Σαφή προειδοποίηση τόσο για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή όσο και για την τακτική που ακολουθεί η Τουρκία απέναντι στην Ελλάδα απηύθυνε ο πρέσβης επί τιμή Δημήτρης Καραϊτίδης, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής».
Ο έμπειρος διπλωμάτης εκτίμησε ότι ο οικονομικός πόλεμος που εξήγγειλε ο Ντόναλντ Τραμπ θα προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην Τεχεράνη, αλλά δύσκολα θα κάμψει γρήγορα το Ιράν. Παράλληλα, ζήτησε ιδιαίτερα προσεκτικούς χειρισμούς για την ελληνική συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, ώστε καμία απόφαση της Αθήνας να μην εκληφθεί από την Άγκυρα ως υποχώρηση.
Στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών, ο Δημήτρης Καραϊτίδης υπογράμμισε ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» δεν αντιμετωπίστηκε από την Τουρκία με την ίδια καλή πίστη και συνέπεια που επέδειξε η Ελλάδα. Όπως σημείωσε, η Άγκυρα αξιοποίησε το καλό κλίμα για να εμφανιστεί ως φιλειρηνική δύναμη απέναντι στην Ευρώπη, χωρίς να εγκαταλείψει τις διεκδικήσεις και την αναθεωρητική της στάση.
Το Ιράν δεν θα καμφθεί εύκολα
Αναφερόμενος στη νέα φάση της αντιπαράθεσης των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ιράν, ο Δημήτρης Καραϊτίδης αναγνώρισε ότι ένας σκληρός οικονομικός πόλεμος μπορεί να έχει βαριές συνέπειες για την ιρανική οικονομία.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι δεν θεωρεί καθόλου βέβαιο πως η οικονομική πίεση θα αναγκάσει την Τεχεράνη να αλλάξει στάση και να αποδεχθεί τους όρους του Αμερικανού προέδρου, τουλάχιστον όχι με την ταχύτητα που προσδοκά η Ουάσιγκτον.
«Το Ιράν είναι μία σκληροτράχηλη δύναμη, με ένα καθεστώς καλά εδραιωμένο, πολύ πιο σταθερό και με βαθύτερες ρίζες από ό,τι φαινόταν», επισήμανε, υπενθυμίζοντας ότι ούτε οι σκληρές στρατιωτικές επιχειρήσεις που προηγήθηκαν κατόρθωσαν να το κάμψουν.
Κατά την εκτίμησή του, η προσφυγή του Ντόναλντ Τραμπ στον οικονομικό πόλεμο μπορεί να ερμηνευθεί και ως ένδειξη νευρικότητας. Ο Αμερικανός πρόεδρος, όπως εξήγησε, ανέμενε ένα γρήγορο αποτέλεσμα μέσω των στρατιωτικών μέσων, το οποίο δεν ήρθε. Ο χρόνος περνά, οι αρχικοί στόχοι δεν επιτεύχθηκαν και στο προσκήνιο βρίσκεται πλέον το ιδιαίτερα επικίνδυνο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ.
Οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στην Τεχεράνη
Ο πρέσβης επί τιμή προειδοποίησε ότι ένας πλήρης οικονομικός αποκλεισμός του Ιράν δεν θα πλήξει μόνο την Τεχεράνη. Μπορεί να προκαλέσει ευρύτερες αναταράξεις, καθώς το Ιράν ενδέχεται να σκληρύνει ακόμη περισσότερο τη στάση του στο ζήτημα των Στενών, με σοβαρές επιπτώσεις στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.
«Οι Αμερικανοί αποτελούν την ισχυρή πλευρά αυτής της σύγκρουσης. Από την άλλη πλευρά, όμως, το Ιράν αποδεικνύεται ένας σκληροτράχηλος αντίπαλος, που θα χρειαστεί χρόνο και πολλές παρασκηνιακές προσπάθειες για να καμφθεί», τόνισε.
Για τις ιρανικές απειλές εναντίον χωρών που υποστηρίζουν τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Δημήτρης Καραϊτίδης υπογράμμισε ότι πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη. Διευκρίνισε ότι δεν είναι βέβαιο πως το Ιράν θα προχωρήσει άμεσα σε πλήγματα, κανείς όμως δεν μπορεί να γνωρίζει πώς θα αντιδράσει εάν βρεθεί αντιμέτωπο με έναν ασφυκτικό οικονομικό αποκλεισμό.
Για τον λόγο αυτό, υποστήριξε ότι και η Ελλάδα οφείλει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.
Προσοχή στην απόφαση για τους Patriot
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ελληνική συστοιχία Patriot που βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία. Ο Δημήτρης Καραϊτίδης ζήτησε να προηγηθεί προσεκτική στάθμιση όλων των δεδομένων πριν ληφθούν οριστικές αποφάσεις.
Από τη μία πλευρά, η Ελλάδα έχει ανάγκη τις αντιαεροπορικές της δυνατότητες, τόσο εξαιτίας της έντασης με την Τουρκία όσο και λόγω των πιθανών ιρανικών απειλών εναντίον χωρών στις οποίες υπάρχουν αμερικανικές εγκαταστάσεις.
Από την άλλη, μία βιαστική ελληνική αποχώρηση από τη Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να δώσει στην Άγκυρα την εντύπωση ότι όπου επεκτείνει εκείνη την επιρροή της, η Ελλάδα αποσύρεται και της ανοίγει τον δρόμο.
«Δεν είναι καλό να δώσουμε την εντύπωση στην Τουρκία ότι κάθε φορά που πηγαίνει εκείνη κάπου, αποχωρούμε εμείς», ήταν το ξεκάθαρο μήνυμά του.
Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι η ανάπτυξη των ελληνικών Patriot είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Τουρκία και εξυπηρετούσε τα ελληνικά συμφέροντα απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα. Επομένως, οποιαδήποτε απόφαση πρέπει να εξηγηθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε η Άγκυρα να μην τη χρησιμοποιήσει ως απόδειξη ελληνικής υποχώρησης.
«Τα ήρεμα νερά εξυπηρέτησαν την Τουρκία»
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Δημήτρης Καραϊτίδης για την πολιτική των «ήρεμων νερών». Αναγνώρισε ότι οι επαφές ανάμεσα σε δύο χώρες με σοβαρά προβλήματα είναι απαραίτητες, ξεκαθάρισε όμως ότι τα προβλήματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δημιουργούνται κυρίως με ευθύνη της Τουρκίας.
Όπως ανέφερε, η Αθήνα αντιμετώπισε τη συμφωνία με καλή πίστη, συνέπεια και μεθοδικότητα. Υπήρξαν ορισμένα οφέλη, όπως η αναστολή των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου και η επικράτηση μιας φαινομενικά μετριοπαθούς κατάστασης.
Η Τουρκία, όμως, δεν εγκατέλειψε ποτέ τις θέσεις της. Αντιθέτως, επαναλάμβανε τακτικά ότι το καλό κλίμα δεν σήμαινε αλλαγή της πολιτικής της απέναντι στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τον Δημήτρη Καραϊτίδη, η Άγκυρα επωφελήθηκε από τα «ήρεμα νερά», καθώς εμφανίστηκε προς τα έξω ως φιλειρηνική και διαλλακτική δύναμη που επιθυμεί να λύσει τις διαφορές της με διάλογο και καλή πίστη.
Η εικόνα αυτή τη βοήθησε να καλλιεργήσει τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και να δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για την ευνοϊκή αντιμετώπιση των αιτημάτων της, ιδιαίτερα όσον αφορά τη συμμετοχή της σε ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα.
Όταν η Άγκυρα θεώρησε ότι είχε πετύχει τον στόχο της και διαπίστωσε, παράλληλα, την επανειλημμένα φιλική στάση του Αμερικανού προέδρου, εγκατέλειψε στην πράξη τη γραμμή των «ήρεμων νερών», όπως δείχνει η επιστροφή των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου, κυρίως με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
«Καλό κλίμα, αλλά όχι εις βάρος μας»
Ο Δημήτρης Καραϊτίδης έκλεισε την παρέμβασή του με ένα μήνυμα ρεαλισμού προς την ελληνική πλευρά. Η Αθήνα πρέπει να επιθυμεί τις επαφές και τη διατήρηση ενός καλού κλίματος, όχι όμως όταν αυτό χρησιμοποιείται από την Τουρκία και λειτουργεί εις βάρος των ελληνικών συμφερόντων.
«Θέλουμε να έχουμε ένα καλό κλίμα, αλλά όχι εις βάρος των συμφερόντων μας. Εφόσον η Τουρκία προχωρεί σε προκλητικές ενέργειες, θα πρέπει και η δική μας στάση να είναι αναλόγως σθεναρή», ήταν το καταληκτικό μήνυμα του πρέσβη επί τιμή.