Η καταστροφή του Καθεδρικού Ναού της Παναγίας (Surb Astvatsatsin) στο Στεπανακέρτ πρωτεύουσα του Αρτσάχ (Ναγκόρνο-Καραμπάχ) καταγράφεται ως ένα ακόμη σοβαρό περιστατικό βανδαλισμού που αποδίδεται στο Αζερμπαϊτζάν, εντασσόμενο σε ένα ευρύτερο μοτίβο συστηματικής επίθεσης κατά της αρμενικής πολιτιστικής κληρονομιάς στο Αρτσάχ. Ο ναός, σχεδιασμένος από τον Γκακίκ Γερανοσιάν και καθαγιασμένος το 2019 με θεμέλια που είχαν τεθεί από τον Καρεκίν Β΄ Καθολικό Πατριάρχης των Αρμενίων, αποτελούσε σύμβολο της αναβίωσης της αρμενικής θρησκευτικής ζωής και της ιστορικής συνέχειας στην περιοχή.
Η καταστροφή του, που επιβεβαιώνεται και από δορυφορικές εικόνες, σημειώνεται μάλιστα λίγο πριν από την επέτειο της Γενοκτονίας των Αρμενίων, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερο συμβολισμό.
Παράλληλα, έχουν αναφερθεί και άλλες καταστροφές, όπως η ισοπέδωση της εκκλησίας του Αγίου Ιακώβου και η καταστροφή χατσκάρ (σταυρόπετρων) και μνημείων, ενισχύοντας την εικόνα μιας συντονισμένης προσπάθειας διαγραφής του αρμενικού αποτυπώματος. Σύμφωνα με ακαδημαϊκές και εκκλησιαστικές πηγές, αυτές οι ενέργειες συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένων συμβάσεων για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και υποχρεώσεων που απορρέουν από διεθνείς δικαστικές αποφάσεις.
Ο Λέρνικ Χοβανεσιάν, πρόεδρος του επισκοπικού συμβουλίου της Επισκοπής Αρτσάχ της Αρμενικής Αποστολικής Εκκλησίας, τονίζει ότι η πρακτική αυτή δεν είναι νέα, αλλά συνεχίζει μια μακρά πολιτική καταστροφής και αλλοίωσης αρμενικών μνημείων, η οποία εντάθηκε επί της ηγεσίας του Ιλχάμ Αλίγιεφ. Εκτός από την κατεδάφιση, επισημαίνεται και η προσπάθεια αλλοίωσης της ταυτότητας των μνημείων, ώστε να αποσυνδεθούν από την αρμενική ιστορία, καθώς και η καταστροφή ολόκληρων οικισμών.
Τα μεγαλύτερα αντιπολιτευτικά κόμματα της Αρμενίας καταδικάζουν έντονα τις ενέργειες αυτές και εκφράζουν ανησυχία για την περιορισμένη διεθνή αντίδραση, προειδοποιώντας ότι η ατιμωρησία ενθαρρύνει τη συνέχιση των καταστροφών. Παράλληλα, καλούν τη διεθνή κοινότητα να προχωρήσει σε ανεξάρτητη παρακολούθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, στην επιβολή μέτρων λογοδοσίας και στην ενίσχυση της προστασίας της περιοχής, ενώ ζητούν από την την κυβέρνηση της Αρμενίας να ενεργοποιήσει νομικά και διπλωματικά εργαλεία σε διεθνές επίπεδο.
Την ίδια στιγμή, ασκείται κριτική και προς την κυβέρνηση της Αρμενίας, καθώς οι δηλώσεις του πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν ότι εστιάζει μόνο σε μνημεία εντός της χώρας ενισχύουν την αίσθηση εγκατάλειψης του Αρτσάχ. Συνολικά, η καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς παρουσιάζεται όχι μόνο ως επίθεση κατά της αρμενικής ταυτότητας, αλλά και ως πλήγμα στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά, που απαιτεί άμεση και ουσιαστική διεθνή αντίδραση.