Σοβαρές καταγγελίες για τις εξελίξεις στη Χιμάρα διατύπωσε, σε συνέντευξή του στο Euro News Albania, ο δημοσιογράφος Σταύρος Μάρκος, πρώην πρόεδρος της Κοινότητας Χιμάρας, υποστηρίζοντας ότι στην περιοχή βρίσκεται σε εξέλιξη ένα οργανωμένο σχέδιο με στόχο την αποδυνάμωση και, τελικά, την εξάλειψη της διαχρονικής παρουσίας της ελληνικής κοινότητας.
Ο Σταύρος Μάρκος υποστήριξε ότι η Χιμάρα βρίσκεται στο επίκεντρο του αλβανικού εθνικισμού και αλυτρωτισμού, κάνοντας λόγο για πολιτικές επιλογές του αλβανικού κράτους που, όπως είπε, υπηρετούν έναν ευρύτερο σχεδιασμό εις βάρος του ελληνικού στοιχείου της περιοχής. Κατά τον ίδιο, η διαδικασία αυτή δεν εκδηλώνεται πλέον με παραδοσιακές μορφές πίεσης, αλλά μέσω πιο σύνθετων μηχανισμών, όπως οι λεγόμενες «Στρατηγικές Επενδύσεις», οι οποίες εγκρίθηκαν με νόμο από το αλβανικό κοινοβούλιο και εφαρμόστηκαν συστηματικά από τις κυβερνήσεις, ιδιαίτερα κατά την τελευταία δεκαετία.
Στην τοποθέτησή του, ο Μάρκος συνέδεσε τις εξελίξεις αυτές με την οικοδομική και τουριστική έκρηξη που καταγράφεται στην περιοχή, σημειώνοντας ότι έχουν ανεγερθεί χιλιάδες βίλες, οι οποίες, σύμφωνα με όσα ανέφερε, πωλούνται σε εξαιρετικά υψηλές τιμές, φτάνοντας ακόμη και τις 6.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Όπως υποστήριξε, οι ιδιοκτησίες αυτές περνούν σε νέα χέρια, Αλβανών και ξένων, ενώ πίσω από μέρος αυτής της δραστηριότητας άφησε να εννοηθεί ότι κρύβονται και σκοτεινά οικονομικά συμφέροντα.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα πάντα με τους ισχυρισμούς του, οι Έλληνες της Χιμάρας βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα καθεστώς αβεβαιότητας ως προς τα περιουσιακά τους δικαιώματα, καθώς, όπως είπε, όχι μόνο δεν τους αποδίδονται οι περιουσίες τους με σαφή και τεκμηριωμένο τρόπο, αλλά προωθείται και ένα μοντέλο διαχείρισής τους από ιδιωτική εταιρεία, με το επιχείρημα ότι το κράτος αδυνατεί να αναγνωρίσει την ιδιοκτησία.
Ο πρώην πρόεδρος της Κοινότητας Χιμάρας υποστήριξε ακόμη ότι οι αποφάσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης βρίσκονται σε πλήρη συντονισμό με την κεντρική εξουσία και εντάσσονται σε έναν σχεδιασμό με τεράστιο οικονομικό αποτύπωμα. Όπως ανέφερε, ο Δήμος Χιμάρας έχει ωφεληθεί από προϋπολογισμό που φτάνει περίπου τα 80 εκατ. ευρώ, συγκαταλεγόμενος, όπως είπε, στους πλέον ισχυρούς δήμους της Αλβανίας. Στο σημείο αυτό άφησε σαφείς αιχμές για την προέλευση σημαντικού μέρους αυτών των κεφαλαίων, συνδέοντάς τα με την έκδοση οικοδομικών αδειών και με πρακτικές ξεπλύματος χρήματος.
Μάλιστα, ο Σταύρος Μάρκος υποστήριξε ότι οι λεγόμενες στρατηγικές επενδύσεις εντάσσονται σε ένα καλά οργανωμένο σενάριο που δεν αφορά μόνο την οικονομική εκμετάλλευση της περιοχής, αλλά και την πληθυσμιακή και εθνική της μετάλλαξη. Κατά την εκτίμησή του, το ζήτημα της Χιμάρας δεν είναι απλώς υπόθεση πλούτου ή ανάπτυξης, αλλά βαθιά πολιτικό και εθνικό θέμα, που αγγίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ελευθερίες της ελληνικής μειονότητας.
Αναφερόμενος ευρύτερα στην κατάσταση στην Αλβανία, ο ίδιος μίλησε και για μια προβληματική εικόνα στην οικονομία, επικαλούμενος στοιχεία και αναφορές περί εκτεταμένης άτυπης οικονομίας. Όπως σημείωσε, η παραοικονομία αποτελεί κρίσιμο παράγοντα αποσταθεροποίησης, ενώ συνέκρινε την παρούσα εικόνα με την περίοδο του 1997, όταν η κατάρρευση των πυραμιδικών σχημάτων βύθισε τη χώρα σε βαθιά κρίση και εσωτερική αναταραχή.
Η παρέμβαση του Σταύρου Μάρκου έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά αλυσίδα καταγγελιών και ανησυχιών γύρω από τη Χιμάρα, μια περιοχή όπου το περιουσιακό, το εθνικό και το γεωπολιτικό μπλέκονται όλο και πιο έντονα. Το βέβαιο είναι ότι το θέμα παραμένει ανοιχτό και εξαιρετικά ευαίσθητο, με τη συζήτηση να επανέρχεται διαρκώς στο προσκήνιο τόσο σε διμερές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.