breaking newsΕλλάδα

Μπαλτζώης: Κάναμε στρατηγικό λάθος!

Σοβαρές προειδοποιήσεις για τους χειρισμούς της Αθήνας στην υπόθεση του Great Sea Interconnector, τις τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τον κίνδυνο νέας στρατιωτικής σύγκρουσης με το Ιράν διατύπωσε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, σε εκτενή συνέντευξή του στον Νίκο Παπαδάτο για το Diplomatic Front. Ο έμπειρος στρατιωτικός αναλυτής υποστήριξε ότι η εμπλοκή της Γαλλίας στη διαδικασία ενημέρωσης της Τουρκίας δημιουργεί επικίνδυνο προηγούμενο, ενώ προειδοποίησε ότι μια νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να επηρεάσει και την ασφάλεια της Ελλάδας.

«Το πρώτο στρατηγικό λάθος» με το καλώδιο

Στο επίκεντρο της συνέντευξης βρέθηκαν οι εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και ειδικότερα η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα.

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης υποστήριξε ότι οι έρευνες για το καλώδιο πραγματοποιούνται σε περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας και αναφέρθηκε στη συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου.

Επικαλούμενος το άρθρο 79 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, τόνισε ότι η πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων δεν προϋποθέτει τη συγκατάθεση τρίτου κράτους με τον τρόπο που αξιώνει η Τουρκία.

Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα έπρεπε να περιοριστεί στην έκδοση των προβλεπόμενων ναυτικών αναγγελιών, χωρίς να επιδιώξει ιδιαίτερη διπλωματική ενημέρωση της Άγκυρας.

«Εδώ κάναμε το πρώτο στρατηγικό λάθος», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η προσπάθεια αποφυγής μιας ελληνοτουρκικής κρίσης οδήγησε σε πρόσθετους διπλωματικούς χειρισμούς.

Η γαλλική διακοίνωση και το ερώτημα για το περιεχόμενό της

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο της Γαλλίας.

Ο αντιστράτηγος ε.α. υποστήριξε, επικαλούμενος δικές του πληροφορίες, ότι η Αθήνα ζήτησε από το Παρίσι να λειτουργήσει ως ενδιάμεσος με την Τουρκία, προκειμένου να αποφευχθεί ένταση κατά την εξέλιξη των εργασιών.

Αναφέρθηκε στη συνάντηση της Γαλλίδας πρέσβειρας στην Άγκυρα με Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών και στη ρηματική διακοίνωση που ακολούθησε.

Επισήμανε ότι το πλήρες κείμενο του εγγράφου δεν είχε δημοσιοποιηθεί κατά τον χρόνο της συζήτησης, γεγονός που, όπως είπε, δεν επιτρέπει ασφαλή αξιολόγηση όλων των διατυπώσεών του.

Επικαλέστηκε δημοσιογραφικές αναφορές της Κύρας Αδάμ, του Δημήτρη Μηλάκα και του Σταύρου Λυγερού, σύμφωνα με τις οποίες η γαλλική πλευρά φέρεται να ενήργησε εκ μέρους της Ελλάδας.

Ο ίδιος χαρακτήρισε ιδιαίτερα προβληματικό αυτό το ενδεχόμενο, θεωρώντας ότι θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Τουρκία για την ενίσχυση των επιχειρημάτων της.

Παράλληλα, αναφέρθηκε σε πληροφορία που απέδωσε στον δημοσιογράφο Νίκο Μελέτη, σύμφωνα με την οποία η διακοίνωση περιλαμβάνει διατύπωση γαλλικής ουδετερότητας απέναντι στις αντικρουόμενες αξιώσεις για τις θαλάσσιες ζώνες.

Ο Μπαλτζώης εξέφρασε προβληματισμό για μια τέτοια διατύπωση από σύμμαχο χώρα, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η οριστική αξιολόγηση προϋποθέτει να γίνει γνωστό το ίδιο το έγγραφο.

«Τα πάντα κρίνονται επί του πεδίου»

Ο Νίκος Παπαδάτος έθεσε το ερώτημα κατά πόσο η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει μια διπλωματική γνωστοποίηση σε έμμεση αναγνώριση των θαλάσσιων διεκδικήσεών της.

Ο Μπαλτζώης συνέδεσε την τουρκική NAVTEX με τη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας», εκφράζοντας την ανησυχία ότι η Άγκυρα θα επικαλείται στο μέλλον την ιδιαίτερη ενημέρωσή της ως διπλωματικό προηγούμενο.

Αναφέρθηκε επίσης στις παρεμβάσεις του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου και του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, επισημαίνοντας ότι αμφότεροι έχουν υπογραμμίσει την ανάγκη άσκησης των ελληνικών δικαιωμάτων σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας.

Στο ερώτημα για τις επόμενες κινήσεις της Αθήνας, απάντησε ότι το καθοριστικό στοιχείο θα είναι η πραγματική εξέλιξη των εργασιών.

«Τα πάντα κρίνονται, λύνονται ή εδραιώνονται επί του πεδίου», σημείωσε.

Κατά την ανάλυσή του, οι διπλωματικές ανακοινώσεις δεν αρκούν εάν δεν συνοδεύονται από την πρακτική άσκηση των δικαιωμάτων που επικαλείται ένα κράτος.

Ο ίδιος εξέφρασε φόβους ότι μια ενδεχόμενη διευθέτηση που θα παρουσιαζόταν ως αμοιβαία αποδεκτή από Ελλάδα και Τουρκία θα μπορούσε να δημιουργήσει αρνητικό προηγούμενο για μελλοντικές διαφορές στο Αιγαίο.

Πρόκειται για εκτίμηση του Μπαλτζώη και όχι για διαπιστωμένη νομική συνέπεια της γαλλικής διακοίνωσης, το πλήρες περιεχόμενο της οποίας δεν παρατίθεται στη συνέντευξη.

Η αμερικανική στάση και η ανάγκη αποτροπής

Στη συνέχεια, η συζήτηση στράφηκε στον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών και στη δυνατότητα της Ελλάδας να υπερασπιστεί αποτελεσματικά τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Ο Μπαλτζώης υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει την αποφυγή μιας στρατιωτικής αντιπαράθεσης μεταξύ δύο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, εξέφρασε την άποψη ότι η αποτροπή μιας κρίσης δεν πρέπει να μετατρέπεται σε αποδοχή τετελεσμένων.

Επικαλούμενος τη στρατηγική σκέψη του Παναγιώτη Κονδύλη, του Παναγιώτη Ήφαιστου και του Καρλ φον Κλαούζεβιτς, τόνισε ότι απέναντι σε ένα αναθεωρητικό κράτος η αποτροπή προϋποθέτει ισχύ, πολιτική αποφασιστικότητα και ενότητα στρατού, λαού και πολιτικής ηγεσίας.

Προειδοποίησε μάλιστα για το ενδεχόμενο «ήττας χωρίς πόλεμο», δηλαδή απώλειας δικαιωμάτων χωρίς να προηγηθεί ένοπλη σύγκρουση.

Διευκρίνισε ότι η θέση αυτή δεν αποτελεί επιθυμία πολέμου, υπογραμμίζοντας ότι ως στρατιωτικός με προσωπική εμπειρία πολεμικών συγκρούσεων γνωρίζει το ανθρώπινο κόστος μιας αναμέτρησης.

Ισραήλ: Πολιτική αστάθεια, αλλά συνέχεια στη στρατηγική συνεργασία με την Ελλάδα

Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στις πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ.

Ο Μπαλτζώης ανέλυσε τους συσχετισμούς που, σύμφωνα με την περιγραφή του, διαμορφώθηκαν μετά τις ισραηλινές εκλογές, με επίκεντρο τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον πρώην αρχηγό του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου, Γκάντι Άιζενκοτ.

Αναφέρθηκε στον ρυθμιστικό ρόλο των αραβικών κομμάτων, στις δυσκολίες σχηματισμού κυβερνητικού συνασπισμού και στις αντιθέσεις μεταξύ πολιτικών σχηματισμών για ζητήματα όπως η στρατιωτική θητεία και η αντιμετώπιση της Χαμάς.

Εκτίμησε ότι ακόμη και εάν σχηματιστεί νέα κυβέρνηση, η εσωτερική της συνοχή θα δοκιμαστεί από τις διαφορετικές πολιτικές επιδιώξεις των κομμάτων που θα τη στηρίζουν.

Ιδιαίτερη σημασία είχε η τοποθέτησή του για τις ελληνοϊσραηλινές σχέσεις.

Κατά τον Μπαλτζώη, οι στρατηγικές επιλογές του Ισραήλ διαμορφώνονται με ευρύτερη συναίνεση και δεν μεταβάλλονται εύκολα από τις κυβερνητικές εναλλαγές.

Εξέφρασε, συνεπώς, την εκτίμηση ότι οι συμφωνίες και η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ θα διατηρηθούν ανεξάρτητα από την έκβαση των εσωτερικών πολιτικών διεργασιών.

Προειδοποίηση για νέα επίθεση στο Ιράν

Η συζήτηση απέκτησε ιδιαίτερα ανησυχητικό χαρακτήρα όταν στράφηκε στο ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επιχείρησης των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Ο Μπαλτζώης εκτίμησε ότι οι δύο χώρες προετοιμάζονται για νέα επίθεση, χωρίς όμως να παρουσιάσει επιβεβαιωμένη επιχειρησιακή απόφαση ή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Επικαλέστηκε στοιχεία που απέδωσε σε έκθεση του Congressional Research Service της 18ης Σεπτεμβρίου 2026, υποστηρίζοντας ότι οι προηγούμενες επιχειρήσεις προκάλεσαν σημαντικές καταστροφές στις ιρανικές στρατιωτικές υποδομές, χωρίς να εξουδετερώσουν πλήρως το πυραυλικό οπλοστάσιο και τις δυνατότητες αντίδρασης της Τεχεράνης.

Στάθηκε ιδιαίτερα στις υπόγειες εγκαταστάσεις, στους κινητούς εκτοξευτές πυραύλων και στα μέσα ασύμμετρου πολέμου που εξακολουθεί, σύμφωνα με την εκτίμησή του, να διαθέτει το Ιράν.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν ενισχύσει την παρουσία τους στην ευρύτερη περιοχή με αεροπλανοφόρα, συνοδευτικά πολεμικά πλοία και πρόσθετα αποθέματα πυρομαχικών.

Το ακραίο σενάριο των τακτικών πυρηνικών όπλων

Ο αντιστράτηγος ε.α. αναφέρθηκε και σε ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο ενδεχόμενο: τη χρήση όπλων μεγάλης καταστροφικής ισχύος σε μια νέα επιχείρηση κατά του Ιράν.

Υποστήριξε ότι, σύμφωνα με αναλύσεις που έχει διαβάσει, εξετάζεται το σενάριο ενός σύντομου αλλά εξαιρετικά ισχυρού πλήγματος.

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε ακόμη και σε υποθέσεις περί χρησιμοποίησης τακτικών πυρηνικών όπλων, διευκρινίζοντας ρητά ότι αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο ενδεχόμενο με μεγάλη επιφύλαξη.

Προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει ανεξέλεγκτη κλιμάκωση και αλυσιδωτές αντιδράσεις.

Οι αναφορές αυτές αποτελούν σενάρια που συζητήθηκαν στη συνέντευξη και όχι επιβεβαιωμένες πληροφορίες για απόφαση χρήσης πυρηνικών όπλων.

«Η Ελλάδα κινδυνεύει» – Οι αμερικανικές βάσεις στο επίκεντρο

Ο Νίκος Παπαδάτος έθεσε το ερώτημα κατά πόσο μια γενικευμένη σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ελληνική επικράτεια.

Ο Μπαλτζώης απάντησε ότι υπάρχει τέτοιος κίνδυνος, επικαλούμενος τις δυνατότητες βεληνεκούς ορισμένων ιρανικών πυραυλικών συστημάτων.

Ειδικότερα, υποστήριξε ότι η Κρήτη θα μπορούσε να βρεθεί εντός της εμβέλειας συγκεκριμένων πυραύλων, ανάλογα με το σημείο εκτόξευσης.

Ωστόσο, διευκρίνισε ότι κατά την εκτίμησή του ο πιθανός στόχος δεν θα ήταν η Ελλάδα ως κράτος, αλλά οι αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις που βρίσκονται στην περιοχή.

Πρόκειται για αξιολόγηση δυνητικής απειλής και όχι για επιβεβαιωμένη πληροφορία περί σχεδιαζόμενης ιρανικής επίθεσης.

Το παράδοξο της αμερικανικής στρατιωτικής υπεροχής

Στο τελευταίο μέρος της ανάλυσής του, ο Μπαλτζώης παρουσίασε αυτό που χαρακτήρισε παράδοξο της αμερικανικής στρατιωτικής υπεροχής.

Εξήγησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν σημαντικά πλεονεκτήματα στην αεροπορική ισχύ, στις επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας, στη δορυφορική επιτήρηση, στη δικτυοκεντρική διοίκηση, στη ναυτική παρουσία και στη στρατιωτική βιομηχανία.

Ωστόσο, υποστήριξε ότι η τεχνολογική και επιχειρησιακή υπεροχή δεν εγγυάται την επίτευξη των πολιτικών στόχων.

Χρησιμοποίησε το παράδειγμα του Ιράν για να αναδείξει τέσσερις παράγοντες που μπορούν να περιορίσουν την αποτελεσματικότητα μιας ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης: τη γεωγραφία, την επιβιωσιμότητα των στρατιωτικών δυνατοτήτων, την οικονομική ασυμμετρία και την πολιτική αντοχή.

Κατά την ανάλυσή του, για το Ιράν η διατήρηση του καθεστώτος και η αποτροπή μιας αποφασιστικής αμερικανικής νίκης θα μπορούσαν να παρουσιαστούν ως στρατηγική επιτυχία, ακόμη και με μεγάλες στρατιωτικές απώλειες.

Η επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή και η «νέα Γιάλτα»

Ο Μπαλτζώης υποστήριξε ότι η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε διαδικασία αναδιαμόρφωσης της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της.

Εκτίμησε ότι οι περιφερειακές χώρες θα εξακολουθήσουν να στηρίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, αναζητώντας παράλληλα πρόσθετες εγγυήσεις ασφαλείας.

Συνέδεσε τις μελλοντικές εξελίξεις με τις Συμφωνίες του Αβραάμ και τον οικονομικό διάδρομο IMEC, επισημαίνοντας ότι η περιφερειακή σταθερότητα αποτελεί προϋπόθεση για την υλοποίηση μεγάλων εμπορικών και ενεργειακών σχεδιασμών.

Κλείνοντας, αναφέρθηκε στη δυνατότητα διαμόρφωσης μιας νέας παγκόσμιας ισορροπίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ρωσίας και Κίνας.

Ο Νίκος Παπαδάτος υπογράμμισε την ανάγκη ενός συστήματος ενιαίας και αδιαίρετης ασφάλειας, ενώ ο Μπαλτζώης εξέφρασε την ελπίδα ότι η συνεννόηση των μεγάλων δυνάμεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια μακρά περίοδο διεθνούς σταθερότητας.

Έκανε μάλιστα λόγο για το ενδεχόμενο μιας «νέας Γιάλτας», με ανακατανομή σφαιρών επιρροής και πιθανή συμμετοχή της Ινδίας στη διαμόρφωση των νέων ισορροπιών.

Back to top button