Σκηνές έντασης εκτυλίσσονται τις τελευταίες εβδομάδες στην Αλβανία, καθώς μεγαλώνει η αντίδραση των τοπικών κοινωνιών απέναντι σε μεγάλα τουριστικά επενδυτικά σχέδια που προωθούνται σε ορισμένες από τις πιο παρθένες και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές της αλβανικής ακτογραμμής.
Η κατάσταση κορυφώθηκε το Σάββατο 13 Ιουνίου στην περιοχή Ρριόλ, κοντά στη Σκόδρα, όταν περίπου 200 διαδηλωτές γκρέμισαν μεταλλικούς φράχτες και συρματοπλέγματα που είχαν τοποθετηθεί γύρω από έκταση όπου σχεδιάζεται η κατασκευή πολυτελούς πεντάστερου τουριστικού συγκροτήματος.
Κρατώντας αλβανικές σημαίες και φωνάζοντας συνθήματα όπως «Επανάσταση», οι κάτοικοι εισέβαλαν στον χώρο του έργου, ενώ σημειώθηκαν μικροσυμπλοκές με αστυνομικές δυνάμεις. Παρά την ένταση, οι αστυνομικοί δεν εμπόδισαν τελικά την απομάκρυνση των περιφράξεων.
Οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι το έργο κατασκευάζεται σε γη που τους ανήκει και η οποία, όπως καταγγέλλουν, κατασχέθηκε ή μεταβιβάστηκε χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Σύμφωνα με τον Ζέκε Νικόλε Σουλάνι, έναν από τους επικεφαλής των κινητοποιήσεων, περίπου 200 οικογένειες διεκδικούν αποζημιώσεις για εκτάσεις που θεωρούν ότι αφαιρέθηκαν παράνομα από την κατοχή τους.
«Οι διαμαρτυρίες δεν θα σταματήσουν μέχρι να αποζημιωθούν οι κάτοικοι του Ρριόλ. Η γη μας έχει κατασχεθεί», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παρόμοιο κλίμα επικρατεί και στη νότια Αλβανία, στην περιοχή Ζβέρνετς κοντά στην Αυλώνα, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη μία από τις μεγαλύτερες και πιο αμφιλεγόμενες τουριστικές επενδύσεις των τελευταίων ετών. Το έργο συνδέεται με διεθνείς επενδυτές, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Η επένδυση προβλέπει την ανάπτυξη πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος σε μια περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, που περιλαμβάνει προστατευόμενους υγροτόπους, παραλίες και οικοσυστήματα όπου φιλοξενούνται φλαμίνγκο, θαλάσσιες χελώνες και άλλα προστατευόμενα είδη.
Ωστόσο, κάτοικοι της περιοχής υποστηρίζουν ότι οι εκτάσεις που εντάχθηκαν στο επενδυτικό σχέδιο αποτελούν αντικείμενο πολυετών δικαστικών διεκδικήσεων και δεν θα έπρεπε να μεταβιβαστούν όσο οι υποθέσεις παραμένουν ανοιχτές στα αλβανικά δικαστήρια.
Ο 81χρονος Κόστακ Κονόμι, ένας από τους κατοίκους που διεκδικούν ιδιοκτησιακά δικαιώματα στην περιοχή, περιέγραψε την οργή του βλέποντας την πρόσβαση στη γη να αποκλείεται από συρματοπλέγματα και ιδιωτική ασφάλεια.
Πολλοί κάτοικοι παρουσίασαν τίτλους ιδιοκτησίας και φορολογικά έγγραφα, υποστηρίζοντας ότι ποτέ δεν ενημερώθηκαν για την πώληση των εκτάσεων ούτε έλαβαν οποιαδήποτε αποζημίωση.
Οι αντιδράσεις έχουν πλέον λάβει πανεθνικές διαστάσεις. Μαζικές συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν στα Τίρανα με αίτημα την αναστολή των εργασιών, ενώ ανησυχία έχει εκφράσει και η Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με τις πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις των έργων.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα υπερασπίζεται την επένδυση, υποστηρίζοντας ότι όλες οι διαδικασίες είναι νόμιμες και ότι το φυσικό περιβάλλον θα προστατευθεί.
Η υπόθεση αναδεικνύει ένα χρόνιο πρόβλημα της Αλβανίας, που σχετίζεται με τις ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες οι οποίες κληροδοτήθηκαν από την κομμουνιστική περίοδο. Μετά την πτώση του καθεστώτος, χιλιάδες ακίνητα επιστράφηκαν στους παλαιούς ιδιοκτήτες, ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις προέκυψαν αλληλοεπικαλυπτόμενες διεκδικήσεις, δημιουργώντας ένα σύνθετο νομικό τοπίο που συνεχίζει να προκαλεί συγκρούσεις μέχρι σήμερα.
Προς το παρόν, οι εργασίες σε ορισμένα σημεία έχουν παγώσει, οι μπουλντόζες έχουν απομακρυνθεί και οι φράχτες που είχαν αποκλείσει την πρόσβαση στη θάλασσα έχουν αφαιρεθεί. Ωστόσο, οι κάτοικοι δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τον αγώνα τους, προειδοποιώντας ότι δεν πρόκειται να επιτρέψουν την υλοποίηση των έργων αν δεν δοθούν οριστικές απαντήσεις για το ιδιοκτησιακό καθεστώς και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.