Την εκτίμηση ότι οι κινήσεις της Ουάσιγκτον διαμορφώνουν προϋποθέσεις αποκλιμάκωσης στις σχέσεις με τη Μόσχα, την ώρα που η Ευρώπη επιμένει σε μια στρατηγική παράτασης της σύγκρουσης, διατύπωσε ο Νίκος Παπαδάτος, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική».
Αναλύοντας τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ενεργειακή κρίση, υποστήριξε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ οδηγήθηκε σε μια πρωτοβουλία που αιφνιδίασε τις Βρυξέλλες και το Κίεβο. Κατά τον ίδιο, η αμερικανική προσέγγιση συνδέεται τόσο με την ανάγκη αποκλιμάκωσης όσο και με την πίεση που προκαλούν οι αυξημένες τιμές των καυσίμων στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Ο κ. Παπαδάτος στάθηκε ιδιαίτερα στο ενδεχόμενο άρσης ή χαλάρωσης των κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Όπως επισήμανε, μια τέτοια κίνηση δεν περιορίζεται στις σχέσεις Ουάσιγκτον–Μόσχας, αλλά θέτει σε δοκιμασία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η εφαρμογή της προϋποθέτει τη συνεργασία ευρωπαϊκών κρατών και τη διευκόλυνση της μεταφοράς ρωσικών ενεργειακών προϊόντων.
Παράλληλα, εξέφρασε επιφυλάξεις για το κατά πόσο η αύξηση της διαθέσιμης ποσότητας πετρελαίου μπορεί να οδηγήσει σε θεαματική πτώση των τιμών. Υπογράμμισε ότι τα προβλήματα στην παραγωγή και στις ενεργειακές υποδομές, σε συνδυασμό με τις πολεμικές επιθέσεις, καθιστούν ιδιαίτερα φιλόδοξους ορισμένους από τους στόχους που έχουν τεθεί.
«Δεν υπάρχει ακόμη πραγματική διαδικασία ειρήνευσης»
Σε ό,τι αφορά την προοπτική τερματισμού του πολέμου, ο Νίκος Παπαδάτος εμφανίστηκε επιφυλακτικός. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Μόσχα δεν πρόκειται να δεχθεί συμφωνία εάν δεν αποσαφηνιστούν τα βασικά ζητήματα ασφαλείας, η στάση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και το πολιτικό μέλλον της Ουκρανίας.
Έθεσε, μάλιστα, το πρακτικό ζήτημα της διεξαγωγής εκλογών σε μια χώρα που παραμένει σε εμπόλεμη κατάσταση: «Πώς θα γίνουν εκλογές όταν οι βόμβες θα πέφτουν στα εκλογικά τμήματα;», διερωτήθηκε.
Αναφερόμενος στα σενάρια πυρηνικής κλιμάκωσης, υποστήριξε ότι δεν πρέπει να καλλιεργείται πανικός. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι ακραίες κινήσεις απέναντι σε περιοχές ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας για τη Ρωσία θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτες αντιδράσεις.
Οι δύο γραμμές στην Ευρώπη
Ο κ. Παπαδάτος περιέγραψε δύο αντιτιθέμενες πολιτικές κατευθύνσεις στο εσωτερικό της Ευρώπης. Από τη μία, όπως είπε, βρίσκονται οι δυνάμεις που τάσσονται υπέρ της συνέχισης της στρατιωτικής στήριξης του Κιέβου. Από την άλλη, αναπτύσσονται φωνές που ζητούν κατάπαυση των εχθροπραξιών, μείωση των ενεργειακών τιμών και τη δημιουργία μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Κατά την εκτίμησή του, η διαχωριστική γραμμή δεν περνά πλέον παραδοσιακά ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά, αλλά ανάμεσα στις δυνάμεις που επιδιώκουν τη συνέχιση του πολέμου και σε εκείνες που ζητούν πολιτική διευθέτηση.
Για τον ρόλο του Ντόναλντ Τραμπ σημείωσε ότι, ακόμη κι αν η αμερικανική στρατηγική δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αποκλειστικά «φιλειρηνική», έχει τουλάχιστον λειτουργήσει ως φρένο απέναντι σε μια επικίνδυνη κλιμάκωση.
Ενέργεια, Μέση Ανατολή και διεθνής αστάθεια
Ο Νίκος Παπαδάτος διαφοροποιήθηκε από την άποψη ότι η ενεργειακή κρίση οφείλεται αποκλειστικά στις ουκρανικές επιθέσεις κατά ρωσικών εγκαταστάσεων. Όπως ανέφερε, οι τιμές επηρεάζονται από ένα ευρύτερο πλέγμα συγκρούσεων και γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, στην Ερυθρά Θάλασσα και στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.
Οι επιθέσεις στις ρωσικές ενεργειακές υποδομές, πρόσθεσε, επιβαρύνουν την κατάσταση, δεν αποτελούν όμως τη μοναδική αιτία του προβλήματος.
Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασής του ήταν ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να αναδειχθεί στον μεγάλο χαμένο των εξελίξεων. Την ώρα που οι ΗΠΑ ασκούν «διπλωματία της ενέργειας» και η Ρωσία διατηρεί εμπορικές σχέσεις με σημαντικό μέρος του πλανήτη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τον ίδιο, παραμένει χωρίς αυτόνομη και συνεκτική στρατηγική.
Κλείνοντας, κάλεσε την Ελλάδα να εξετάσει με βάση το εθνικό της συμφέρον εάν ωφελείται από τη συνέχιση του πολέμου ή εάν πρέπει να συνταχθεί με τις ευρωπαϊκές δυνάμεις που επιδιώκουν τον τερματισμό του.
«Η Ελλάδα πρέπει να δει αν έχει συμφέρον από τη συνέχιση του πολέμου ή αν πρέπει να συνταχθεί με εκείνες τις δυνάμεις που θέλουν να θέσουν ένα τέλος», κατέληξε.