Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους κινήθηκε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στη διαδικτυακή εκπομπή «Direct News» του Directus.gr, αναλύοντας τις εξελίξεις μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το Κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι κινήσεις της Τουρκίας, το μέλλον της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου και οι δυνατότητες ελληνικής διπλωματικής αντίδρασης.
Ο δημοσιογράφος υποστήριξε ότι η Αθήνα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εξαιρετικά δυσμενή γεωπολιτική κατάσταση, ζητώντας άμεσες πρωτοβουλίες για την προστασία των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Το τουρκολιβυκό και η νέα πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο
Αφετηρία της ανάλυσης αποτέλεσε η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με έδρα την ανατολική πλευρά της χώρας, να εγκρίνει στις 20 Οκτωβρίου 2026 το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης που είχαν υπογράψει η Άγκυρα και η τότε κυβέρνηση της Τρίπολης το 2019.
Πρόκειται για σημαντική μεταβολή στη στάση της ανατολικής Λιβύης, η οποία το 2020 είχε απορρίψει το ίδιο μνημόνιο. Η Ελλάδα αντέδρασε χαρακτηρίζοντάς το παράνομο και αντίθετο προς το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι η εξέλιξη δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία επιχειρεί να αποκτήσει καθοριστικό ρόλο στις θαλάσσιες οριοθετήσεις, στις ενεργειακές έρευνες και στις υποθαλάσσιες διασυνδέσεις.
Ειδική αναφορά έκανε στη σημασία της Κρήτης και του Καστελλορίζου, τονίζοντας ότι οι τουρκικές επιδιώξεις αμφισβητούν τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η έλλειψη ουσιαστικής αντίδρασης μπορεί να ενθαρρύνει την Άγκυρα να προχωρήσει σε νέες διεκδικήσεις.
Η αμερικανική στάση προκαλεί ανησυχία
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο παρουσιαστής στην αντίδραση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Η Ουάσιγκτον, απαντώντας σε ερωτήματα για την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ενθάρρυνε τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου να επιλύσουν τις θαλάσσιες διαφορές τους μέσω διαπραγματεύσεων καλής πίστης.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι Ελλάδα και Τουρκία είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και κάλεσε τις δύο χώρες σε διμερή διάλογο. Η συγκεκριμένη τοποθέτηση δεν περιείχε ρητή αποδοκιμασία του μνημονίου.
Ο Μουντζουρούλιας συνέκρινε τη νέα ανακοίνωση με προηγούμενες αμερικανικές τοποθετήσεις, υποστηρίζοντας ότι καταγράφεται αλλαγή στη στάση της Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η αμερικανική προσέγγιση δημιουργεί ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν πλέον τις τουρκικές επιδιώξεις.
Έθεσε, μάλιστα, το ζήτημα της ενδεχόμενης διασύνδεσης του λιβυκού προβλήματος με την ευρύτερη αμερικανική στρατηγική για την πολιτική ενοποίηση της Λιβύης.
Ο δημοσιογράφος εξέφρασε την ελπίδα ότι θα υπάρξει νέα επικοινωνία ανάμεσα στον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο.
Ελλάδα και Αίγυπτος: Η συμφωνία που πρέπει να προχωρήσει άμεσα
Ως θετική εξέλιξη παρουσίασε την επανέναρξη των συζητήσεων ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο για την επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών του Αυγούστου 2020.
Οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Γιώργος Γεραπετρίτης και Μπαντρ Αμπντελάτι, συμφώνησαν να εξετάσουν την επέκταση της οριοθέτησης προς ανατολάς, επαναβεβαιώνοντας την αντίθεσή τους στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Ο Μουντζουρούλιας χαιρέτισε την κινητοποίηση του Καΐρου, υποστήριξε όμως ότι η Αθήνα δεν έχει πλέον την πολυτέλεια να παραπέμπει κρίσιμες αποφάσεις στο μέλλον.
Υπενθύμισε ότι η συμφωνία του 2020 αφορά τμήμα των θαλάσσιων ζωνών μεταξύ του 26ου και του 28ου μεσημβρινού, ενώ η περιοχή ανατολικότερα παραμένει αντικείμενο μελλοντικής οριοθέτησης.
Ο παρουσιαστής τάχθηκε υπέρ της άμεσης επέκτασης της συμφωνίας και επανέφερε την πρόταση για οριοθέτηση ΑΟΖ ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Παράλληλα, ζήτησε επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, με ιδιαίτερη αναφορά στην Κρήτη.
GSI: Η γραπτή ενημέρωση προς την Τουρκία και οι φόβοι για επικίνδυνο προηγούμενο
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της εκπομπής αφορούσε το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, γνωστό ως Great Sea Interconnector (GSI).
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες θα μπορούσε να εξεταστεί μια μορφή γραπτής ενημέρωσης προς την Τουρκία σχετικά με τις εργασίες του έργου.
Διευκρίνισε ότι το ζήτημα που συζητείται αφορά ενημέρωση και όχι τυπική αίτηση άδειας.
Ωστόσο, ο ίδιος υποστήριξε ότι μια τέτοια πρακτική ενδέχεται να ερμηνευθεί από την Άγκυρα ως αναγνώριση του δικαιώματός της να παρεμβαίνει στους ενεργειακούς σχεδιασμούς της περιοχής.
Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα πρέπει να αποφύγει οποιαδήποτε διαδικασία που θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
Άσκησε επίσης έντονη κριτική στην προοπτική συνεννόησης με την Τουρκία υπό όρους που, όπως υποστήριξε, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υποχώρηση των ελληνικών θέσεων.
Ο παρουσιαστής συνέδεσε το συγκεκριμένο ζήτημα με την ευρύτερη τουρκική επιδίωξη να αποκτήσει ρόλο ελέγχου στις θαλάσσιες ενεργειακές υποδομές της Ανατολικής Μεσογείου.
Τα τουρκικά δημοσιεύματα και η αμφισβήτηση του Αιγαίου
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν επίσης αναφορές τουρκικών μέσων ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων το CNN Türk, σχετικά με τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της Άγκυρας.
Ο δημοσιογράφος έκανε ιδιαίτερη αναφορά σε χάρτη που, σύμφωνα με την περιγραφή του, παρουσίαζε το Αιγαίο διχοτομημένο.
Υποστήριξε ότι τέτοιες απεικονίσεις εντάσσονται στην προσπάθεια εμπέδωσης των τουρκικών θέσεων για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Παρουσίασε ακόμη ισχυρισμούς Τούρκων σχολιαστών ότι οι ενεργειακοί σχεδιασμοί της περιοχής δεν μπορούν να υλοποιηθούν χωρίς τη συμμετοχή ή την έγκριση της Άγκυρας.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε σε δημοσιεύματα που προειδοποιούν την Ελλάδα για μελλοντικά προβλήματα σχετικά με το καθεστώς των νησιών.
Ο Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι οι αναφορές αυτές αποτυπώνουν την προσπάθεια αναθεώρησης του υφιστάμενου καθεστώτος στο Αιγαίο.
Η Γερμανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ζήτημα των κυρώσεων
Σημαντικό μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στη στάση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Ο παρουσιαστής υποστήριξε ότι οι καταδικαστικές δηλώσεις δεν αρκούν για να αντιμετωπιστούν οι τουρκικές ενέργειες.
Στο πλαίσιο αυτό, επέκρινε τη Γερμανία, αναφέροντας ότι, παρά τη λεκτική αποδοκιμασία του τουρκολιβυκού μνημονίου, δεν διαφαίνεται πρόθεση επιβολής κυρώσεων.
Παράλληλα, ζήτησε να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες που διαθέτουν η Ελλάδα και η Κύπρος εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μεταξύ των επιλογών που πρότεινε ήταν:
-
Στοχευμένες κυρώσεις κατά της Τουρκίας.
-
Επανεξέταση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων που αφορούν την Τουρκία και τη Λιβύη.
-
Αξιοποίηση του δικαιώματος αρνησικυρίας όπου το επιτρέπουν οι ευρωπαϊκές διαδικασίες.
-
Πάγωμα περαιτέρω βημάτων στις τελωνειακές σχέσεις ΕΕ–Τουρκίας.
-
Αυστηρότερες διπλωματικές κινήσεις απέναντι στην Άγκυρα.
Ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αναλάβει περισσότερες πρωτοβουλίες, αντί να περιορίζεται στην αναμονή διεθνών αντιδράσεων.
Ισραήλ: Προειδοποιήσεις για τους ενεργειακούς σχεδιασμούς
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη στάση του Ισραήλ, το οποίο καταδίκασε την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή.
Η ισραηλινή αντίδραση εκδηλώθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2026.
Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε ισραηλινές αναλύσεις που συνδέουν το τουρκολιβυκό με τους ενεργειακούς σχεδιασμούς Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει τη δυνατότητα επιρροής της στις υποθαλάσσιες διασυνδέσεις, στις θαλάσσιες μεταφορές και στην αξιοποίηση ενεργειακών κοιτασμάτων.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε σε δημοσίευμα της Jerusalem Post, το οποίο, όπως είπε, εξετάζει τον κίνδυνο αποθάρρυνσης επενδύσεων εξαιτίας της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι η αβεβαιότητα για την ασφάλεια των υποδομών θα μπορούσε να επηρεάσει τις αποφάσεις εταιρειών που εξετάζουν τη χρηματοδότηση μεγάλων ενεργειακών έργων.
Παρουσίασε επίσης ανάλυση της Israel Hayom, με αντικείμενο την αμερικανική στάση απέναντι στην Τουρκία και τις συνέπειές της για τους περιφερειακούς συμμάχους των ΗΠΑ.
Η μάχη για τους ενεργειακούς πόρους νότια της Κρήτης
Ένα ακόμη ζήτημα που ανέδειξε η εκπομπή ήταν οι ενεργειακές έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης.
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε λιβυκά δημοσιεύματα που αμφισβητούν τις ελληνικές δραστηριότητες σε περιοχές όπου δεν έχει ολοκληρωθεί η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ανάμεσα στα δύο κράτη.
Κατά την εκτίμησή του, οι τουρκολιβυκές κινήσεις ενδέχεται να δημιουργήσουν πρόσθετες δυσκολίες για τις έρευνες υδρογονανθράκων.
Υποστήριξε ότι η Τουρκία επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τις συμφωνίες με τη Λιβύη για να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στην εκμετάλλευση ενεργειακών πόρων.
Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία του για το ενδεχόμενο μελλοντικής εμφάνισης τουρκικών ερευνητικών σκαφών σε θαλάσσιες περιοχές ελληνικού ενδιαφέροντος.
Η νέα διπλωματική πρωτοβουλία της Άγκυρας
Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής παρουσιάστηκε πληροφορία για προγραμματισμένη συνάντηση επτά χωρών με αντικείμενο γεωπολιτικές κρίσεις και στρατηγικούς θαλάσσιους διαδρόμους.
Σύμφωνα με τον παρουσιαστή, η Τουρκία θα φιλοξενούσε συνάντηση με τη συμμετοχή χωρών όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Βρετανία, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.
Στην ατζέντα, όπως ανέφερε, περιλαμβάνονταν η Μέση Ανατολή, η Ουκρανία, η Ερυθρά Θάλασσα και τα Στενά του Ορμούζ.
Ο Μουντζουρούλιας εξέφρασε τον προβληματισμό του για την απουσία της Ελλάδας και πρότεινε η Αθήνα να αναλάβει αντίστοιχη διπλωματική πρωτοβουλία.
Προειδοποιήσεις για κλιμάκωση και ανάγκη άμεσων αποφάσεων
Κλείνοντας, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε προειδοποιήσεις αναλυτών για τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Παρουσίασε ακόμη ισχυρισμούς για σημαντική αύξηση των τουρκικών παραβιάσεων, καθώς και εκτιμήσεις αμερικανικών αναλυτικών κέντρων σχετικά με τις συνέπειες της τουρκικής στρατηγικής.
Ο ίδιος επανήλθε στην ανάγκη άμεσων ελληνικών πρωτοβουλιών, υποστηρίζοντας ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, οι ενεργειακές διασυνδέσεις και οι διεθνείς συμμαχίες αποτελούν αλληλένδετα ζητήματα.
Η βασική θέση της παρέμβασής του ήταν ότι η Αθήνα οφείλει να αντιδράσει τόσο σε διπλωματικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο, αξιοποιώντας τα μέσα που διαθέτει για την προάσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.