Σαφή προειδοποίηση για την κλιμάκωση της τουρκικής ρητορικής απηύθυνε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, Ιωάννης Μπαλτζώης, κατά την παρέμβασή του στη Θεσσαλία Τηλεόραση και στον Γιώργο Κολάτο.
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης στάθηκε ιδιαίτερα στην εμφάνιση της λέξης «πόλεμος» σε επίσημες τουρκικές τοποθετήσεις και έγγραφα, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για αξιοσημείωτη μεταβολή σε σχέση με τη συνήθη επιθετική ρητορική της Άγκυρας.
«Τον τελευταίο καιρό έχω παρατηρήσει μια αλλαγή στη φρασεολογία των Τούρκων, όπου εμπεριέχεται πλέον και η λέξη “πόλεμος”. Αυτό δεν το έλεγαν», ανέφερε χαρακτηριστικά. Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ φέρεται να έχει μιλήσει επανειλημμένα για προετοιμασία της χώρας του απέναντι σε πολεμικό ενδεχόμενο.
«Άλλο οι τηλεοπτικές απειλές και άλλο τα απόρρητα έγγραφα»
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ έκανε ειδική αναφορά σε πληροφορίες που δημοσιοποίησε το Nordic Monitor και αφορούσαν απόρρητα τουρκικά έγγραφα. Όπως τόνισε, υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στις εμπρηστικές δηλώσεις που εκτοξεύονται για εσωτερική κατανάλωση και στις αναφορές που περιλαμβάνονται στον επίσημο κρατικό σχεδιασμό.
«Άλλο να βγω εγώ ή εσείς στην τηλεόραση και να πούμε ότι “θα σας κερδίσουμε” και άλλο αυτά να αναφέρονται σε κρατικά, άκρως απόρρητα έγγραφα. Άρα εδώ κάτι συμβαίνει, κάτι έχει περάσει από το μυαλό τους», υπογράμμισε.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η ελληνική πλευρά δεν πρέπει να αντιδράσει με φόβο ή πανικό. Αντιθέτως, κάλεσε την πολιτική ηγεσία να επιδείξει ψυχραιμία, εθνική ομοψυχία και συνεννόηση.
«Πρέπει να δείξουμε ψυχραιμία και ομόνοια. Ο πρωθυπουργός οφείλει να ενημερώσει όλα τα κόμματα και να μην παίζει μόνος του μπάλα. Η περίοδος είναι δύσκολη και έρχονται πολύ σοβαρά πράγματα», ανέφερε.
Η θεωρία του στρατιωτικού καταναγκασμού
Αναλύοντας τη στρατηγική της Άγκυρας, ο Ιωάννης Μπαλτζώης υποστήριξε ότι η Τουρκία εφαρμόζει συστηματικά τη θεωρία του «στρατιωτικού καταναγκασμού»: χρησιμοποιεί, δηλαδή, τη στρατιωτική της ισχύ και την επιθετική διπλωματία για να πιέζει την Ελλάδα, αγνοώντας τις προβλέψεις του Διεθνούς Δικαίου.
Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα ανέφερε το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τα περιστατικά γύρω από τις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση στην περιοχή της Κάσου, όπου η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων επηρέασε τις εξελίξεις στο πεδίο.
«Τα παράνομα αφηγήματα των Τούρκων πρέπει να καταρρίπτονται επί του πεδίου. Εάν δεν το κάνεις από την αρχή, το θέμα παγιώνεται», επισήμανε, παραπέμποντας και στο casus belli που παραμένει ενεργό από το 1995.
Τι ισχύει με τον πηγαίο κώδικα της «Ασπίδας του Αχιλλέα»
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε την «Ασπίδα του Αχιλλέα» και το κατά πόσο η Ελλάδα θα διαθέτει πλήρη έλεγχο του συστήματος.
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης απέρριψε το σενάριο σύμφωνα με το οποίο το Ισραήλ θα μπορούσε να δίνει επιχειρησιακή προτεραιότητα στη δική του άμυνα ή να απενεργοποιήσει αυθαίρετα το ελληνικό σύστημα. Όπως υποστήριξε, η απόκτηση του πηγαίου κώδικα τέθηκε εξαρχής ως ελληνικός όρος.
«Μας δίνουν τον πηγαίο κώδικα. Ήταν ένας παράγοντας που θέσαμε από την αρχή και τον έδωσαν μόνο σε εμάς», είπε. Εξήγησε ότι ο πηγαίος κώδικας επιτρέπει στον χρήστη να ελέγχει, να τροποποιεί και να προσαρμόζει το λογισμικό ενός σύγχρονου οπλικού συστήματος.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στον γενικότερο κίνδυνο τεχνολογικής εξάρτησης από τις κατασκευάστριες χώρες, υποστηρίζοντας ότι τα σύγχρονα οπλικά συστήματα είναι στενά συνδεδεμένα με λογισμικό, κωδικούς και εξωτερικές εγκρίσεις. Γι’ αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, η εξασφάλιση ελληνικού επιχειρησιακού ελέγχου αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της συμφωνίας.
«Το Ισραήλ θα στηρίξει την Ελλάδα»
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στη στρατηγική σχέση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Κατά την εκτίμησή του, η συνεργασία αυτή δεν στηρίζεται σε συγκυριακά αισθήματα, αλλά σε αμοιβαία γεωστρατηγικά συμφέροντα.
Το Ισραήλ, όπως εξήγησε, είναι μια χώρα με περιορισμένο γεωγραφικό και στρατηγικό βάθος, περικυκλωμένη από ένα ασταθές περιβάλλον. Η Ελλάδα και η Κύπρος τού προσφέρουν πρόσβαση και βάθος προς τη Δύση, ενώ η Αθήνα αποκτά έναν ισχυρό στρατηγικό εταίρο απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα.
«Έχουμε στρατηγική συμφωνία με το Ισραήλ και να είστε σίγουρος ότι θα μας στηρίξει. Δεν έκανε αυτή τη συμφωνία με εμάς και την Κύπρο για τα ωραία μας μάτια. Μας χρειάζεται για την επιβίωσή του και εμείς το χρειαζόμαστε για να τραβάει το αυτί της Τουρκίας», σημείωσε.
Ο ίδιος υπενθύμισε ακόμη ότι η Ελλάδα διαθέτει την πρόβλεψη αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ δεν δίνει αντίστοιχη ξεκάθαρη απάντηση σε περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ δύο κρατών-μελών της Συμμαχίας.
Χούθι: Κίνδυνος νέων αυξήσεων στην ενέργεια
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε και στην κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα, εξηγώντας ότι οι Χούθι δεν αποτελούν μια ευκαιριακή ένοπλη ομάδα, αλλά δύναμη με πολυετή πολεμική εμπειρία και στενή σύνδεση με το Ιράν.
Κατά την εκτίμησή του, η ενίσχυση της παρουσίας τους κοντά στα στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ αυξάνει τον κίνδυνο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Εάν περισσότερα πλοία αναγκαστούν να αποφεύγουν την Ερυθρά Θάλασσα και να κινούνται μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, το αυξημένο κόστος και οι καθυστερήσεις θα μεταφερθούν τελικά στους καταναλωτές.
«Να ετοιμαστούμε να πληρώσουμε ακριβότερα τη βενζίνη», προειδοποίησε.
Ρωσία, Γερμανία και ευρωπαϊκός επανεξοπλισμός
Για τον πόλεμο στην Ουκρανία και την αντιπαράθεση Ρωσίας–Ευρώπης, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ υποστήριξε ότι η Γερμανία επιχειρεί να δικαιολογήσει τον επανεξοπλισμό και τις οικονομικές περικοπές προβάλλοντας τη Ρωσία ως άμεση εξωτερική απειλή.
Εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι σε ορισμένες καταγγελίες περί ρωσικού υβριδικού πολέμου, τονίζοντας ότι πρέπει να παρουσιάζονται συγκεκριμένα και αδιάσειστα στοιχεία. Παράλληλα, επισήμανε ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία δεν δείχνει να οδεύει σύντομα προς τερματισμό, περιγράφοντας την κατάσταση ως ένα επικίνδυνο καθεστώς «ούτε πολέμου ούτε ειρήνης».
Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: η Ελλάδα εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και πρέπει να συνδυάσει στρατιωτική ισχύ, τεχνολογική αυτονομία, ενεργές συμμαχίες και —πάνω απ’ όλα— εθνική ενότητα.