Ένα έργο που υπερβαίνει τις ανάγκες δύο χωρών και μπορεί να αποκτήσει ευρύτερη γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο βρίσκεται πλέον στο τραπέζι. Πρόκειται για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου–Λιβάνου, η οποία, εφόσον κριθεί βιώσιμη και προχωρήσει προς υλοποίηση, θα μπορούσε να αποτελέσει για τη Βηρυτό μια μελλοντική «γέφυρα» προς το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα.
Τη στρατηγική διάσταση του σχεδιασμού ανέδειξε ο υπουργός Ενέργειας και Υδάτων του Λιβάνου, Τζόζεφ Αλ Σαντί, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Αλήθεια», η οποία δημοσιεύεται την Κυριακή.
Όπως εξήγησε, η προοπτική της διασύνδεσης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία εφόσον η Κυπριακή Δημοκρατία ολοκληρώσει μελλοντικά τη σύνδεσή της με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο. Σε αυτή την περίπτωση, ο Λίβανος δεν θα αποκτούσε μόνο πρόσβαση σε πρόσθετες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά θα μπορούσε να συνδεθεί, μέσω Κύπρου, με ένα ευρύτερο και περισσότερο σταθερό ενεργειακό σύστημα.
«Αν ο Λίβανος συνδεθεί με την Κύπρο και, δεδομένου ότι η Κύπρος ενδέχεται τελικά να συνδεθεί με την υπόλοιπη Ευρώπη, αυτό θα αποβεί εξαιρετικά επωφελές για τη χώρα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Λιβανέζος υπουργός.
Στο προσκήνιο η Παγκόσμια Τράπεζα
Οι κυβερνήσεις Κύπρου και Λιβάνου έχουν απευθυνθεί από κοινού στην Παγκόσμια Τράπεζα, ζητώντας την εκπόνηση προκαταρκτικής μελέτης σκοπιμότητας. Στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν το φιλόδοξο έργο μπορεί να σταθεί τόσο σε τεχνικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο.
Η μελέτη θα χρηματοδοτηθεί από την Παγκόσμια Τράπεζα και θα αναπτυχθεί σε δύο διαδοχικά στάδια.
Η πρώτη φάση θα περιλαμβάνει μια οικονομική ανάλυση υψηλού επιπέδου και εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περίπου έξι μήνες. Μεταξύ άλλων, θα εξεταστούν οι υφιστάμενες και οι μελλοντικές ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας, η σχέση μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, καθώς και οι βασικοί οικονομικοί παράγοντες που θα καθορίσουν τη βιωσιμότητα της επένδυσης.
Τα αποτελέσματα αυτής της πρώτης αξιολόγησης θα λειτουργήσουν ως το αποφασιστικό φίλτρο για τη συνέχεια του έργου. Εφόσον τα συμπεράσματα είναι θετικά, θα ακολουθήσει μια περισσότερο λεπτομερής τεχνική και οικονομική μελέτη, στην οποία θα εξεταστούν σε βάθος το κόστος, οι τεχνικές προδιαγραφές, οι υποδομές και οι προϋποθέσεις υλοποίησης.
Για τον σκοπό αυτό, Λευκωσία και Βηρυτός έχουν ήδη συμφωνήσει στους Όρους Εντολής της μελέτης, καθώς και στη συγκρότηση κοινής τεχνικής και καθοδηγητικής επιτροπής. Το νέο όργανο θα συνεργάζεται με την Παγκόσμια Τράπεζα και θα αναλάβει τον συντονισμό μεταξύ των δύο χωρών σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.
Ανάσα για το ηλεκτρικό σύστημα του Λιβάνου
Το άμεσο όφελος για τον Λίβανο αφορά την ενίσχυση της ηλεκτροδότησης, καθώς η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα και ελλείψεις στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
«Το προφανές όφελος είναι ότι θα μπορούμε να παρέχουμε περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια στον πληθυσμό του Λιβάνου», σημείωσε ο Τζόζεφ Αλ Σαντί.
Η διασύνδεση, επομένως, θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση ενός χρόνιου προβλήματος, περιορίζοντας την ενεργειακή ανασφάλεια και ενισχύοντας τη σταθερότητα του λιβανικού δικτύου. Η πραγματική αξία της, όμως, δεν περιορίζεται μόνο σε αυτό.
Η σύνδεση με την Κύπρο μπορεί να προσδώσει στον Λίβανο έναν νέο περιφερειακό προσανατολισμό, εντάσσοντάς τον σε ένα ευρύτερο πλέγμα συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο. Εφόσον η Κύπρος συνδεθεί με το ευρωπαϊκό σύστημα, το έργο θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ενεργειακό διάδρομο μεταξύ Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.
Το κρίσιμο ζήτημα της χρηματοδότησης
Η υλοποίηση του σχεδίου, πάντως, απέχει ακόμη αρκετά. Οι δύο βασικές προκλήσεις είναι η απόδειξη της οικονομικής βιωσιμότητας και η εξασφάλιση των απαραίτητων κεφαλαίων.
Σύμφωνα με τον Λιβανέζο υπουργό, η χρηματοδότηση θα μπορούσε να αναζητηθεί στον ιδιωτικό τομέα, σε διεθνείς οργανισμούς ή άλλους χρηματοδοτικούς θεσμούς. Μεταξύ των πιθανών πηγών βρίσκεται και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ιδιαίτερα εάν το έργο ενταχθεί σε μια ευρύτερη στρατηγική για την ενεργειακή διασύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη.
Ο Τζόζεφ Αλ Σαντί απέφυγε να προσδιορίσει χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, ξεκαθαρίζοντας ότι προηγείται η πρώτη φάση της μελέτης. Σαφέστερη εικόνα για τις δυνατότητες και το μέλλον του σχεδίου αναμένεται να υπάρξει σε περίπου έξι μήνες.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου–Λιβάνου βρίσκεται, συνεπώς, ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο. Εάν, όμως, ξεπεράσει τον σκόπελο της οικονομικής βιωσιμότητας, μπορεί να αποτελέσει κάτι πολύ περισσότερο από ένα υποθαλάσσιο καλώδιο: έναν νέο στρατηγικό άξονα που θα συνδέει τον Λίβανο με την Κύπρο και, δυνητικά, τη Μέση Ανατολή με την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά.