Χιλιάδες Αϊτινοί διαδήλωσαν την Τρίτη 17 Νοεμβρίου στο Πορτ-ο-Πρενς, εκφράζοντας τη στήριξή τους στην παρουσία των στρατιωτών του Ελ Σαλβαδόρ και στον αγώνα που διεξάγουν κατά των συμμοριών, ενώ η κυβέρνηση επισημοποίησε μια «συμφωνία συνεργασίας» μεταξύ των δύο χωρών.
Oι συμμορίες αυτές είναι γνωστές ως chimeres και ξεκίνησαν ως ιδιωτικός ένοπλος, βραχίονας του Fanmi Lavalas, του κόμματος που αυτοπροσδιοριζόταν ως κεντροαριστερό και «φωνή των φτωχών».
Η αριστερά της Αϊτής εστησε τις συμμορίες ως εργαλείο εκφοβισμού. Σε ένα πλαίσιο ανομίας, οι επόμενοι απλά το συνέχισαν.
Σήμερα οι Αϊτινοί φωνάζουν το όνομα του προέδρου του Ελ Σαλβαδόρ, (που απολαμβάνει την αποδοχή του 92% των συμπολιτών του) γιατί κανενας δικός τους ηγέτης δεν τους προστάτευσε. Και ο πρόεδρος Μπουκέλε τους ξαναέδωσε ελπίδα.
Οι διαδηλώσεις αυτές, οι μεγαλύτερες που έχουν πραγματοποιηθεί στην Αϊτή εδώ και αρκετά χρόνια, σημειώνονται σχεδόν έναν μήνα μετά την αποστολή περισσότερων από 2.000 στρατιωτών από τον πρόεδρο του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε, σε αυτή τη φτωχή χώρα της Καραϊβικής, η οποία μαστίζεται από τη βία και την πολιτική αστάθεια.
Οι πρώτες επιχειρήσεις του στρατιωτικού αυτού αποσπάσματος έχουν την υποστήριξη ενός μέρους του πληθυσμού: «Ευχαριστούμε, Μπουκέλε», «Ζήτω ο Μπουκέλε». «Μπουκέλε, η χώρα σού ανήκει, κάνε ό,τι θέλεις με αυτήν», φώναζαν ορισμένοι διαδηλωτές στους δρόμους της πρωτεύουσας.
«Σας αγαπώ κι εγώ»
«Ζητάμε από τον πρόεδρο Μπουκέλε να αγνοήσει τους επικριτές του και να συνεχίσει να στηρίζει την Αϊτή», δήλωσε ένας διαδηλωτής, ο οποίος δεν θέλησε να αποκαλύψει το όνομά του. «Ο λαός της Αϊτής τού είναι εξαιρετικά ευγνώμων για το έργο του».
«Σας αγαπώ κι εγώ», απάντησε ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ μέσω της πλατφόρμας X, δηλώνοντας ότι πραγματικά δεν περίμενε κάτι τέτοιο.
Στο τέλος της πορείας σημειώθηκαν ορισμένες συγκρούσεις, με την αστυνομία να κάνει χρήση δακρυγόνων.
Αργά το απόγευμα, η κυβέρνηση της Αϊτής ανακοίνωσε ότι «το Υπουργικό Συμβούλιο επικύρωσε τη Συμφωνία Συνεργασίας μεταξύ της Δημοκρατίας της Αϊτής και της Δημοκρατίας του Ελ Σαλβαδόρ».
«Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί ένα νέο στάδιο στην ενίσχυση των διμερών σχέσεων και της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, ιδίως απέναντι στις προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Αϊτή», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Της συνεδρίασης προήδρευσε ο πρωθυπουργός Αλίξ Ντιντιέ Φιλς-Εμέ, ο οποίος έγραψε στην πλατφόρμα X: «Οι συμμορίες δεν θα μπορούν πλέον να κοιμούνται ήσυχες».
Στα τέλη Οκτωβρίου, ο Ναγίμπ Μπουκέλε έστειλε περισσότερους από 2.000 στρατιώτες στην Αϊτή. Η ανάπτυξη αυτή πραγματοποιήθηκε εκτός ενός σαφώς καθορισμένου διεθνούς πλαισίου, έγινε όμως δεκτή με ικανοποίηση από τις αϊτινές αρχές, οι οποίες εδώ και πολύ καιρό αδυνατούν να αντιμετωπίσουν τις συμμορίες.
4.595 νεκροί
Το Ελ Σαλβαδόρ υποστηρίζει ότι οι στρατιωτικοί του βρίσκονται εκεί για να εντοπίσουν τέσσερις στρατιώτες, ενταγμένους στη Δύναμη Καταστολής των Συμμοριών (FRG), η οποία υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ και οι οποίοι αγνοούνται σε περιοχή κοντά στην πρωτεύουσα. Σύμφωνα με την ίδια εκδοχή, οι στρατιώτες του Ελ Σαλβαδόρ θα αποχωρήσουν μόλις διασωθούν οι τέσσερις αγνοούμενοι.
Ωστόσο, από την άφιξή τους και μετά, οι επιχειρήσεις τους έχουν υπερβεί κατά πολύ τα όρια μιας απλής επιχείρησης διάσωσης.
Ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ, ο οποίος κατάφερε να περιορίσει σημαντικά τη δύναμη των συμμοριών στη χώρα του, με τίμημα μια εκστρατεία που έχει προκαλέσει καταγγελίες για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πανηγύρισε στις 10 Νοεμβρίου την καταστροφή του «στρατηγείου» μιας από τις μεγαλύτερες συμμορίες της Αϊτής, δημοσιεύοντας μάλιστα βίντεο από την επίθεση με ελικόπτερο.
Ένα ακόμη σημάδι της προσέγγισης μεταξύ των δύο χωρών ήταν η επίσκεψη, την Τρίτη, του υπουργού Δικαιοσύνης και Δημόσιας Ασφάλειας της Αϊτής στο Κέντρο Περιορισμού της Τρομοκρατίας (CECOT) του Ελ Σαλβαδόρ, τη γιγαντιαία φυλακή που κατασκεύασε ο Ναγίμπ Μπουκέλε και η οποία έχει δεχθεί έντονη κριτική από οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Η επίσκεψη εντάσσεται στο πλαίσιο της ανταλλαγής εμπειριών και της συνεργασίας γύρω από τις στρατηγικές καταπολέμησης των συμμοριών και του οργανωμένου εγκλήματος», σύμφωνα με την κυβέρνηση της Αϊτής.
Παράλληλα, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα κάλεσε την Τρίτη όλες τις δυνάμεις ασφαλείας στην Αϊτή να θέσουν ως προτεραιότητα την προστασία του πληθυσμού και να χρησιμοποιούν θανατηφόρα βία μόνο ως έσχατη λύση.
Στην Αϊτή δραστηριοποιούνται πολλές δυνάμεις που στρέφονται κατά των συμμοριών, με περισσότερο ή λιγότερο συντονισμένο τρόπο: η αϊτινή αστυνομία και ο στρατός, η Δύναμη Καταστολής των Συμμοριών (FRG), η οποία υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ και αριθμεί περίπου 2.000 μέλη από διάφορες χώρες, αλλά και ξένοι ιδιωτικοί μισθοφόροι, καθώς και οι στρατιώτες του Ελ Σαλβαδόρ.
Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ κατέγραψε 4.595 νεκρούς και 2.050 τραυματίες εξαιτίας της ένοπλης βίας στην Αϊτή κατά τους πρώτους δέκα μήνες του 2026.
Πηγές : Miriam Liapi
TV5 Monde