλει στη διαφοροποίηση των ευρωπαϊκών πηγών προμήθειας, στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και στην κάλυψη μέρους της αυξανόμενης ζήτησης για ηλεκτρική ενέργεια χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος.
Παράλληλα, η διασύνδεση ενισχύει τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Αιγύπτου, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει διευρυνθεί στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας, των θαλάσσιων ζωνών και της περιφερειακής ασφάλειας.
Το δίκτυο διασυνδέσεων του Καΐρου
Το Κάιρο δεν περιορίζει τον σχεδιασμό του στη σύνδεση με την Ελλάδα. Παράλληλα προωθείται σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης της Αιγύπτου με την Κύπρο, ενισχύοντας τη θέση της Ανατολικής Μεσογείου στον υπό διαμόρφωση ενεργειακό χάρτη.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η κατασκευή της διασύνδεσης Αιγύπτου–Σαουδικής Αραβίας, επίσης ισχύος 3.000 μεγαβάτ, η οποία θα συνδέσει τα ηλεκτρικά συστήματα της Βόρειας Αφρικής και της Αραβικής Χερσονήσου.
Στα σχέδια της αιγυπτιακής κυβέρνησης περιλαμβάνεται επιπλέον ένα νέο υποθαλάσσιο καλώδιο με την Ιορδανία. Η συγκεκριμένη σύνδεση θα μπορούσε σε επόμενη φάση να χρησιμοποιηθεί για εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς το Ιράκ, τη Συρία και τον Λίβανο.
Μέσα από αυτό το πλέγμα διασυνδέσεων, η Αίγυπτος επιχειρεί να τοποθετηθεί στο κέντρο μιας εκτεταμένης ενεργειακής αρχιτεκτονικής που θα ενώνει την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη.
Εφόσον τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα και εξασφαλιστούν οι αναγκαίοι πόροι, η διασύνδεση με την Ελλάδα θα αποτελέσει την ευρωπαϊκή απόληξη αυτού του σχεδιασμού. Για την Αθήνα, το έργο δημιουργεί την προοπτική ενός ουσιαστικά αναβαθμισμένου ρόλου: όχι μόνο ως καταναλωτή, αλλά ως πύλης διέλευσης και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας προς την ευρωπαϊκή ενδοχώρα.