ΤΟ 90% ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΜΟΙΡΑΖΕΙ ΕΡΓΑ ΣΕ ΙΔΙΩΤΕΣ, 65,5% ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΚΑΤΕΛΗΞΕ ΣΕ ΜΟΛΙΣ 8 ΑΝΑΔΟΧΟΥΣ

Σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται οι δημόσιοι φορείς το δημόσιο χρήμα προκαλούν τα ευρήματα έρευνας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία αναδεικνύει την εκτεταμένη χρήση των απευθείας αναθέσεων, αλλά και τη συγκέντρωση μεγάλου μέρους των συμβάσεων σε περιορισμένο αριθμό ιδιωτών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην έκθεση, το 90% των δημόσιων φορέων ανέθεσε απευθείας σε ιδιώτες έργα εσωτερικού ελέγχου, αντί να ακολουθήσει ανταγωνιστικές διαδικασίες. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το 65,5% τόσο της συνολικής αξίας όσο και του πλήθους των συμβάσεων κατευθύνθηκε σε μόλις οκτώ αναδόχους, γεγονός που εγείρει ζητήματα ανταγωνισμού, διαφάνειας και αποτελεσματικής εποπτείας.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις συγκεκριμένες συμβάσεις. Στην έκθεση επισημαίνονται ελλείψεις σε προσωπικό και αδυναμίες στους μηχανισμούς ελέγχου, ενώ γίνεται αναφορά και σε 149 δημόσια έργα για τα οποία δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σύστημα παρακολούθησης σε όλη τη διάρκεια της υλοποίησής τους. Παράλληλα, οι εργασίες συντήρησης και οι επιθεωρήσεις δεν προγραμματίζονται συστηματικά, δημιουργώντας πρόσθετα ερωτήματα για την εποπτεία των δημόσιων υποδομών.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι καταγγελίες για τεχνητή κατάτμηση έργων, δηλαδή για τον επιμερισμό μεγαλύτερων συμβάσεων σε μικρότερα ποσά, ώστε να πραγματοποιούνται διαδοχικές απευθείας αναθέσεις. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Δήμου Φυλής, όπου, σύμφωνα με καταγγελία της δημοτικής παράταξης «αλλάΖουμε», ποσό 1.038.000 ευρώ φέρεται να κατατμήθηκε σε μικρότερες αναθέσεις. Επιπλέον, σε διάστημα μόλις 16 μηνών καταγράφηκαν, σύμφωνα με την ίδια καταγγελία, 714 αναθέσεις συνολικού ύψους 8.000.606 ευρώ.
Αντίστοιχες καταγγελίες έχουν διατυπωθεί και σε άλλες περιοχές της χώρας. Στο Κιλκίς, δημοτική εταιρεία φέρεται να προχώρησε σε διαγωνισμό με φωτογραφικές προδιαγραφές για έργο υδρομέτρησης, αποκλείοντας ουσιαστικά τις υπόλοιπες ενδιαφερόμενες εταιρείες. Μετά τις προσφυγές που κατατέθηκαν, η διαδικασία ακυρώθηκε, ενώ το υπουργείο Οικονομικών φέρεται να διεκδικεί την επιστροφή περίπου 2 εκατομμυρίων ευρώ.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται επίσης υποθέσεις που αφορούν μεγαλύτερα χρηματικά ποσά. Στην Κόρινθο, αναφέρεται απευθείας ανάθεση ύψους 1,6 εκατομμυρίων ευρώ από το τοπικό Επιμελητήριο, στο πλαίσιο διαφημιστικής καμπάνιας συνολικού προϋπολογισμού 40 εκατομμυρίων ευρώ για την προβολή της τοπικής οινοπαραγωγής στο εξωτερικό. Παράλληλα, δημοσιογραφική έρευνα του Documento εντόπισε 90 απευθείας αναθέσεις στην ΑΑΔΕ κατά την περίοδο 2025-2026, συνολικού ύψους 3,16 εκατομμυρίων ευρώ.
Σημαντικά ερωτήματα έχουν προκύψει και από την υπόθεση της προμήθειας πυροσβεστικών αεροσκαφών, καθώς διαγωνισμός ακυρώθηκε μετά τον εντοπισμό προβλημάτων που αφορούσαν την εταιρεία με την πλέον ευνοϊκή προσφορά, η οποία φέρεται να συνδεόταν με καρτέλ υπό έρευνα για δωροδοκία.
Στη Θεσσαλονίκη, έντονες αντιδράσεις είχε προκαλέσει και η υπόθεση του λογοτύπου του Μετρό, όταν, μετά τη ματαίωση του διαγωνισμού το 2024, ακολούθησε απευθείας ανάθεση ύψους 30.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ σε εταιρεία που είχε ιδρυθεί λίγο πριν από τη συγκεκριμένη διαδικασία.
Την ίδια ώρα, αναφορά γίνεται και σε παλαιότερες υποθέσεις, όπως η προμήθεια μασκών και αντισηπτικών για τα σωφρονιστικά καταστήματα το 2020, ύψους 291.659 ευρώ, η οποία συνδέθηκε με καταγγελίες για απευθείας ανάθεση σε επιχείρηση που δραστηριοποιούνταν ως μπακάλικο.
Το ζήτημα των απευθείας αναθέσεων επεκτείνεται, σύμφωνα με τις καταγγελίες που παρατίθενται, και σε συμβάσεις της εταιρείας «Κοινωνία της Πληροφορίας», όπου γίνεται λόγος για περισσότερα από 26 εκατομμύρια ευρώ μέσω 475 συμβάσεων, καθώς και σε υποθέσεις περιφερειών και υπουργείων.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο οι διαδικασίες ανάθεσης διασφαλίζουν πραγματικό ανταγωνισμό και ίσες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις. Όταν οι διαγωνισμοί υποχωρούν και οι απευθείας αναθέσεις αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο μερίδιο στις δημόσιες συμβάσεις, το ζήτημα δεν είναι απλώς διοικητικό ή γραφειοκρατικό.
Είναι ζήτημα προστασίας του δημόσιου χρήματος. Γιατί κάθε ευρώ που διατίθεται από το κράτος προέρχεται από τους φορολογούμενους πολίτες, οι οποίοι τελικά καλούνται να πληρώσουν το κόστος μιας ενδεχόμενης κακοδιαχείρισης, της έλλειψης ελέγχων και της απουσίας ουσιαστικής λογοδοσίας.
karditsastakra.