Μία εξαιρετικά επικίνδυνη προπαγανδιστική γραμμή, η οποία επιχειρεί να συνδέσει τις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο με το λεγόμενο «Τσάμικο» και τις αλυτρωτικές αφηγήσεις στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας, προωθεί το τουρκικό TRHaber.
Με τίτλο «Η Ελλάδα αρπάζει ξανά αλβανικές περιουσίες: Από το Καστελλόριζο μέχρι τα Ιωάννινα, παντού επιδοτούμενοι συνοριοφύλακες», το τουρκικό μέσο παρουσιάζει τα ελληνικά μέτρα αντιμετώπισης της δημογραφικής ερήμωσης ως οργανωμένο σχέδιο μεταφοράς «εποίκων» σε περιοχές που ανήκουν, κατά τους ισχυρισμούς του, σε Αλβανούς και «Μακεδόνες».
Δεν πρόκειται απλώς για ένα προκλητικό δημοσίευμα. Είναι μια προσπάθεια να οικοδομηθεί μία ενιαία ανθελληνική αφήγηση από το Καστελλόριζο και τον Έβρο μέχρι τη Φλώρινα, την Ήπειρο και τα ελληνοαλβανικά σύνορα.
Βαφτίζει τους Έλληνες «εποίκους» μέσα στην ίδια τους την πατρίδα
Το TRHaber υποστηρίζει ότι η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να εγκαταστήσει «πολιτοφύλακες» και «εποίκους» όχι μόνο στο Καστελλόριζο και στον Έβρο, αλλά και στις παραμεθόριες περιοχές της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας.
Το τουρκικό δημοσίευμα αναφέρεται στο Σούλι, στους Φιλιάτες, στην Κόνιτσα, στο Πωγώνι, στη Φλώρινα, στις Σέρρες, στη Δράμα και στην Κέρκυρα. Προχωρά, μάλιστα, στον ακραίο ισχυρισμό ότι η Αθήνα αναζητεί «εθνοτικούς Έλληνες» για να τους εγκαταστήσει σε «πατρογονικά αλβανικά εδάφη».
Δεν παρουσιάζει, όμως, κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει παράνομη κατάληψη περιουσιών, εθνοτικό κριτήριο επιλογής δικαιούχων ή δημιουργία κάποιου σώματος «πολιτοφυλακής». Χρησιμοποιεί πολεμική ορολογία για ένα πρόγραμμα δημογραφικής και οικονομικής στήριξης περιοχών που αντιμετωπίζουν ερήμωση, γήρανση του πληθυσμού και έλλειψη βασικών υπηρεσιών.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει πράγματι θεσπίσει οικονομικά κίνητρα για τη μετεγκατάσταση πολιτών στον βόρειο Έβρο, με ποσό που φτάνει τις 10.000 ευρώ. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει παρουσιάσει το μέτρο ως προσπάθεια επιστροφής νέων ανθρώπων στην περιφέρεια, σε συνδυασμό με θέσεις εργασίας, τηλεργασία, υγειονομικές υπηρεσίες και σχολικές υποδομές.
Στο Καστελλόριζο ανακοινώθηκε διαφορετικό πρόγραμμα: ετήσιο κίνητρο εγκατάστασης και παραμονής 5.000 ευρώ ανά νοικοκυριό, με προσαύξηση για κάθε ανήλικο παιδί, καθώς και μέτρα στέγασης για γιατρούς, εκπαιδευτικούς, στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και άλλους δημόσιους λειτουργούς.
Το TRHaber παίρνει αυτά τα μέτρα, τα συγχέει και τα παρουσιάζει ως σχέδιο «εθνοτικής οχύρωσης» των συνόρων. Μετατρέπει, δηλαδή, την προσπάθεια να παραμείνει ζωντανή η ελληνική περιφέρεια σε δήθεν επιθετική ενέργεια εναντίον γειτονικών λαών.
Ανασύρει το ανύπαρκτο «Τσάμικο»
Το πιο ανησυχητικό σημείο είναι η προσπάθεια επαναφοράς του λεγόμενου «Τσάμικου». Το τουρκικό μέσο χαρακτηρίζει περιοχές της Θεσπρωτίας και των Ιωαννίνων ως τμήματα της «Τσαμουριάς», μιλά για «αλβανικές περιουσίες» και παρουσιάζει τους μουσουλμάνους Τσάμηδες αποκλειστικά ως θύματα εκτοπισμού.
Αποσιωπά πλήρως τη συνεργασία σημαντικού τμήματος των μουσουλμάνων Τσάμηδων με τις ιταλικές και γερμανικές δυνάμεις Κατοχής, όπως και τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν σε βάρος του ελληνικού πληθυσμού της Θεσπρωτίας.
Η επιλογή αυτή δεν είναι αθώα. Το TRHaber επιχειρεί να εμφανίσει την ελληνική κυριαρχία στην Ήπειρο ως κάτι υπό αμφισβήτηση και τη μόνιμη εγκατάσταση Ελλήνων πολιτών σε ελληνικό έδαφος ως «αρπαγή αλβανικής γης».
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η αναφορά του δημοσιεύματος ότι η Αθήνα δήθεν φοβάται πως, σε περίπτωση πολέμου με την Τουρκία, οι Τσάμηδες θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν στη βορειοδυτική Ελλάδα. Με αυτή τη διατύπωση, το τουρκικό μέσο δεν περιορίζεται σε μια ιστορική διαμάχη. Συνδέει ευθέως τις αλβανικές αλυτρωτικές διεκδικήσεις με ένα πιθανό ελληνοτουρκικό πολεμικό μέτωπο.
Από το Καστελλόριζο μέχρι τη Φλώρινα
Το προπαγανδιστικό μοτίβο είναι ξεκάθαρο:
- Στο Καστελλόριζο, οι κάτοικοι παρουσιάζονται ως «έποικοι» που τοποθετούνται για να ενισχυθούν οι ελληνικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
- Στον Έβρο, τα μέτρα δημογραφικής ενίσχυσης ερμηνεύονται ως στρατιωτικοποίηση των συνόρων με την Τουρκία.
- Στη Θεσπρωτία και στα Ιωάννινα, ελληνικές περιοχές παρουσιάζονται ως «αλβανικές γαίες».
- Στη Φλώρινα, το δημοσίευμα υιοθετεί αφήγημα περί περιοχής όπου ζουν δήθεν «Μακεδόνες», αφήνοντας υπόνοιες για ξεχωριστή εθνική κοινότητα.
Έτσι διαμορφώνεται ένας νοητός χάρτης αμφισβήτησης της Ελλάδας από ανατολικά, βόρεια και βορειοδυτικά. Δεν αμφισβητείται μόνο το Αιγαίο. Στο κάδρο μπαίνουν πλέον η Ήπειρος και η Μακεδονία, με επίκληση διαφορετικών μειονοτικών και αλυτρωτικών αφηγημάτων.
Η τουρκική διείσδυση στα Βαλκάνια
Το δημοσίευμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν εξεταστεί δίπλα στη συστηματική ενίσχυση της τουρκικής επιρροής στα Βαλκάνια.
Η Αλβανία έχει χαρακτηρίσει την Τουρκία «στρατηγικό εταίρο», ενώ οι δύο χώρες έχουν αναπτύξει στενή πολιτική και αμυντική συνεργασία. Το 2024 υπέγραψαν στρατιωτική συμφωνία-πλαίσιο, με την αλβανική πλευρά να ευχαριστεί την Άγκυρα για τη βοήθειά της στον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων, την εκπαίδευση προσωπικού, την παραχώρηση στρατιωτικών οχημάτων και την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών Bayraktar.
Οι αλβανικές Ένοπλες Δυνάμεις διαθέτουν ήδη τρία τουρκικά Bayraktar, τα οποία χρησιμοποιούνται για αποστολές επιτήρησης και ασφάλειας.
Αντίστοιχη κινητικότητα καταγράφεται στη Βόρεια Μακεδονία. Η Άγκυρα και τα Σκόπια έχουν συμφωνήσει συνεργασία στην επιμελητεία, στον στρατιωτικό εξοπλισμό, στις ασκήσεις ειδικών δυνάμεων και ακόμη και στον τομέα των στρατιωτικών πληροφοριών. Η Βόρεια Μακεδονία έχει, επίσης, προμηθευτεί τουρκικά πυροβόλα BORAN και συστήματα διοίκησης πυρός της ASELSAN.
Παράλληλα, η Τουρκία δημιούργησε τη λεγόμενη «Βαλκανική Πλατφόρμα Ειρήνης», στην οποία συμμετείχαν η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, το Κόσοβο, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο και η Σερβία. Η Άγκυρα δηλώνει ανοικτά ότι θέλει να διαμορφώσει έναν νέο περιφερειακό μηχανισμό υπό τη δική της πρωτοβουλία.
Δεν είναι τυχαία δημοσιεύματα
Το TRHaber δεν αποτελεί επισήμως όργανο του τουρκικού κράτους και το συγκεκριμένο άρθρο δεν ισοδυναμεί με κυβερνητική ανακοίνωση. Θα ήταν, όμως, αφελές να αντιμετωπιστεί ως ένα ακόμη ακραίο δημοσίευμα χωρίς πολιτική σημασία.
Η τουρκική επικοινωνιακή μηχανή έχει αποδείξει ότι χρησιμοποιεί μέσα ενημέρωσης, «αναλύσεις», χάρτες και ιστορικές αναφορές για να δοκιμάζει επιχειρήματα, να καλλιεργεί κλίμα και να μεταφέρει διεκδικήσεις στη δημόσια συζήτηση πριν αυτές εμφανιστούν σε επίσημο επίπεδο.
Στην προκειμένη περίπτωση, η επιχείρηση είναι διπλή. Από τη μία, η Τουρκία παρουσιάζει ως απειλή κάθε ελληνική προσπάθεια ενίσχυσης της ακριτικής χώρας. Από την άλλη, επιχειρεί να κινητοποιήσει παλαιά αλβανικά και σλαβομακεδονικά αφηγήματα, δημιουργώντας την εικόνα μιας Ελλάδας που καταπιέζει γειτονικούς λαούς και «καταλαμβάνει» ξένες περιουσίες.
Η Άγκυρα δεν περιορίζεται πλέον στην πίεση από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Επενδύει σε πολιτικές σχέσεις, εξοπλιστικά προγράμματα, στρατιωτική εκπαίδευση και επικοινωνιακά δίκτυα στην Αλβανία, στη Βόρεια Μακεδονία, στο Κόσοβο και στη Βοσνία.
Δεν πρόκειται αναγκαστικά για κυριολεκτική στρατιωτική περικύκλωση. Πρόκειται, όμως, για σταδιακή οικοδόμηση ενός γεωπολιτικού κλοιού επιρροής γύρω από την Ελλάδα, μέσα στον οποίο μπορούν να ενεργοποιούνται μειονοτικά ζητήματα, ιστορικές διαστρεβλώσεις και αλυτρωτικές διεκδικήσεις ανάλογα με τις ανάγκες της τουρκικής στρατηγικής.
Γι’ αυτό το δημοσίευμα του TRHaber πρέπει να διαβαστεί με προσοχή, επειδή αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο κάποιοι στην Τουρκία θέλουν να παρουσιάσουν την Ελλάδα στους λαούς των Βαλκανίων: ως κοινό αντίπαλο, του οποίου η κυριαρχία μπορεί να αμφισβητείται από το Καστελλόριζο μέχρι την Ήπειρο και τη Μακεδονία.
Η απάντηση της Ελλάδας δεν μπορεί να είναι η αδιαφορία. Χρειάζεται δημογραφική ενίσχυση των συνόρων, στήριξη της Ηπείρου, της Μακεδονίας, της Θράκης και των ακριτικών νησιών, ισχυρή παρουσία στα Βαλκάνια και συνεχής αποδόμηση της τουρκικής προπαγάνδας. Γιατί τα σύνορα δεν προστατεύονται μόνο με στρατιωτικές δυνάμεις. Προστατεύονται με ανθρώπους, οικονομία, ιστορική μνήμη και σταθερή εθνική παρουσία.