Σε μια δήλωση που προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς στις σχέσεις Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ προχώρησε ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζέι Ντι Βανς. Μιλώντας στον Τζο Ρόγκαν, υποστήριξε ότι πρόσωπα μέσα στην ισραηλινή κυβέρνηση επιχειρούν να επηρεάσουν την αμερικανική κοινή γνώμη και να απομακρύνουν τις ΗΠΑ από τη διπλωματική οδό με το Ιράν.
Ο Σταύρος Καλεντερίδης χαρακτήρισε την παρέμβαση του Βανς «άνευ προηγουμένου», επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά ένας εν ενεργεία αντιπρόεδρος των ΗΠΑ κατηγορεί τόσο ανοιχτά μέλη της ισραηλινής κυβέρνησης ότι οργανώνουν και χρηματοδοτούν εκστρατεία η οποία επηρεάζει την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
«Είμαι σίγουρος, χωρίς το παραμικρό ίχνος αμφιβολίας, ότι υπάρχουν άνθρωποι μέσα στην ισραηλινή κυβέρνηση οι οποίοι προσπαθούν συνειδητά να μας στρέψουν μακριά από την πολιτική της διπλωματίας, διότι θέλουν να συνεχίσουν τη στρατιωτική τους εκστρατεία», ήταν, σύμφωνα με όσα μετέφερε ο Καλεντερίδης, η βαρυσήμαντη τοποθέτηση του Βανς.
«Καλοπληρωμένη εκστρατεία για να ναυαγήσει η συμφωνία»
Σύμφωνα με την ανάλυση, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος μίλησε για μια οργανωμένη, εξωγενή και «εξαιρετικά καλοπληρωμένη» καμπάνια επιρροής, στόχος της οποίας ήταν να τορπιλιστούν οι συνομιλίες με την Τεχεράνη και να αποτύχει η διπλωματική προσπάθεια.
Ο Βανς υποστήριξε, μάλιστα, ότι συγκεκριμένοι άνθρωποι τον στοχοποίησαν προσωπικά επειδή προσπάθησε να προσεγγίσει διπλωματικά τους Ιρανούς και να επιτύχει, μέσω διαπραγματεύσεων, τους στόχους που είχε θέσει η αμερικανική προεδρία.
«Η απάντησή μου σε αυτή την καλοπληρωμένη καμπάνια για να ναυαγήσει η διπλωματία είναι: πηγαίνετε στην κόλαση», φέρεται να ανέφερε, στέλνοντας ένα εξαιρετικά σκληρό μήνυμα προς όσους επιχείρησαν να επηρεάσουν την πολιτική της Ουάσινγκτον.
Ο Βανς παραδέχθηκε ότι σύμμαχοι και αντίπαλοι προσπαθούν διαχρονικά να επηρεάσουν την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Έθεσε, όμως, ως κόκκινη γραμμή τη στιγμή κατά την οποία αυτές οι επιχειρήσεις επηρεάζουν πλέον την πολιτική κρίση και τις αποφάσεις της αμερικανικής ηγεσίας.
Ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε και σε δημοσίευμα του περιοδικού Time, σύμφωνα με το οποίο πρώην διευθυντής της προεκλογικής εκστρατείας του Ντόναλντ Τραμπ προσελήφθη για τη διεξαγωγή ψηφιακής καμπάνιας με στόχο τη βελτίωση της εικόνας του Ισραήλ και την επίδραση στην αμερικανική κοινή γνώμη.
Κατά τον αναλυτή, το ζήτημα αποκτά ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις επειδή τα χρήματα που παρέχει η Ουάσινγκτον στο Ισραήλ εμφανίζονται να επιστρέφουν στις ΗΠΑ με τη μορφή επιχειρήσεων δημοσίων σχέσεων και πολιτικής επιρροής.
Ρήξη ή προετοιμασία για την επόμενη ημέρα;
Παρά τη σκληρότητα των δηλώσεων, ο Σταύρος Καλεντερίδης εκτίμησε ότι ο Βανς δεν προχωρεί σε πραγματική ρήξη με τον Ντόναλντ Τραμπ ή το Ισραήλ. Αντιθέτως, θεωρεί ότι επιχειρεί να αποστασιοποιηθεί από ορισμένες επιλογές του Αμερικανού προέδρου, να καθαρίσει το πολιτικό του προφίλ και να απευθυνθεί σε ένα τμήμα της βάσης του κινήματος MAGA που αντιδρά στη διαρκή εμπλοκή των ΗΠΑ σε νέους πολέμους.
Η επιλογή του Τζο Ρόγκαν για τη συνέντευξη δεν θεωρήθηκε τυχαία. Ο Ρόγκαν διαθέτει τεράστια επιρροή, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες, ενώ έχει αποστασιοποιηθεί από τον Τραμπ εξαιτίας της εξωτερικής του πολιτικής.
Ο Βανς, πάντως, φρόντισε να κρατήσει σαφείς αποστάσεις από μια συνολική αντιπαράθεση με τον Λευκό Οίκο. Όταν ρωτήθηκε εάν οι ΗΠΑ θα οδηγούνταν σε πόλεμο με το Ιράν ακόμη και χωρίς την ισραηλινή επιρροή, απάντησε θετικά. Παράλληλα, συμφώνησε με τη θέση Τραμπ ότι η Τεχεράνη δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Ο Καλεντερίδης εντόπισε εδώ μια σοβαρή αντίφαση: από τη μία πλευρά ο Βανς καταγγέλλει την επιχείρηση υπονόμευσης της διπλωματίας και από την άλλη εξακολουθεί να στηρίζει τη βασική στρατηγική του Τραμπ απέναντι στο Ιράν.
Η εκτίμησή του είναι ότι ο αντιπρόεδρος προετοιμάζει σταδιακά το έδαφος για τη δική του πολιτική διαδρομή και μια πιθανή μελλοντική διεκδίκηση της προεδρίας, χωρίς ακόμη να κόβει τους δεσμούς με το σύστημα που τον ανέδειξε.
Πρώην Ισραηλινός διπλωμάτης: «Δηλώσεις άνευ προηγουμένου»
Στην ανάλυση παρουσιάστηκε και η αντίδραση του πρώην Ισραηλινού διπλωμάτη Αλόν Πίνκας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο Καλεντερίδης, ο Πίνκας χαρακτήρισε τις δηλώσεις του Βανς πρωτοφανείς και σοκαριστικές.
Όπως επισήμανε, στο παρελθόν είχαν υπάρξει σοβαρές διαφορές και περίοδοι έντασης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Κανένας εν ενεργεία αντιπρόεδρος, όμως, δεν είχε κατηγορήσει τόσο ανοιχτά την ισραηλινή πλευρά ότι διεξάγει εκστρατεία επιρροής που υπονομεύει την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Η σκοτεινή σύνδεση με την υπόθεση Έπσταϊν
Η δεύτερη μεγάλη ενότητα της παρέμβασης αφορούσε την υπόθεση του Τζέφρι Έπσταϊν. Ο Βανς, σύμφωνα με την παρουσίαση του Καλεντερίδη, αναφέρθηκε σε υψηλού επιπέδου διασυνδέσεις του Έπσταϊν με πρόσωπα του αμερικανικού συστήματος, αλλά και με στοιχεία του λεγόμενου «βαθέος κράτους» του Ισραήλ.
Παράλληλα, παραδέχθηκε ότι η κυβέρνηση Τραμπ «κακοδιαχειρίστηκε 100%» το ζήτημα της δημοσιοποίησης των αρχείων Έπσταϊν. Έκανε λόγο για ξεκάθαρα επικοινωνιακά λάθη, αν και απέρριψε την κατηγορία ότι η κυβέρνηση επιχείρησε συνειδητά να συγκαλύψει στοιχεία.
Ο Καλεντερίδης, ωστόσο, αμφισβήτησε ευθέως αυτή την εξήγηση. Υπενθύμισε τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί για τη δημοσιοποίηση της περιβόητης λίστας, τις αντιφατικές ανακοινώσεις του υπουργείου Δικαιοσύνης και του FBI, αλλά και τα εκτεταμένα τμήματα των φακέλων που παρέμειναν καλυμμένα.
Ο Βανς υποστήριξε ότι τα αρχεία θα έπρεπε να δημοσιοποιηθούν πολύ ταχύτερα, αφού προηγουμένως προστατευθούν τα ονόματα των θυμάτων. Για τον Καλεντερίδη, όμως, η όλη διαχείριση ενισχύει την υποψία ότι ισχυρά πρόσωπα και μηχανισμοί προστατεύθηκαν.
Ο πόλεμος εξαπλώνεται σε ολόκληρη την περιοχή
Πριν παρουσιάσει τις δηλώσεις Βανς, ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε εκτενώς στην κλιμάκωση των αμερικανικών επιθέσεων κατά του Ιράν. Όπως υποστήριξε, χτυπήθηκαν γέφυρες, σιδηροδρομικές γραμμές, εγκαταστάσεις ηλεκτροδότησης, αεροδρόμια και κρίσιμες υποδομές μεταφορών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις επιθέσεις κοντά στο Μπαντάρ Αμπάς, στις ζημιές στο ηλεκτρικό δίκτυο των νότιων επαρχιών και στην εκκένωση αντικαρκινικής κλινικής στην Αχβάζ, όπου νοσηλεύονταν και παιδιά. Χαρακτήρισε τα πλήγματα κατά μη στρατιωτικών υποδομών «εγκλήματα πολέμου», καταγγέλλοντας ταυτόχρονα τη σιωπή της ευρωπαϊκής πολιτικής ηγεσίας.
Προειδοποίησε, επίσης, ότι η σύγκρουση κινδυνεύει να εξαπλωθεί. Η αντιπαράθεση Σαουδικής Αραβίας και Χούθι, η αμυντική συμφωνία Ριάντ–Ισλαμαμπάντ και η απειλή ενεργοποίησης των Χούθι στα Στενά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ δημιουργούν ένα εκρηκτικό σκηνικό, ικανό να παρασύρει περισσότερα κράτη στον πόλεμο και να απειλήσει τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το τελικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι βαρύ: πίσω από τον πόλεμο δεν βρίσκονται μόνο γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί, αλλά και μηχανισμοί χρηματοδότησης, πολιτικής επιρροής, πολεμικών βιομηχανιών και υπηρεσιών πληροφοριών. Οι δηλώσεις Βανς δεν αποκαλύπτουν ολόκληρο το σύστημα, ανοίγουν όμως μια χαραμάδα προς το εσωτερικό του.