Σαφή προειδοποίηση για την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, αλλά και για την τουρκική επιθετικότητα σε Ανατολική Μεσόγειο, Ελλάδα και Κύπρο, απηύθυνε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας, Ιωάννης Μάζης, μιλώντας στην τηλεόραση της Ναυτεμπορικής.
Ο κ. Μάζης εκτίμησε ότι η λεγόμενη «κεχειρία» στη σύγκρουση γύρω από το Ιράν δεν αποτελεί πραγματική αποκλιμάκωση, αλλά εργαλείο τακτικής και για τις δύο πλευρές. Για την Τεχεράνη, όπως είπε, είναι χρόνος ανασύνταξης, αύξησης του οπλοστασίου και αποκατάστασης υποδομών. Για τον Ντόναλντ Τραμπ, είναι πρόσχημα ώστε να μη φανεί ότι ξεκινά έναν πόλεμο τον οποίο δεν είναι βέβαιο πως μπορεί να κερδίσει.
Κατά τον καθηγητή, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει αυτή τη στιγμή «αφήγημα νίκης». Το βασικό ζήτημα, δηλαδή η διασφάλιση του σχάσιμου υλικού του Ιράν, δεν φαίνεται να έχει λυθεί. Όσο αυτό παραμένει ανοικτό, τόσο τα Στενά του Ορμούζ και οι τιμές του πετρελαίου θα λειτουργούν εις βάρος του.
Ο κ. Μάζης σημείωσε ότι οι αγορές ήδη διαψεύδουν τις αισιόδοξες δηλώσεις Τραμπ, καθώς το Brent και το WTI κατέγραψαν άνοδο. Όπως είπε, δεν μπορεί να περνούν απρόσκοπτα τεράστιες ποσότητες πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ και ταυτόχρονα οι τιμές να ανεβαίνουν. Αυτό δείχνει ότι οι αγορές βλέπουν ακόμη σοβαρό κίνδυνο επανέναρξης γενικευμένης σύγκρουσης.
Ισραήλ: Ο Νετανιάχου θεωρείται πλέον «ήπιος»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο Ισραήλ, λέγοντας ότι είναι ο μόνος παίκτης που έχει πετύχει μέρος των στόχων του, κυρίως σε Γάζα και Λίβανο.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, αρχίζει να θεωρείται «ήπιος» από τμήματα τόσο της αντιπολίτευσης όσο και της συμπολίτευσης στο Ισραήλ. Αυτό, κατά τον ίδιο, δείχνει ότι το πολιτικό κλίμα στο εσωτερικό του Ισραήλ δεν οδηγεί σε αποκλιμάκωση, αλλά πιθανώς σε ακόμη σκληρότερη γραμμή.
Στη Γάζα, σύμφωνα με την ανάλυσή του, το Ισραήλ ελέγχει πλέον περίπου το 72%-73% του εδάφους, ενώ στον Λίβανο έχει περάσει το όριο του Λιτάνι και χτυπά αρχηγεία της Χεζμπολάχ ακόμη και στη Βηρυτό. Η εξέλιξη αυτή, όπως είπε, προκάλεσε εκνευρισμό στον Τραμπ, καθώς η Βηρυτός θεωρούνταν «κόκκινη γραμμή».
Ερντογάν: Θέλει να εμφανιστεί ως ηγέτης του Ισλάμ
Στο σκέλος των ελληνοτουρκικών, ο Ιωάννης Μάζης στάθηκε στις απειλές του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Όπως ανέφερε, οι επιθέσεις Ερντογάν κατά του Ισραήλ έχουν διπλό στόχο. Πρώτον, να πείσει το εσωτερικό του ακροατήριο ότι παραμένει ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης του Ισλάμ στην περιοχή. Δεύτερον, να καλύψει τις εσωτερικές πιέσεις που αντιμετωπίζει, καθώς, όπως είπε ο καθηγητής, έχει φυλακίσει μεγάλο μέρος της αντιπολίτευσης, έχει ασκήσει βίαιη πίεση στο CHP και επηρεάζει τη δικαιοσύνη προς όφελος των πολιτικών του συμφερόντων.
Ο κ. Μάζης τόνισε ότι η Τουρκία δεν είναι Ιράν, αλλά ένα πολυεθνοτικό μωσαϊκό. Γι’ αυτό, όπως είπε, τέτοιου είδους λάθη μπορούν να πληρωθούν πολύ ακριβά, ειδικά αν εξωτερικές δυνάμεις θελήσουν να προκαλέσουν εσωτερικές αναταράξεις.
«Ο Τραμπ λέει καλά λόγια, αλλά δεν κάνει πολλά για τον Ερντογάν»
Ο καθηγητής εκτίμησε επίσης ότι ο Ερντογάν πιθανώς παρερμηνεύει τη στάση Τραμπ. Μπορεί ο Αμερικανός πρόεδρος να λέει καλά λόγια για τον Τούρκο ομόλογό του, αλλά στην πράξη, όπως σημείωσε, δεν έχει προχωρήσει ουσιαστικά ούτε το θέμα των F-16 ούτε το ζήτημα των F-35.
Άρα, σύμφωνα με τον κ. Μάζη, η Άγκυρα στηρίζεται σε λάθος ανάγνωση της αμερικανικής στάσης. Τα φιλικά λόγια δεν ισοδυναμούν με στρατηγική στήριξη.
Το μήνυμα σε Ελλάδα και Κύπρο
Το πιο κρίσιμο σημείο της παρέμβασής του αφορούσε την ανάγκη αποτροπής από Ελλάδα και Κύπρο.
Ο Ιωάννης Μάζης υπογράμμισε ότι αν Αθήνα και Λευκωσία δεν προβάλλουν σθεναρή στάση αποτροπής, η Τουρκία θα συνεχίσει να πιέζει. Κατά τον ίδιο, αυτή η αποτροπή πρέπει να εκφράζεται με δύο τρόπους: με την παρουσία ελληνικών σημαιών στο πεδίο και με τον εξοπλισμό της Κύπρου.
Μάλιστα, πρόσθεσε ότι, από τη στιγμή που τα συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ συγκλίνουν στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας, η συγκυρία είναι κατάλληλη για να προχωρήσει μια πιο αποφασιστική στρατηγική αποτροπής απέναντι στην Τουρκία.
Συμπέρασμα
Η παρέμβαση Μάζη στη Ναυτεμπορική είχε τρεις κεντρικούς άξονες: η σύγκρουση γύρω από το Ιράν δεν έχει κλείσει, το Ισραήλ κινείται μεθοδικά σε Γάζα και Λίβανο, και η Τουρκία ανεβάζει επικίνδυνα τους τόνους απέναντι σε Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ.
Το βασικό μήνυμα προς Αθήνα και Λευκωσία είναι καθαρό: η αποτροπή δεν χτίζεται με ευχές, αλλά με παρουσία, εξοπλισμούς και ξεκάθαρη στρατηγική βούληση.