Γράφει ο Μανώλης Σκούληκας
Ο Τραμπ συνεχίζει να λεονταρίζει σχετικά με το Ιράν αλλά οι εναλλακτικές του είναι παντελώς απρόσφορες, όχι μόνο για την εξασφάλιση μιας νίκης αλλά ακόμα και μιας αξιοπρεπούς ισοπαλίας. Μια ενδεχόμενη συνέχιση των βομβαρδισμών δεν φαίνεται πλέον ικανή να επηρεάσει καίρια τη συνοχή του καθεστώτος των μουλάδων ή την επιβολή του στον πληθυσμό του. Εξάλλου τα δυσαναπλήρωτα πυραυλικά αποθέματα των ΗΠΑ δεν επιτρέπουν μακροχρόνια συνέχιση ώστε να πιεστεί περαιτέρω το Ιράν, όταν μάλιστα οι προβλέψεις για την κάμψη της θελήσεώς του δεν είναι καθόλου ευοίωνες. Ο συνεχιζόμενος αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, όχι μόνο δεν αποδίδει, αλλά μάλιστα πιέζει τους συμμάχους των ΗΠΑ συλλήβδην με τη διεθνή οικονομία, ώστε οι πιέσεις για αποχώρηση των ΗΠΑ να αυξάνονται καθημερινά. Μόλις οι αγορές δεν θα μπορούν πλέον να αμφισβητήσουν την υπάρχουσα κρίση, οι πιέσεις αυτές θα αυξηθούν εκθετικά. Η χρήση τακτικών πυρηνικών ισοδυναμεί με μακροπρόθεσμη διπλωματική αυτοχειρία, οπότε δεν τίθεται -ευτυχώς για την ανθρωπότητα- ακόμα σοβαρά στο τραπέζι.
Μέχρι το τέλος του χρόνου, ο Τραμπ θα αναγκαστεί να αποχωρήσει από την περιοχή και κατά πάσαν πιθανότητα θα το κάνει ταπεινωμένος από μια δύναμη δευτέρας κατηγορίας. Οι βάσεις του στη περιοχή αποδείχθηκαν ευάλωτες και ουσιαστικά άχρηστες. Οι αντιπυραυλικές του ικανότητες αποδείχθηκαν εν γένει ανεπαρκείς να προστατεύσουν τις υποδομές των ευάλωτων συμμάχων του στην περιοχή, με ιδιαίτερα επώδυνα αποτελέσματα στις οικονομίες των πετρομοναρχιών που είχαν επενδύσει -εις μάτην όπως φάνηκε- αμύθητα ποσά για την εξαγορά της «προστασίας» των ΗΠΑ. Το Ισραήλ όχι μόνο εργαλειοποίησε τις ΗΠΑ για την ατζέντα του, αλλά τις αψήφησε επανειλημμένα όσον αφορά στρατηγικές αποφάσεις. Υπέγραψαν ένα ταπεινωτικό μνημόνιο νομίζοντας ότι δεν θα τους δεσμεύσει, αλλά το Ιράν τους εγκαλεί επανειλημμένα να το εφαρμόσουν , εκθέτοντάς τους παγκοσμίως και αποκαλύπτοντας την αφερεγγυότητα της υπερδύναμης, η οποία, φαίνεται να υπέπεσε, ανεπανόρθωτα αυτή τη φορά, στην ύβρη της.
Η αποχώρηση των ΗΠΑ, υπό αυτούς τους όρους, καθιστά ιδιαζόντως δύσκολη τη δυναμική της επάνοδο στην περιοχή σε μια μελλοντική κρίση, πόσο μάλλον αν αυτή δε είναι μεγάλης εντάσεως. Σε αυτό ποντάρει και το Ιράν που θα απαιτήσει διόδια για τα στενά και θα ξεκινήσει μια χαμηλής εντάσεως εκβιαστική πολιτική προς τις πετρομοναρχίες για να συνταχθούν με τις μικρές, αρχικά , αλλά κατόπιν, όλο και αυξανόμενες απαιτήσεις του. Η απειλή μιας μεμονωμένης πυραυλικής κρούσης θα κρατήσει ομήρους τα εύθραυστα αυτά καθεστώτα και θα τα εξαναγκάσει σταδιακά να παραδώσουν «γη και ύδωρ» στον εκβιαστή τους. Αυτό μπορεί να σημάνει πολλά πράγματα, μεταξύ των οποίων και η προνομιακή πώληση των υδρογονανθράκων του Κόλπου στην Κίνα και μάλιστα σε Γιουάν αντί για δολάρια. Ουσιαστικά τα καθεστώτα του Κόλπου, στερούμενα πλέον της Αμερικανικής προστασίας, θα χρειαστεί να επιλέξουν, εντός των επομένων ετών, μεταξύ της δορυφοριοποίησής τους προς το Ιράν ή στην πτώση τους-είτε με τζιχαντιστική ανατροπή είτε με εισβολή από γείτονές τους.
Αυτή η χαμηλής εντάσεως ομηρία και ο στραγγαλιστικός αυτός εκβιασμός, παραπέμπει σε μια άλλη δύναμη που φημίζεται για τέτοιες μακροπρόθεσμες στρατηγικές ήπιας και ασύμμετρης ισχύος. Σωστά το μαντέψατε: η σκιά στο δωμάτιο είναι ενός Κινέζικου Δράκου. Η Κίνα όχι μόνο ελέγχει το Ιράν με λεόντειες οικονομικές συμφωνίες αλλά το ενισχύει για να συνεχίζει να την αντιπροσωπεύει στην περιοχή. Όσο κρατάει τις ΗΠΑ εγκλωβισμένες στην περιοχή, αυτές δεν μπορούν να επέμβουν στην Άπω Ανατολή. Μόλις το αεροπλανοφόρο τους στον Ειρηνικό αποχωρήσει για τον Κόλπο, για να αντικαταστήσει το καταταλαιπωρημένο “Abraham Lincoln”, ο δρόμος για την Ταϊβάν θα είναι ανοικτός για την Κίνα. Αν και το φθινόπωρο είναι η κατάλληλη εποχή για μια αποβατική επιχείρηση στην περιοχή (λόγω των τυφώνων και θαλασσίων καυσώνων του καλοκαιριού) είναι πολύ πιθανό η Κίνα να μην ακολουθήσει μια άμεση στρατιωτική επίθεση αλλά έναν αποκλεισμό. Μάλιστα ενδέχεται αυτός ο αποκλεισμός να μην είναι καν με ναυτικές δυνάμεις αλλά μόνο με αεροπορικές και πυραυλικές -όπως θα κάνει και το Ιράν. Καθώς το άστρο των ΗΠΑ δύει μετά από αυτήν την καταστροφική εμπλοκή του Τραμπ στη Μέση Ανατολή, είναι αμφίβολο κατά πόσο θα συσπειρωθούν οι σύμμαχοί τους στην Άπω Ανατολή, απέναντι σε μια ήπια Κινεζική απειλή. Όταν η Μέση Ανατολή έχει καταστήσει ξεκάθαρο τοις πάσι, ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να προστατεύσουν αποτελεσματικά τους συμμάχους τους, αυτοί είναι λογικό να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα και να καταστούν ευεπίφοροι στις κινεζικές απαιτήσεις, προκειμένου να εξασφαλίσουν την επιβίωσή τους. Πόσο μάλιστα όταν η εναλλακτική είναι μια ιφιγενοποίηση σαν αυτή της Ουκρανίας.