Την κοινωνική αναταραχή στην Ευρώπη, τις κινήσεις Τραμπ απέναντι στον Πούτιν και τις τουρκικές πιέσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου ανέλυσε ο Σταύρος Καλεντερίδης, σε παρεμβάσεις του στη «Ναυτεμπορική», στο «Best» και στο «Δέλτα». Στο επίκεντρο της κριτικής του βρέθηκαν το ενεργειακό κόστος, η χρηματοδότηση της Ουκρανίας και η εγκατάλειψη της περιφέρειας, με ιδιαίτερη αναφορά στη Θράκη.
Ο διεθνολόγος συνέδεσε τις κοινωνικές αντιδράσεις με τις οικονομικές συνέπειες των πολέμων και τις επιλογές των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Κατά την εκτίμησή του, η ακρίβεια, η στεγαστική πίεση και η υποχώρηση των δημόσιων υποδομών συσσωρεύουν δυσαρέσκεια, η οποία μετατρέπεται σε αμφισβήτηση των κομμάτων εξουσίας.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να παραμείνει εγκλωβισμένη στη σύγκρουση με τη Ρωσία, ακόμη και εάν η Ουάσιγκτον επιλέξει να μεταβάλει την τακτική της.
Γαλλία: Ποιος ωφελείται από την αναταραχή
Αναφερόμενος στη Γαλλία, ο Σταύρος Καλεντερίδης άσκησε έντονη κριτική στον Εμανουέλ Μακρόν, θεωρώντας ότι η στάση του δεν απαντά στις κοινωνικές αιτίες της κρίσης.
Όπως ανέφερε, η γαλλική περιφέρεια αντιμετωπίζει προβλήματα εγκατάλειψης, ελλείψεων στις υπηρεσίες υγείας και οικονομικής πίεσης. Κατά την άποψή του, η αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων απαιτεί επενδύσεις στην καθημερινότητα των πολιτών, στην υγεία και στην παιδεία.
Στη δική του ανάγνωση, ωστόσο, η διαχείριση της αναταραχής έχει και εκλογική διάσταση. Διατύπωσε την εκτίμηση ότι οι εικόνες καταστροφών μπορούν να ενισχύσουν τη Μαρίν Λεπέν, πλήττοντας ταυτόχρονα την πολιτική προοπτική του Ζαν-Λικ Μελανσόν.
Προχώρησε μάλιστα στην υπόθεση ότι δυνάμεις του υφιστάμενου πολιτικού και οικονομικού συστήματος μπορεί να αντιμετωπίζουν τη Λεπέν ως ασφαλέστερη επιλογή για τη διατήρηση βασικών κατευθύνσεων της εξωτερικής πολιτικής. Έφερε ως παράδειγμα την Τζόρτζια Μελόνι, υποστηρίζοντας ότι η κυβερνητική της πορεία διαφοροποιήθηκε από προηγούμενες διακηρύξεις της.
Προειδοποίησε επίσης για το ενδεχόμενο αξιοποίησης της ανασφάλειας προκειμένου να δικαιολογηθούν περιορισμοί δικαιωμάτων, αυξημένη καταστολή και λογοκρισία.
«Αυτοκτονία μέσω κυρώσεων»
Κεντρική θέση στις παρεμβάσεις του είχε η κριτική στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Ο Καλεντερίδης χρησιμοποίησε τη φράση «αυτοκτονία μέσω κυρώσεων», υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη επιβαρύνει την παραγωγή και τα νοικοκυριά της με ακριβότερη ενέργεια, ενώ άλλες μεγάλες οικονομίες εξακολουθούν να αξιοποιούν φθηνότερους ρωσικούς υδρογονάνθρακες.
Συνέδεσε το ενεργειακό κόστος με την απώλεια ανταγωνιστικότητας, τον πληθωρισμό και τη συρρίκνωση των οικονομικών περιθωρίων των πολιτών.
Στο ίδιο πλαίσιο, επέκρινε τη συνεχιζόμενη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Αντιπαρέβαλε την προθυμία των κυβερνήσεων να δεσμεύουν πόρους για το πολεμικό μέτωπο με τις δυσκολίες χρηματοδότησης κοινωνικών αναγκών και συμφωνίας για τις ευρωπαϊκές δημοσιονομικές προτεραιότητες.
Έθεσε, ακόμη, ζήτημα διαφάνειας και λογοδοσίας για τις σχετικές αποφάσεις, εκφράζοντας την άποψη ότι οικονομικά συμφέροντα στους τομείς της ενέργειας και των εξοπλισμών επηρεάζουν τις πολιτικές επιλογές.
Τραμπ–Πούτιν: Η οικονομία πίσω από τις κινήσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η ανάλυσή του για τη σχέση Τραμπ–Πούτιν. Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ισχυρό εσωτερικό κίνητρο να επιδιώξει μια συνεννόηση με τη Μόσχα: την ανάγκη αποκλιμάκωσης των τιμών της ενέργειας και της πίεσης στην αμερικανική οικονομία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η ενεργειακή βαρύτητα της Ρωσίας περιορίζει τα περιθώρια της Ουάσιγκτον. Η πίεση στις τιμές των καυσίμων μεταφέρεται στις μεταφορές, στην αγροτική παραγωγή και τελικά στο κόστος διαβίωσης.
Υπό αυτό το πρίσμα, παρουσίασε τις αμερικανικές κινήσεις ως αποτέλεσμα οικονομικών και εκλογικών αναγκών. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι οι δηλώσεις Τραμπ έχουν περιορισμένη δυνατότητα να επηρεάζουν διαρκώς τις αγορές, οι οποίες, όπως είπε, παρακολουθούν περισσότερο τις πραγματικές ροές υδρογονανθράκων.
Για την Ευρώπη, το πρόβλημα που εντόπισε είναι ο κίνδυνος να επωμίζεται το κόστος της σύγκρουσης, χωρίς αντίστοιχη επιρροή στις αποφάσεις μιας ενδεχόμενης διευθέτησης.
Η πολιτική μετατόπιση στην Ευρώπη
Ο Καλεντερίδης απέδωσε την ενίσχυση διαφορετικών πολιτικών σχηματισμών στη δυσαρέσκεια απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας.
Αναφέρθηκε στη Γαλλία, στη Γερμανία και στην Ισπανία, υποστηρίζοντας ότι δυνάμεις από διαφορετικές πλευρές του πολιτικού φάσματος αντλούν υποστήριξη από πολίτες που αντιδρούν στον πόλεμο, στην ακρίβεια και στην οικονομική ανασφάλεια.
Στη δική του προσέγγιση, η στάση απέναντι στη συνέχιση της πολεμικής εμπλοκής αποτελεί βασικό κριτήριο της αναδιαμόρφωσης των πολιτικών συσχετισμών. Ταυτόχρονα, εξέφρασε επιφυλάξεις για το κατά πόσο η ενίσχυση αυτών των δυνάμεων θα οδηγήσει πράγματι σε διαφορετική πολιτική όταν αναλάβουν κυβερνητικές ευθύνες.
Θράκη: Ανάπτυξη με συγκεκριμένες επενδύσεις
Στην παρέμβασή του στο «Δέλτα», η συζήτηση επεκτάθηκε στην ελληνική περιφέρεια και στη Θράκη. Ο διεθνολόγος συνέδεσε την αστυφιλία και τη στεγαστική πίεση με την έλλειψη υποδομών, διασύνδεσης και παραγωγικών ευκαιριών εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.
Ζήτησε συγκεκριμένες προτάσεις για κάθε περιοχή, με σαφή αναφορά στις επενδύσεις που μπορούν να δημιουργήσουν εργασία και να συγκρατήσουν τον πληθυσμό. Έθεσε ως παραδείγματα τις υποδομές, τη βιομηχανία και τη βιοτεχνία.
Για τη Θράκη, συνέδεσε την οικονομική και δημογραφική ενίσχυση με τη θωράκιση της χώρας. Στο ίδιο πλαίσιο, διατύπωσε την πρόταση εγκατάστασης και εργασιακής ένταξης Ουκρανών προσφύγων στην περιοχή, μέσα από οργανωμένο σχέδιο παραγωγικής αξιοποίησης.
Κάθετος Διάδρομος: Θετική προοπτική με προϋποθέσεις
Παρά την κριτική του στο κόστος του υγροποιημένου φυσικού αερίου, ο Καλεντερίδης αναγνώρισε δυνητικό γεωπολιτικό όφελος για την Ελλάδα από τον Κάθετο Διάδρομο.
Όπως εξήγησε, η δυνατότητα της χώρας να αποτελέσει εναλλακτική ενεργειακή διαδρομή αποκτά σημασία στον ανταγωνισμό με την Τουρκία, η οποία επιδιώκει να ενισχύσει τον δικό της ρόλο μέσω του TurkStream.
Χαρακτήρισε, υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, θετική αυτή την προοπτική, ζητώντας παράλληλα διαφάνεια και διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος. Εξέφρασε επίσης προβληματισμό για το ενδεχόμενο αλλαγής των αμερικανορωσικών ενεργειακών σχέσεων και των επιπτώσεών της στις ευρωπαϊκές επιλογές.
Το καλώδιο και οι τουρκικές πιέσεις
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και στο ενδεχόμενο νέων καθυστερήσεων, συνδέοντας τον προβληματισμό του και με την κατάσταση στη Γαλλία.
Σχολίασε αναφορές για αιτήματα των Nexans και Meridiam προς την Κυπριακή Δημοκρατία, εκφράζοντας επιφυλάξεις για τη διαδικασία. Για τη σχετική NAVTEX στην περιοχή που συζητούσε, υποστήριξε ότι αρμόδια είναι η ελληνική πλευρά, μέσω Κρήτης.
Παράλληλα, επικαλέστηκε τουρκικό δημοσίευμα που, όπως ανέφερε, παρουσίαζε το Παρίσι ως καθοριστικό παράγοντα για την πορεία του έργου και συνέδεε τη συνέχισή του με το ενδεχόμενο νέας ελληνοτουρκικής κρίσης.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τις συγκεκριμένες αναφορές «ωμές απειλές από την Τουρκία», εντάσσοντας το καλώδιο στον ευρύτερο ανταγωνισμό για την ενέργεια και τον γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας.