Σε μία αποκάλυψη που αναδεικνύει το βάθος της στρατιωτικής συνεργασίας ανάμεσα στην Τουρκία και το Πακιστάν προχώρησε Πακιστανός υποστράτηγος, υποστηρίζοντας ότι το Ισλαμαμπάντ ήταν έτοιμο να αποστείλει πιλότους στην Τουρκία αμέσως μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Directus.gr, ο υποστράτηγος Γκουμάν, ο οποίος εκείνη την περίοδο υπηρετούσε ως στρατιωτικός ακόλουθος του Πακιστάν στην Άγκυρα, δήλωσε ότι οι πακιστανικές Ένοπλες Δυνάμεις μπορούσαν να κινητοποιήσουν πιλότους μέσα σε μόλις δύο ώρες, προκειμένου να καλύψουν τις επιχειρησιακές ανάγκες της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Η δήλωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα ακολούθησαν εκτεταμένες εκκαθαρίσεις στις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις. Ιδιαίτερα η Πολεμική Αεροπορία έχασε μεγάλο αριθμό έμπειρων αξιωματικών και χειριστών, γεγονός που δημιούργησε σοβαρά κενά σε μία περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα προετοίμαζε στρατιωτικές επιχειρήσεις στο συριακό έδαφος.
«Η Τουρκία χρειαζόταν πιλότους»
Ο Γκουμάν ανέφερε ότι, λίγο μετά τα γεγονότα της 15ης Ιουλίου, πληροφορήθηκε πως η Τουρκία αναζητούσε πιλότους για να υποστηρίξει επικείμενη επιχείρησή της στη Συρία.
Όπως αφηγήθηκε, επικοινώνησε χωρίς καθυστέρηση με τη στρατιωτική ηγεσία του Πακιστάν και μετέφερε το αίτημα:
«Η Τουρκική Πολεμική Αεροπορία χρειάζεται Πακιστανούς πιλότους. Πρέπει να τη στηρίξουμε».
Η απάντηση που φέρεται να έλαβε ήταν άμεση και απολύτως θετική:
«Πότε τους χρειάζονται; Οι πιλότοι μας μπορούν να είναι έτοιμοι μέσα σε δύο ώρες».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πακιστανική πλευρά δεν περιορίστηκε σε μία γενική έκφραση συμπαράστασης, αλλά προχώρησε σε πραγματική επιχειρησιακή ετοιμότητα για αποστολή στρατιωτικού προσωπικού στην Τουρκία.
Ο υποστράτηγος υποστήριξε ότι δύο ώρες αργότερα τηλεφώνησε στον τότε Τούρκο υπουργό Εθνικής Άμυνας και τον ενημέρωσε:
«Κύριε, οι πιλότοι μας είναι έτοιμοι. Πότε θα θέλατε να έρθουν;».
Η αφήγησή του, εφόσον αποτυπώνει με ακρίβεια τα γεγονότα, δείχνει ότι η στρατιωτική σχέση των δύο χωρών είχε ήδη φτάσει σε επίπεδο άμεσης επιχειρησιακής συνδρομής και όχι απλώς πολιτικής ή διπλωματικής υποστήριξης.
Η συνάντηση με τον Ερντογάν
Ο Γκουμάν ανέφερε ακόμη ότι ο Τούρκος υπουργός Άμυνας τον οδήγησε στη συνέχεια στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ενώπιον του Τούρκου προέδρου, ο Πακιστανός αξιωματικός επανέλαβε ότι οι πιλότοι της χώρας του βρίσκονταν σε ετοιμότητα και μπορούσαν να αναχωρήσουν για την Τουρκία μέσα σε δύο ώρες από τη στιγμή που θα δινόταν η τελική εντολή.
Κατά την αφήγησή του, ο Ερντογάν απάντησε:
«Το Πακιστάν είναι ο νούμερο ένα φίλος και αδελφός μας. Αυτό έχει δοκιμαστεί και αποδειχθεί σε όλες τις δύσκολες στιγμές».
Η συγκεκριμένη αναφορά επιβεβαιώνει τη θέση που κατέχει το Πακιστάν στον στρατηγικό σχεδιασμό της Άγκυρας. Η Τουρκία αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ ως έναν από τους στενότερους εταίρους της στον μουσουλμανικό κόσμο, με τη συνεργασία τους να εκτείνεται στην αμυντική βιομηχανία, στην εκπαίδευση στρατιωτικού προσωπικού, στις κοινές ασκήσεις και στη διπλωματική αλληλοϋποστήριξη.
Το κενό στην Τουρκική Πολεμική Αεροπορία
Η δήλωση του Πακιστανού στρατηγού επαναφέρει στο προσκήνιο μία από τις πιο κρίσιμες συνέπειες των διώξεων που ακολούθησαν την απόπειρα πραξικοπήματος.
Εκατοντάδες στελέχη της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας απομακρύνθηκαν, συνελήφθησαν ή φυλακίστηκαν με την κατηγορία της συμμετοχής στο δίκτυο του Φετουλάχ Γκιουλέν. Ανάμεσά τους βρίσκονταν πολλοί έμπειροι χειριστές μαχητικών αεροσκαφών, εκπαιδευτές και αξιωματικοί με πολυετή επιχειρησιακή εμπειρία.
Η δραματική μείωση του αριθμού των διαθέσιμων πιλότων προκάλεσε σοβαρές δυσχέρειες, την ώρα που η Τουρκία ετοιμαζόταν να εντείνει τη στρατιωτική παρουσία της στη βόρεια Συρία.
Η πρώτη μεγάλη τουρκική χερσαία επιχείρηση στη Συρία, η «Ασπίδα του Ευφράτη», ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2016, μόλις λίγες εβδομάδες μετά την απόπειρα πραξικοπήματος. Στόχος της Άγκυρας ήταν τόσο η εκδίωξη του Ισλαμικού Κράτους από τα τουρκικά σύνορα όσο και η παρεμπόδιση της εδαφικής ένωσης των κουρδικών περιοχών.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η πιθανότητα αξιοποίησης Πακιστανών πιλότων εμφανίζεται ως μία προσπάθεια κάλυψης των κενών που είχαν δημιουργηθεί από τις μαζικές εκκαθαρίσεις.
Δεν διευκρινίζεται, πάντως, εάν η σχεδιαζόμενη αποστολή θα αφορούσε πιλότους που θα συμμετείχαν απευθείας σε πολεμικές αποστολές, εκπαιδευτές ή προσωπικό υποστήριξης. Ούτε προκύπτει από τη δήλωση ότι η μετακίνηση τελικά πραγματοποιήθηκε.
Η αποκάλυψη αφορά πρωτίστως την ετοιμότητα και την πολιτική βούληση του Πακιστάν να προσφέρει στρατιωτική βοήθεια στην Άγκυρα.
Προκλητική αναφορά στην Κύπρο
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η αναφορά του Πακιστανού υποστράτηγου στο Κυπριακό.
Ο Γκουμάν δήλωσε ότι το Πακιστάν είχε σταθεί στο πλευρό της Τουρκίας «κατά την περίοδο της Κύπρου», επιχειρώντας να παρουσιάσει την πακιστανική υποστήριξη προς την Άγκυρα ως ιστορική παρακαταθήκη.
Η διατύπωση αυτή είναι προκλητική για τον Ελληνισμό, καθώς παραπέμπει ευθέως στην τουρκική εισβολή του 1974 και στη συνεχιζόμενη κατοχή σημαντικού τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το Πακιστάν αποτελεί διαχρονικά έναν από τους πλέον σταθερούς υποστηρικτές των τουρκικών θέσεων στο Κυπριακό. Δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και συχνά συντάσσεται με την Άγκυρα σε διεθνή φόρα, υιοθετώντας τη ρητορική της περί «τουρκοκυπριακής απομόνωσης».
Η αναφορά του στρατηγού δείχνει ότι η στήριξη αυτή δεν θεωρείται στο Ισλαμαμπάντ μία περιστασιακή διπλωματική επιλογή, αλλά βασικό στοιχείο της στρατηγικής συμμαχίας των δύο χωρών.
Το αντάλλαγμα στο Κασμίρ
Ο Γκουμάν συνέδεσε ευθέως την πακιστανική στάση στο Κυπριακό με την τουρκική υποστήριξη στις θέσεις του Πακιστάν για το Κασμίρ.
«Ήμασταν στο πλευρό των Τούρκων φίλων μας κατά την περίοδο της Κύπρου. Εκείνοι στάθηκαν δίπλα μας στις δύσκολες στιγμές στο Κασμίρ και σε κάθε μεγάλη κρίση», ανέφερε.
Η δήλωση αποτυπώνει τη βάση της τουρκοπακιστανικής συνεργασίας: κάθε πλευρά στηρίζει τις εθνικές διεκδικήσεις της άλλης, ακόμη και όταν αυτές συγκρούονται με το διεθνές δίκαιο ή προκαλούν έντονες αντιδράσεις από τρίτες χώρες.
Η Τουρκία έχει επανειλημμένα υποστηρίξει τις πακιστανικές θέσεις για το Κασμίρ, προκαλώντας τη δυσφορία της Ινδίας. Ο Ερντογάν έχει θέσει το θέμα ακόμη και από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, παρουσιάζοντας την περιοχή ως ανοικτή πληγή που απαιτεί διεθνή παρέμβαση.
Σε αντάλλαγμα, το Πακιστάν προσφέρει πλήρη πολιτική κάλυψη στην Άγκυρα για το Κυπριακό και άλλα ζητήματα τουρκικού ενδιαφέροντος.
Μία στρατηγική συμμαχία με στρατιωτικό βάθος
Η σχέση Τουρκίας και Πακιστάν έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Οι δύο χώρες συνεργάζονται στην κατασκευή πολεμικών πλοίων, στην ανάπτυξη οπλικών συστημάτων, στην παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών και στην εκπαίδευση στρατιωτικών δυνάμεων. Παράλληλα πραγματοποιούν κοινές αεροπορικές, ναυτικές και χερσαίες ασκήσεις.
Το Πακιστάν διαθέτει έμπειρους πιλότους F-16 και σημαντική τεχνογνωσία στην επιχειρησιακή αξιοποίηση του συγκεκριμένου τύπου μαχητικού, το οποίο αποτελεί και τη ραχοκοκαλιά της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Για τον λόγο αυτό, η δυνατότητα αποστολής Πακιστανών χειριστών μετά τις εκκαθαρίσεις του 2016 θα μπορούσε να θεωρηθεί επιχειρησιακά αξιοποιήσιμη από την Άγκυρα.
Ο υποστράτηγος Γκουμάν κατέληξε υπογραμμίζοντας ότι η σχέση ανάμεσα στις δύο χώρες αποτελεί ιστορική ευθύνη και παρακαταθήκη των προηγούμενων γενεών.
«Έτσι είναι η σχέση Τουρκίας και Πακιστάν. Είμαστε υπερήφανοι γι’ αυτήν. Ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές στεκόμασταν πάντα δίπλα στους Τούρκους φίλους και αδελφούς μας», δήλωσε.
Η τοποθέτησή του αποκαλύπτει ότι ο άξονας Άγκυρας–Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο διπλωματικός ή ιδεολογικός. Διαθέτει σαφές στρατιωτικό και επιχειρησιακό περιεχόμενο, το οποίο σε μία κρίσιμη στιγμή θα μπορούσε να μεταφραστεί ακόμη και σε αποστολή προσωπικού για την υποστήριξη πολεμικών επιχειρήσεων.
Για την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία, οι αναφορές αυτές δεν μπορούν να περάσουν απαρατήρητες. Αποδεικνύουν ότι η Τουρκία διαθέτει έναν σταθερό σύμμαχο, ο οποίος δεν περιορίζεται στην υποστήριξη των τουρκικών θέσεων, αλλά εμφανίζεται πρόθυμος να προσφέρει άμεση στρατιωτική συνδρομή, την ώρα που ταυτίζεται πλήρως με την Άγκυρα στο Κυπριακό.